Guillaume Deumens verwijst naar twee generaties kerkschilders uit Zuid-Limburg.
Guillaume Deumens senior (bekend als Willem Deumens of J.W. Deumens) leefde van 18 mei 1843 tot 13 februrari 1909 en was actief in de late 19e eeuw, met werkzaamheden in Nederland, België en Frankrijk.Nieuwe Venlosche Courant, 16 febr. 1909
Zijn zoon, Guillaume (A. Chr. W.) Deumens junior, werd geboren op 2 mei 1879 te Oirsbeek en overleed op 21 september 1936 te Heerlen. Hij zette het atelier van zijn vader voort en was vooral werkzaam in de eerste helft van de 20e eeuw. Op 22 september 1936 verscheen in het Limburgsch Dagblad een necrologie van Guillaume Deumens junior, waarin hij wordt aangeduid als: “de bekende Limburgsche kerkschilder, dhr. A. Chr. W. Deumens” Volgens dit bericht overleed hij op 57-jarige leeftijd. Het artikel vermeldt dat hij werd geboren in Venlo en zijn opleiding genoot aan de Schildersacademie te Antwerpen. Vervolgens vestigde hij zich, circa dertig jaar vóór zijn overlijden, te Heerlen. Het oeuvre van Guillaume Deumens senior en junior omvat een groot aantal kerkinterieurs in Nederland, België, Frankrijk en Duitsland. Slechts een beperkt deel daarvan is volledig bewaard gebleven; veel werken zijn overschilderd of verloren gegaan.
Hoofdwerken Église Saint-Joseph de Roubaix Het belangrijkste en best bewaarde werk van Deumens bevindt zich in de Église Saint-Joseph de Roubaix (1891–1903).
Het volledige interieur is hier voorzien van een monumentaal schilderprogramma, dat: integraal deel uitmaakt van de architectuur een doorlopende iconografische cyclus vormt vrijwel volledig bewaard is gebleven
De schilderingen omvatten onder meer: de vier grote profeten en de vier evangelisten in het koor een monumentale voorstelling van het Laatste Oordeel met Christus in majesteit uitgebreide processies van heiligen, martelaren en gelovigen in de bovenzone van de kerk catechetische en didactische beeldprogramma’s gericht op geloofsonderwijs
Deze schilderingen werden vanaf 1891 uitgevoerd en vormen een uitzonderlijk homogeen ensemble binnen de 19e-eeuwse religieuze schilderkunst.De monumentale decoratie van Roubaix wordt als een uitzonderlijk ensemble beschreven in kunsthistorisch onderzoek.
Het interieur van de kerk is volledig beschilderd en vormt een synthese van architectuur, schilderkunst en toegepaste kunst.
Het geheel geldt als een van de belangrijkste bewaard gebleven voorbeelden van monumentale katholieke schilderkunst uit deze periode.
Sint-Servaasbasiliek (Maastricht) De beschilderingen in de Sint-Servaasbasiliek (1898–1899) behoren tot de belangrijkste Nederlandse werken van Deumens senior.
Deze werden uitgevoerd naar ontwerp van Pierre Cuypers en maken deel uit van een grootschalig restauratieprogramma waarbij schilderkunst en architectuur als één geheel werden ontworpen. Tijdens de restauratie in 1993 werden deze schilderingen met een lichte saus bedekt en overgeschilderd.
Sint-Martinuskerk (Beek) De polychromie van Deumens junior in de Sint-Martinuskerk (Beek) (1921) vormt een van de belangrijkste nog aanwezige ensembles in Nederland.
Kenmerken: kleurgebruik gebaseerd op rode en gele zandsteen blokpatronen in de wandvelden figuratieve apsisvoorstelling van het Lam Gods
Aanvankelijk werd deze polychromie niet direct aan Deumens toegeschreven; latere identificatie heeft dit gecorrigeerd.Onderzoek nevenbestemming RK H. Martinuskerk Beek, 2018.
Sint-Martinuskerk (Geulle) In 1892 werd de kerk van Geulle voorzien van een rijk beschilderingsprogramma door Deumens senior, met:
profetenvoorstellingen Marianische iconografie uitgebreide ornamentiek
Deze schilderingen zijn verloren gegaan bij de verbouwing van de kerk in 1920 en latere aanpassingen.
Overige werken (selectie) Nederland Sint-Lambertuskerk, Oirsbeek Sint-Martinuskerk, Venlo Sint-Nicolaaskerk, Venlo (1893) Sint-Landricuskerk, Echt (1885–1891) kerk te Schinnen (1888) kerk te Reuver (1888) kloosterkapel te Grubbenvorst (1889) Sint-Pancratiuskerk, Heerlen (1893; later aanvullingen door junior) Kerk te Linne (1902) kerk te Doenrade (1904, overschilderd) kerk te Berg aan de Maas (1909, overschilderd) kerk te Amstenrade (1927, overschilderd) kerk te Mook (1931) Sint-Bernarduskerk, Ubachsberg (1935, overschilderd)
België Sint-Antoniuskerk, Kortrijk (1894–1895) Sint-Quintinuskathedraal, Hasselt (1904)
Frankrijk Église Saint-Joseph, Roubaix (1891–1903)
Duitsland Altaar en schilderingen te Hannover (1892)
Status van het oeuvre Het oeuvre van Deumens kent drie hoofdcategorieën: bewaard – o.a. Roubaix, Beek (gedeeltelijk) overschilderd – o.a. Doenrade, Heerlen, Amstenrade verloren – o.a. Geulle, diverse oorlogsschades (1945)
Kunsthistorische betekenis Het werk van Deumens vormt een essentieel onderdeel van de 19e-eeuwse katholieke kunstproductie, waarin schilderkunst, architectuur en liturgie samenkomen in een integraal kerkinterieur.
De schilderingen in Roubaix gelden als een van de meest complete en best bewaarde voorbeelden van deze traditie.
Categorie:Nederlands kunstschilder