thumb|400px|Beauplans Algemene Kaart van Oekraïne (1648) De Algemene Kaart van Oekraïne (Latijn: Delineatio Generalis Camporum Desertorum vulgo Ukraina. Cum adjacentibus Provinciis; "Algemene Kaart van de Wilde Velden, in de volksmond Oekraïne genoemd, met aangrenzende provincies"), is een kaart waarop het huidige Oekraïne en de aangrenzende landen zijn afgebeeld. De kaart werd als manuscript vervaardigd door de Franse militair ingenieur Guillaume Le Vasseur de Beauplan. Later werd de kaart als gravure uitgegeven in Gdańsk door de Nederlandse cartograaf .

De kaart is 42 x 54.5 centimeter groot. Deze kaart, die tussen 1648 en 1660 in verschillende versies werd uitgegeven, is een van de vroegste betrouwbare kaarten van het zuidelijke deel van Oost-Europa. Het is tevens de eerste kaart uit West-Europa die aan Oekraïne was gewijd. De kaart heeft het zuiden bovenaan in plaats van het noorden en is getekend op een schaal van 1:1.800.000. Er staan 1293 objecten op, waaronder 993 bewoonde plaatsen en 153 rivieren. Samen met zijn Beschrijving van Oekraïne (editie 166) behoort de Algemene Kaart van Oekraïne tot de beroemdste werken van Beauplan.

Totstandkoming thumb|Beauplans handgetekende versie van zijn Tabula Geographica Ukrainska (1639), Rijksarchief van Zweden Beauplan maakte de eerste versie van zijn Algemene Kaart van Oekraïne in de vorm van een handgetekende kaart, die in 1639 werd uitgegeven onder de titel Tabula Geographica Ukrainska ('Oekraïense Geografische Kaart'). De Tabula is 44,5 × 62,5 centimeter groot op een schaal van 1:1.500.000. Er stonden 275 bewoonde plaatsen, 80 rivieren met een naam, vier eilanden met een naam, 13 stroomversnellingen, vier bossen en twee zeeën op. Het gebied tussen de 47e en 50e breedtegraad is het best in kaart gebracht, met name de rivieren en nederzettingen in de buurt van de Dnipro, de Zuidelijke Boeg en de Dnjestr. De kaart verscheen voor het eerst in een atlas van de Pruisisch-Litouwse cartograaf Fryderyk Getkant. Deze bevindt zich in het Krijgsarchief (Krigsarkivet) in Stockholm, onderdeel van het Rijksarchief (Riksarkivet) van Zweden.

Beauplan verliet Oekraïne en nam zijn kaarten van Oekraïense gebieden mee, waarvoor hij op 8 april 1645 toestemming had gekregen om ze te publiceren. Hij liet de kaarten door de graveur en cartograaf Willem Hondius klaarmaken voor publicatie; deze vervaardigde de eerste versie van de kaart in 1648 in Gdańsk. De kaart van Hondius – zonder het Krim-schiereiland – werd in 1648 gepubliceerd.

Eerste editie De eerste uitgave van de Algemene Kaart van Oekraïne (Latijn: Delineatio Generalis Camporum Desertorum vulgo Ukraina. Cum adjacentibus Provinciis) werd in 1648 in Gdańsk gedrukt. Er verschenen vier edities, die voortdurend werden herzien. De vijfde versie van de kaart toont 1293 objecten, waaronder 993 bewoonde plaatsen en 153 rivieren, evenals opschriften over de recente Slagen bij Loyew (1649) en Berestetsjko (1651). Bovendien toont deze versie van de kaart een door de auteur afgescheiden fragment, verdeeld in acht vierkanten met de nummering van de auteur, dat de basis vormde voor Beauplans Speciale Kaart van Oekraïne. thumb|350px|Beauplans Delineatio Specialis et Accurata Ukrainae of Speciale Kaart van Oekraïne uit 1651 was ontleend aan de vijfde versie van zijn Algemene Kaart van Oekraïne. De kaart is nooit in grote oplage gedrukt, aangezien de omstandigheden dit niet toelieten; er werden slechts proefdrukken van elk van de varianten van de kaart gemaakt. Later, na een reis naar het buitenland, verloor Beauplan het contact met de door Hondius gegraveerde kaarten, vanwege diens overlijden in 1652. Gezien het belang van deze kaarten werden ze, samen met ander materiaal uit de werkplaats van de graveur dat na zijn dood was achtergebleven, in beslag genomen door de Poolse koning Jan II Casimir van Polen.

