Een canzonetta is een Italiaanse seculiere meerstemmige liedvorm die populair was van de 16e tot de 18e eeuw. Het woord is een verkleinwoord van canzone, dat 'lied' betekent.
De canzonetta ontstond in de 16e eeuw in Italië en wordt beschouwd als een verfijning van de villanella. Tevens zijn er overeenkomsten met het lichte balletto-genre en met het eveneens wereldlijke madrigaal. Het madrigaal is echter meer serieus van aard, terwijl de canzonetta een lichtvoetig lied betreft. Kenmerkend zijn de dansbare ritmes en melodische imitaties.
Hoewel de canzonetta een seculier lied is, zijn er ook versies geschreven met religieuze teksten. In de oorspronkelijke vorm werd het lied uitgevoerd met vier tot zes stemmen, maar later kwam er instrumentale begeleiding bij. Ook solozang met begeleiding komt voor. Er zijn tevens canzonetta's geschreven die geheel instrumentaal worden uitgevoerd, zoals de canzonetta voor klavecimbel van Buxtehude.
Bekende componisten die canzonetta's schreven zijn onder andere de Italianen Claudio Monteverdi en Orazio Vecchi, de Engelsman Thomas Morley en de Duitser Hans Leo Hassler. De laatste twee schreven de liederen bovendien in hun eigen taal.
Wolfgang Amadeus Mozart gebruikte in zijn opera's de term canzonetta om de kortere aria's mee aan te duiden. Latere componisten gebruikten de term canzonetta eveneens voor bepaalde composities, zoals Igor Stravinsky (Canzonetta) en Samuel Barber (Canzonetta voor hobo en strijkers).
Categorie:Lied uit de renaissance Categorie:Barokmuziek Categorie:Compositie naar soort