De NWO-Institutenorganisatie (NWO-I) (officieel: Stichting Nederlandse Wetenschappelijk Onderzoek Instituten) is de stichting die verantwoordelijk is voor het beheer van tien nationale onderzoeksinstituten in Nederland. Zij maakt deel uit van de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO), de nationale organisatie die verantwoordelijk is voor onderzoek in Nederland.

NWO functioneert als een zelfstandig bestuursorgaan binnen de Nederlandse overheid en is verantwoordelijk voor het bevorderen van wetenschappelijk onderzoek op nationaal niveau. Naast het toekennen van competitieve onderzoekssubsidies beheert NWO ook een aantal nationale onderzoeksinstituten. Deze instituten zijn ondergebracht in de afzonderlijke privaatrechtelijke stichting NWO-I.

NWO-I fungeert als overkoepelende organisatie voor deze tien instituten en een centraal ondersteuningsbureau. Hoewel het juridisch gezien een particuliere stichting is, opereert het onder toezicht van NWO vanwege zijn rol in het nationale onderzoekssysteem.

De instituten verrichten fundamenteel onderzoek in een breed scala aan wetenschappelijke disciplines. Elk instituut heeft een eigen onderzoeksprogramma en werkt samen met universiteiten en onderzoeksorganisaties in binnen- en buitenland. De instituten nemen deel aan nationale en internationale onderzoekssamenwerkingen en dragen bij aan de Nederlandse onderzoeksinfrastructuur.

Verschillende instituten beschikken over gespecialiseerde onderzoeksfaciliteiten en wetenschappelijke instrumenten ter ondersteuning van langlopende onderzoeksprogramma’s. Deze faciliteiten worden niet uitsluitend gebruikt voor de eigen onderzoeksactiviteiten van de instituten, maar worden ook ter beschikking gesteld aan externe onderzoekers, waaronder universiteiten en, in sommige gevallen, industriële partners.

Geschiedenis NWO-I werd in 2017 de rechtsopvolger van de Stichting voor Fundamenteel Onderzoek naar Materie (FOM). FOM beheerde voorheen verschillende onderzoeksinstituten. Op 1 januari 2017 werden de voormalige FOM-instituten AMOLF, ARCNL, DIFFER en Nikhef ondergebracht bij NWO-I.

Op 1 januari 2018 werden de NWO-instituten ASTRON, CWI, NIOZ, NSCR en SRON geïntegreerd in NWO-I als onderdeel van een reorganisatie van het Nederlandse onderzoeksstelsel. HFML-FELIX trad op 1 januari 2025 toe tot NWO-I.

Bestuur NWO is een publiekrechtelijke instelling binnen de Nederlandse overheid. Haar wettelijke taak is het stimuleren en ondersteunen van wetenschappelijk onderzoek met academische en maatschappelijke relevantie.

De tien NWO-onderzoeksinstituten zijn georganiseerd binnen de juridisch afzonderlijke stichting NWO-I. NWO oefent toezicht uit op NWO-I om naleving van de bestuursvereisten en de status als algemeen nut beogende instelling (ANBI) te waarborgen. Leden van de Raad van Bestuur van NWO hebben tevens (onbezoldigd) zitting in het stichtingsbestuur van NWO-I. Deze regeling creëert een institutionele band tussen NWO en NWO-I, terwijl hun juridische onderscheid behouden blijft. Het bestuur van de stichting NWO-I is verantwoordelijk voor de algemene strategie, de programmering en het operationele beheer van de instituten.

Organisatie NWO-I bestaat uit de volgende tien nationale onderzoeksinstituten:

AMOLF ARCNL ASTRON CWI DIFFER HFML-FELIX Nikhef NIOZ NSCR SRON

Het bureau NWO-I, gevestigd in Utrecht, biedt administratieve en strategische ondersteuning op gebieden als bestuur, wetenschapsbeleid, financiën, personeelszaken, communicatie en informatiemanagement. Het fungeert tevens als schakel tussen de instituten en de bredere NWO-organisatie. NWO-I werkt samen met de institutenorganisatie van de Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen (KNAW).