Tweede editie De tweede editie van Beauplans Beschrijving van Oekraïne (1660) bevat een nieuwe algemene kaart: Carte d'Ukranie Contenant plusiers Prouinces comprises entre les Confins de Moscouie et les Limites de Transiluanie, gegraveerd door J. Totten in Rouen. Deze kaart verschilt aanzienlijk van de door Hondius vervaardigde Algemene Kaart, aangezien er geen informatie over de graveur op staat en de door de graveur geschreven teksten met een toespraak tot de lezer zijn vervangen door bosjes, en bovendien niet de bergketen . Er zijn ook opvallende verschillen waarneembaar in de weergave van de oostkust van de Zee van Azov, de Koeban en met name in het noordelijke deel van het Krim-schiereiland en de Landengte van Perekop. De kaart is grondig bijgewerkt: in tegenstelling tot de uitgave uit 1648 bevat deze 1.223 objectnamen, waaronder 953 bewoonde plaatsen en 153 rivieren.

Studies Geschiedenis van het onderzoek thumb|400px|De Algemene Kaart van Oekraïne vergeleken met een geografische kaart met het zuiden bovenaan van het huidige Oekraïne De derde versie van de Algemene Kaart van Oekraïne werd toegevoegd aan Beauplans Beschrijving van Oekraïne in 1660 en anoniem gepubliceerd in de Atlas Maior die Joan Blaeu vanaf 1662 in verschillende taaledities uitgaf. De Algemene Kaart van Oekraïne werd voor een breed publiek van onderzoekers toegankelijk dankzij de publicatie van V. Kordt in 1899 in het eerste nummer van Bronnen over de geschiedenis van de cartografie in Roes en in 1910 in de tweede editie van de Algemene kaart van Oekraïne uit 1648, met aanvullingen uit 1651.

In 1986 werd de eerste versie van de Algemene Kaart van Oekraïne uit 1648 ontdekt in de Czartoryski-bibliotheek in Kraków.

In de jaren negentig werden alle bewaard gebleven exemplaren van de Algemene Kaart van Oekraïne uit 1648 en 1660 gezamenlijk bestudeerd door de afdeling in Lviv van het Instituut voor Oekraïense Archeografie en Bronnenkunde van de Nationale Academie van Wetenschappen van Oekraïne en de Brandon-universiteit (Manitoba in Canada). Met name Maria Vavrytsjyn heeft verschillende reizen gemaakt naar bibliotheken en archiefinstellingen in Polen om afzonderlijke exemplaren van Beauplans kaarten op te sporen en te fotograferen; fotokopieën van kaarten uit de archieven van West-Europa werden geschonken door professor Andrzej Bolesław Pernal van de Brandon-universiteit.

Serhii Plokhy (2006) merkte op:

Ksenya Kiebuzinski (2011) observeerde:

Kenmerken In 2011 waren er in totaal 14 originele exemplaren van de Algemene Kaart van Oekraïne gevonden: 7 exemplaren van de kaart die in 1648 in Gdańsk werd uitgegeven en 7 exemplaren van de tweede editie van deze kaart, die in Rouen werd vervaardigd en in 1660 als bijlage bij de Beschrijving van Oekraïne werd gevoegd. Uit een vergelijking van de zeven exemplaren van de Gdańsk-uitgave uit 1648 van de Algemene Kaart van Oekraïne blijkt dat het verschil tussen de versies bestaat uit een geleidelijke uitbreiding en correctie van de inhoud. Terwijl de oorspronkelijke versie bijvoorbeeld een groot gebied met moerassen in Polissia weergeeft, vertonen alle latere versies al een aanzienlijk aantal bewoonde plaatsen en nieuwe rivieren, evenals een opmerking dat hier oorspronkelijk moerassen waren aangegeven. Willem Hondius heeft een aantekening achtergelaten over zijn werk aan dit deel van de kaart. In een voorwoord aan de lezer bij de kaart van Polissia van D. Zwicker, die hij eveneens in 1650 graveerde, schreef de graveur, wijzend op de grote nauwkeurigheid van deze kaart, dat... "we waren bij het corrigeren van de Algemene Kaart van de Wilde Velden al overtuigd van de nauwkeurigheid ervan". Uit een analyse van zeven exemplaren van de tweede editie uit Rouen uit 1660 blijkt dat er verschillen bestaan in de al dan niet aanwezige afbeelding van het Krim-schiereiland, in de detaillering van de afbeeldingen van Pryazovia (de noordwestkust van de Zee van Azov) en de Koeban en in de plaatsing van aanvullende opschriften.

