Atmosphere Raving '91 was een Nederlandse tournee langs poppodia in het voorjaar van 1991.
Tijdens de tournee werd voor het eerst op grote schaal housemuziek met liveoptredens in het reguliere popcircuit gecombineerd en gepresenteerd. Ze werd omschreven als een "rondreizend partycircus"Gert van Veen, "50 jaar Paradiso: house was de toekomst", 3voor12/VPRO, 2018. https://3voor12.vpro.nl/artikelen/50-jaar-paradiso-house-was-de-toekomst en werd georganiseerd door platenmaatschappij Boudisque in samenwerking met concertorganisator Mojo Concerts. Popzalen door heel Nederland werden bezocht.
Op het programma stonden liveoptredens van drie acts verbonden aan sublabels van Boudisque, Torso Dance en Go Bang! Records: reggae-dancegroep Surkus, postpunkband Eton Crop en houseact Quazar. Daarnaast draaiden onder andere DJ Dimitri en DJ Dano.Bambi Bogert, "Dance-Dept" & "Dance 15", OOR, 4 mei 1991. Geciteerd in: Naomi Beijer, Housemuziek in Nederland: Een receptieanalyse van de jaren 1988 tot en met 2003, Universiteit Utrecht, 2016, Bijlage A. https://studenttheses.uu.nl/bitstream/handle/20.500.12932/22546/Beijer,%20Naomi%20-%20Eindwerkstuk%20Housemuziek%20in%20Nederland.pdf?sequence=2Programma-archief Paradiso Amsterdam: "Atmosphere Raving '91 feat. Surkus, Eton Crop, Quazar", 25 mei 1991. https://www.paradiso.nl/en/program/atmosphere-raving-91-feat.-surkus-eton-crop-quazar/165879
De tour was een succes en wordt in de geschiedschrijving van de Nederlandse dancemuziek beschouwd als een belangrijk moment in de overgang van housemuziek van de underground-clubscene naar de reguliere poppodia.
Achtergrond In de zomer van 1988 brak housemuziek definitief door in Nederland, met name in Amsterdam rond clubs als de RoXY, waar DJ Eddy de Clercq elke vrijdag housemuziek draaide. Reguliere poppodia programmeerden nauwelijks housefeesten. Atmosphere Raving '91 was een van de eerste pogingen om die kloof te overbruggen.
Organisatie en opzet Het initiatief kwam van Fred Berkhout en Eric van Eerdenburg, die bij Boudisque verantwoordelijk waren voor de danceafdeling.Discogs: Fred Berkhout – artiest/managerprofiel. https://www.discogs.com/artist/1075875-Fred-Berkhout Berkhout wilde drie acts van de labels Torso Dance en Go Bang! Records aan een breder publiek presenteren. Mojo Concerts organiseerde de tourplanning.
Voor veel podia was het de eerste keer dat er een houseparty werd georganiseerd. Om het publiek mee te laten dansen, dat gewend was stil naar een band te staren, werden danseressen op het podium gezet. Onder hen was Sophia Sintos, die naam had gemaakt in clubs op Ibiza en wekelijks in de RoXY danste.
Artiesten De line-up bestond uit drie live-acts:
Eton Crop – postpunkband uit Nieuwkoop, opgericht in 1979. Vijf John Peel-sessies voor de BBC; Peels zelfverklaarde "favoriete Nederlandse band".John Peel Wiki: "Eton Crop". https://peel.fandom.com/wiki/Eton_Crop Omarmde begin jaren negentig de dancemuziek in Madchester-stijl. Bracht in 1991 de single Hey Hey uit op Torso Dance.Discogs: Eton Crop – Hey Hey (Torso Dance, 1991). https://www.discogs.com/release/257544-Eton-Crop-Hey-Hey Surkus – reggae-dancegroep, verbonden aan Torso Dance. Bracht in 1991 het album M.I.N.D. (Musical Inspiration Natural Data) uit.Discogs: Surkus – M.I.N.D. (Torso Dance, 1991). https://www.discogs.com/release/574436-Surkus-MIND Quazar – Amsterdamse houseact rond Gert van Veen en Erik van Putten. Debuutsingle "The Seven Stars" (1990) was een internationale clubhit op Go Bang! Records; album Seven Stars verscheen in het najaar van 1991.Discogs: Quazar – Seven Stars (Go Bang! Records, 1991). https://www.discogs.com/release/91108-Quazar-Seven-Stars
DJ's Naast de live-acts draaiden diverse DJ's, waaronder:
DJ Dimitri (Dimitri Kneppers) – resident-dj van de RoXY vanaf 1988, een van de pioniers van de Amsterdamse housescene.DJ Guide: "DJ Dimitri (Dimitri Kneppers)". https://www.djguide.nl/djinfo.p?djid=527&language=en DJ Dano (Daniël Leeflang, geb. 1970) – Amsterdamse DJ, later grondlegger van de gabber- en hardcorescene.Partyflock: "DJ Dano – biografie". https://partyflock.nl/artist/220/biography
Verloop van de tournee De tour bezocht popzalen door heel Nederland in het voorjaar van 1991, waaronder: Paard, Den Haag - 13 april 1991 Luxor live, Arnhem - 19 april 1991 Nighttown, Rotterdam 26 april 1991 Noorderligt, Tilburg - 27 april 1991 Vrije Vloer, Utrecht - 24 mei 1991 Paradiso, Amsterdam – 25 mei 1991 LVC, Leiden – 1 juni 1991Alamy Stock Photo: "Leiden, 01-06-1991, House party in the LVC, Quazar performing on stage". https://www.alamy.com/leiden-the-netherlands01-06-1991house-party-in-the-lvc-leids-vrijetijds-centrumquazar-performing-on-stage-image724222478.html Effenaar, Eindhoven - 7 juni 1991 Lava, Groningen - 14 juni 1991 Burgerweeshuis, Deventer - 15 juni 1991
Het optreden in Paradiso werd als hoogtepunt beschouwd. Na afloop ging het feest voor Paradiso op straat door. Geert Mak beschreef dit in De engel van Amsterdam (1997): "De houseparty daar was afgelopen omdat de zaak dicht moest, maar buiten waren ze gewoon doorgegaan, met enorme boxen, die ze op de stereo-installatie van een auto hadden aangesloten... Minstens zes politiepatrouilles stonden er met verbijstering naar te kijken."
Betekenis en nalatenschap Atmosphere Raving '91 markeert het begin van de transformatie van Paradiso tot house-podium, een rol die het later zou uitbouwen met Welcome to the Future (1993), VIP Club, Voltt en het Oud Hollandsch Acid Feest.
Na de tour stelde Quazar-lid Gert van Veen aan programmeur Jan Willem Sligting voor om vaker housefeesten in Paradiso te organiseren. Dit leidde in 1993 tot Welcome to the Future, waar onder meer Underworld en Speedy J optraden.
Fred Berkhout richtte in 1993 Mokum Records op, een van de invloedrijkste hardcorelabels ter wereld.
Externe links Atmosphere Raving '91 – programma-archief Paradiso Gert van Veen over house in Paradiso – 3voor12/VPRO Eton Crop op de John Peel Wiki Surkus op Discogs Naomi Beijer – Housemuziek in Nederland (Universiteit Utrecht, PDF)
Categorie:House (muziekstijl) Categorie:Concerttournee Categorie:Muziekgeschiedenis