Derrick Somerset Macnutt (Eastbourne, 29 maart 1902 – Five Oaks, 29 juni 1971) was een Britse kruiswoordpuzzelmaker die onder het pseudoniem "Ximenes" kruiswoordpuzzels maakte voor de krant The Observer.
Zijn belangrijkste werk bestond uit puzzels met een vast diagram en zogeheten ‘speciale’ puzzels (varianten met afwijkende regels of thema’s). Hoewel hij slechts eenmaal per week, gedurende ongeveer twee jaar, conventionele puzzels met vaste rasters maakte voor de Observer Everyman-serie, zijn zijn uitgesproken meningen over het formuleren van aanwijzingen, zoals uiteengezet in zijn boek uit 1966, sindsdien een bron van discussie in de wereld van cryptische kruiswoordpuzzels.
Achtergrond Macnutt werd geboren in Eastbourne in Sussex en volgde zijn opleiding aan Marlborough College voordat hij een dubbele cum laude behaalde in de klassieke talen aan Jesus College, Cambridge.
Carrière Tussen 1928 en 1963 bekleedde Macnutt de functie van hoofd van de afdeling Klassieke Talen aan Christ's Hospital nabij Horsham, West Sussex, en was hij tevens huismeester. De historicus Norman Longmate beschreef Macnutt later als “de James Boyer van zijn tijd, een opmerkelijke leraar in de klassieke talen, gerespecteerd, zelfs geliefd, door zijn oudere leerlingen, gevreesd door de jongere jongens, een pestkop en een bruut". Op de school stond hij bekend om zijn frequente toepassing van lijfstraffen.
In 1939 nam hij de functie van kruiswoordpuzzelmaker voor The Observer over na het overlijden van Edward Powys Mathers, die onder de naam "Torquemada" had geschreven. Macnutt koos de naam "Ximenes" naar Francisco Jiménez de Cisneros, een van Torquemada's opvolgers als grootinquisiteur van de Spaanse Inquisitie. Hij sprak "Ximenes" op een verengelste manier uit, /ˈzɪməniːz/.
Zijn kruiswoordpuzzelstijl was aanvankelijk een imitatie van Torquemada, maar werd al snel beïnvloed door de inventieve puzzels van Alistair Ferguson Ritchie, die schreef onder het pseudoniem "Afrit" in The Listener.
Vanaf 1943 was hij ook medewerker van The Listener, waar hij kruiswoordpuzzels schreef onder het pseudoniem "Tesremos" – zijn middelste naam achterstevoren gespeld.
Persoonlijk leven en dood In 1936 trouwde Macnutt met Mary Long; ze kregen drie kinderen en woonden in Five Oaks, vlakbij Billingshurst, West Sussex.
Macnutt overleed op 29 juni 1971 op 69-jarige leeftijd aan een hartaanval in zijn huis. Puzzel 1200, zijn laatste gepubliceerde kruiswoordpuzzel, verscheen in 1972. Volgens zijn wens werd hij opgevolgd door Jonathan Crowther, die schrijft onder de naam "Azed".
Invloed Onder het pseudoniem "Ximenes" verwierven Macnutts puzzels een enthousiaste aanhang. Zijn vele fans organiseerden diners ter gelegenheid van zijn puzzels nummer 100, 250, 500, 750 en 1000, waarbij het diner van 1968 bijna 400 puzzelaars telde. Zijn volgelingen, bekend als Ximeneërs (Ximeneans), droegen vaak een speciaal ontworpen zwarte stropdas met kleine witte kruisjes.
Bekende Ximeneërs zijn onder anderen Stephen Sondheim, P.G. Wodehouse en Leonard Bernstein. Colin Dexter, auteur van de Inspector Morse-boeken, noemde zijn beroemdste personages naar twee prijswinnende Ximeneërs, Sir Jeremy Morse en Mrs. DW Lewis, en hij noemde Morse's oude inspecteur Macnutt. In de roman Might as Well Be Dead (1956) laat auteur Rex Stout zijn detective Nero Wolfe werken aan een puzzel van "Ximenes", een knipoog naar Macnutts reputatie.
In zijn boek uit 1966, Ximenes on the Art of the Crossword (heruitgegeven in 2001), formuleerde hij regels die volgens hem in alle goede kruiswoordpuzzels aanwezig moesten zijn. Deze staan nu bekend als de "Ximeneaanse principes". Ze omvatten het gebruik van een symmetrisch diagram en het specificeren van een maximum en minimum aantal "unches" (niet-aangevinkte letters, d.w.z. letters die slechts in één woord in het diagram voorkomen) voor een gegeven lengte van het antwoord. Zijn opvolger "Azed" vatte deze principes kernachtig samen in drie vereisten voor een goede cryptische aanwijzing: een precieze definitie een eerlijke cryptische aanwijzing niets anders
Hij bracht een aantal vernieuwingen aan in het samenstellen van kruiswoordpuzzels, zoals de speciale aanwijzings-/puzzeltypen 'Drukfouten' en 'Rechts en Links'.
Categorie:Brits puzzelmaker