Conservatie Exemplaren van de Algemene kaart van Oekraïne zijn verspreid over heel Europa te vinden, onder meer:

Een uitgave (Gdańsk 1648) van de graveur en cartograaf Hondius bevindt zich in de Czartoryski-bibliotheek in Kraków, de Jagiellonische Bibliotheek in Kraków en het Museum voor Regionale Geschiedenis van Odesa. Er bevinden zich exemplaren van de door graveur J. Tutten vervaardigde kaart Algemene kaart van Oekraïne (Rouen 1660) in de Czartoryski-bibliotheek, de Jagiellonische Bibliotheek, de Bibliotheek van Kórnik, de Raczyńskibibliotheek in Poznań, de Nationale Bibliotheek van Polen in Warschau en de Stefanyk Nationale Wetenschappelijke Bibliotheek in Lviv.

Legenda en schaal De legenda van de kaart bevindt zich in de rechterbovenhoek, op een cartouche die door twee cherubijnen wordt vastgehouden. De legenda draagt de titel 'Verklaring van tekens en symbolen'. thumb|Legenda in de rechterbovenhoek van de Algemene Kaart van Oekraïne uit 1648 Op de kaart worden 18 soorten symbolen gebruikt: Antieke christelijke stad (Latijn: Urbs Antiqua Christiana) De stad van de "Turken" (moslims) () Stad () Sloboda (nieuwe kolonie) () Dorp () Rivier () Vallei () Berg () Grafheuvels waar de lichamen van de overledenen begraven liggen () Eiland () Ruïnes () Wetlands () Bron () Molen () Overtocht/veerboot () Land van de Tataren, Hamaxabii () Stroomrichting van de rivier () Eikenbossen () thumb|Schaalbalk in de linkerbenedenhoek van de 'Algemene Kaart van Oekraïne' uit 1648

Op de kaart staat een schaalbalk met afmetingen in zes verschillende lengtes. Milliaria (afgekort M.) is de oorsprong van het woord mijlen, terwijl Leucæ Gallicæ gaat over leuga gallica. Oekraïense mijlen () Poolse mijlen () Duitse mijlen () Gallische (Franse) leugae () Italiaanse mijlen () Moskovitische mijlen ()

Tentoonstellingen in Oekraïne In september 2007 vond er in Kyiv een tentoonstelling plaats, waarop onder andere de Algemene Kaart van Oekraïne en de Speciale Kaart van Oekraïne van Beauplan te zien waren. Eind 2023 en begin 2024 waren er vergelijkbare, rondtrekkende tentoonstellingen met de titel Terra Ucrainorum ("Oekraïense landen", met de nadruk op de kaarten en geschriften van Myron Kordoeba, evenals die van Beauplan en anderen) in de Sint-Sofiakathedraal te Kyiv, metrostation Zoloti Vorota en op andere plekken in de stad, waarna het een permanente tentoonstelling werd in het Museum van het Historisch Centrum van Kiev (Oekraïens: Музей історичного центру міста Києва) in de Bohdan Chmelnytskystraat 66.

Zie ook Atlas Maior (Joan Blaeu vanaf 1662) Beschrijving van Oekraïne (Beauplan 1651, 1660) Speciale Kaart van Oekraïne (Beauplan 1650, 1651) Maria Vavrytsjyn

Categorie:1648 Categorie:17e eeuw Categorie:Kaart Categorie:Geografie van Oekraïne