NWO-I nationale onderzoeksinstituten +InstituutOnderzoeksgebiedenLocatieAMOLF Website AMOLFInstituut AMOLF doet fundamenteel onderzoek naar functionele complexe materie. Hiermee worden nieuwe materialen gecreëerd. Dit draagt bij aan maatschappelijke uitdagingen op het gebied van hernieuwbare energie, groene ICT en gezondheidszorg.Science Park 104 1098 XG AmsterdamARCNL, Advanced Research Center for Nanolitography ARCNL websiteInstituut ARCNL doet onderzoek naar de fundamentele fysica en chemie voor de technologie voor nanolithografie. Dit onderzoek wordt toegepast in de halfgeleiderindustrie. Het draagt bij aan de ontwikkeling van nanolithografie met extreem ultraviolet licht.Science Park 106 1098 XG AmsterdamASTRON, Nederlands Instituut voor Radioastronomie ASTRON websiteInstituut ASTRON exploiteert radio-astronomische faciliteiten, en ontwikkelt instrumenten en faciliteiten voor de radio-astronomie en verricht fundamenteel astronomisch onderzoek. Zo draagt het bij aan het begrip van de inhoud, structuur en ontwikkeling van het heelal.Oude Hoogeveensedijk 4 7991 PD DwingelooCWI, het Centrum Wiskunde & Informatica CWI websiteInstituut CWI doet onderzoek naar wiskunde en informatica. Het onderzoek komt voor uit praktische en real-life vragen. Het draagt bij aan oplossingen voor vraagstukken in transport- en communicatienetwerken, internetbeveiliging, medische beeldvorming en slimme energiesystemen.Science Park 123 1098 XG NederlandDIFFER, het Dutch Institute for Fundamental Energy Research Website DIFFERInstituut DIFFER doet fundamenteel onderzoek op het gebied van zonnebrandstoffen en fusie-energie. Dit onderzoek richt zich op alternatieve energie. Het draagt bij aan de energietransitie door de ontwikkeling van CO2-neutrale energie-systemen.De Zaale 20 5612 AJ EindhovenHFML-FELIX, High Field Magnet Laboratory – Free Electron Laser for Infrared eXperiments Website HFML-FELIXInstituut HFML-FELIX doet met hoge magneetvelden onderzoek naar fundamentele eigenschappen van materie. De faciliteiten maken onderzoek mogelijk dat elders niet mogelijk is. Dit draagt bij aan een beter begrip van eigenschappen van materialen, met een sterke nadruk op materialen voor de energiesector en de gezondheidszorg.Toernooiveld 7 6525 ED NijmegenNikhef, het Nationaal instituut voor subatomaire fysica Website NikhefInstituut Nikhef doet onderzoek naar subatomaire fysica. Dit onderzoek richt zich op deeltjes- en astrodeeltjesfysica en op zwaartekrachtgolven. Het draagt bij aan de kennis over elementaire deeltjes en over de krachten die er zijn op de kleinste schalen en de overdracht van deze kennis naar de industrie en naar het algemeen publiek.Science Park 105 1098 XG AmsterdamNIOZ, het Koninklijk Nederlands Instituut voor Onderzoek der Zee Website NIOZInstituut NIOZ doet onderzoek naar mariene systemen Het onderzoek richt zich op de veranderingen van zeeën, oceanen en kusten en hun verbondenheid met klimaat en biodiversiteit. Dit draagt bij aan toekomstige duurzame oplossingen voor de samenleving.NIOZ Texel

Landsdiep4

1797 SZ ’t Horntje-Texel

NIOZ Yerseke

Korringaweg 7 4401 NT YersekeNSCR, het Nederlands Studiecentrum Criminaliteit en Rechtshandhaving (heeft geen pagina op Wikipedia) Website NSCRInstituut NSCR doet fundamenteel wetenschappelijk onderzoek naar criminaliteit en rechtshandhaving.

Het onderzoek is inhoudelijk vernieuwend en methodologisch state of the art.

Dit draagt bij aan de oplossing van grote maatschappelijke vraagstukken op het terrein van veiligheid en justitie.De Boelelaan 1077 1081 HV AmsterdamSRON, Space Research Organisation Netherlands Website SRONInstituut SRON doet ruimteonderzoek. Het onderzoek richt zich op astrofysica, aardobservatie en exoplaneetonderzoek. Ook ontwikkelen zij sensoren voor röntgen- en infraroodstraling, om als satellietinstrument te dienen. Het onderzoek en de sensoren dragen bij aan ruimtemissies en aan nieuwe satellieten die onderzoek doen naar het heelal en de aardatmosfeer.Niels Bohrweg 4

2333 CA Leiden

Landleven 12 9747 AD Groningen

Categorie:Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek