Het Georgisch constitutioneel referendum van 2003 vond plaats op 2 november van dat jaar, tegelijkertijd met de parlementsverkiezingen. De bevolking werd om hun mening gevraagd over de voorgestelde inkrimping van het Georgisch parlement van 235 naar 150 zetels. Het voorstel werd door een grote meerderheid gesteund.
Achtergrond
Na het herstel van de onafhankelijkheid van Georgië in 1991 was het verminderen van het aantal leden van het parlement een terugkerend onderwerp van discussie. De nieuwe grondwet van 1995 legde dit aantal andermaal vast op 235, maar de discussie bleef. Organisaties in het maatschappelijk middenveld, niet-gouvernementele organisaties en verschillende politieke partijen vonden dit aantal te hoog voor een klein land als Georgië.
In aanloop naar de parlementsverkiezingen van 2003 vond er een grootschalige campagne plaats en werden meer dan 218.000 handtekeningen verzameld voor een referendum over het aantal zetels. De juridische basis voor een dergelijk referendum werd twijfelachtig bevonden, omdat de grondwet niet voorzag in een referendum om een wet aan te nemen of te herroepen. De conclusie was dat vanwege deze beperkingen alleen een raadgevend referendum gehouden kon worden over dit onderwerp. President Sjevardnadze tekende op 3 september 2003 het decreet voor het referendum en om dit tegelijkertijd met de parlementsverkiezingen te houden.
Criticasters vonden de referendumvraag een opmaat naar een politieke crisis, omdat deze niet duidelijk maakte wanneer de voorgestelde verkleining van het parlement in zou moeten gaan. Ook was niet duidelijk of en wanneer het parlement dit onderwerp zou moeten behandelen. Voor deze verandering was een grondwetswijziging nodig, waar een gekwalificeerde meerderheid van 75 procent in het parlement voor nodig was. De bedoeling was deze wijziging niet eerder in te laten gaan dan de eerstvolgende reguliere parlementsverkiezing in 2007.
Tweede voorstel De oppositiepartij Traditionalisten, onderdeel van het verkiezingsblok Boerdzjanadze-Democraten, stelde voor een referendum te houden over de invoering van een kabinet met ministers, waarbij de premier geen president geweest mag zijn. De partij wilde zo voorkomen dat president Sjevardnadze na het einde van zijn tweede en laatste termijn in 2005 terug kon keren als premier. De centrale verkiezingscommissie vond de vraagstelling in dit voorstel in strijd met mensenrechtelijke grondbeginselen en weigerde het voorstel. De rechtbank stelde de verkiezingscommissie in het gelijk. In 2010 werd een vergelijkbaar voorstel gedaan door de Vrije Democraten, toen president Saakasjvili met grondwetswijzigingen meer macht legde bij de premier. Dit voorstel kreeg dezelfde bezwaren.
Conflictgebieden Volgens de wet moest het referendum op het hele grondgebied van Georgië worden gehouden, maar dit was onmogelijk door de conflicten in Abchazië en Zuid-Ossetië. In beide gebieden controleerde de centrale overheid van Georgië maar een beperkt deel van het territorium, waardoor het referendum niet in geheel Georgië gehouden kon worden.
Referendumvraag In het referendum moesten de burgers de vraag beantwoorden:
Resultaten Een overgrote meerderheid van de kiezers steunde het voorstel om het parlement te verkleinen. In tegenstelling tot de resultaten van de parlementsverkiezing werd de uitslag van het referendum niet betwist. Door de Rozenrevolutie in november 2003 en de herhalingsverkiezing in het voorjaar van 2004 voor een groot deel van het parlement, werd de eerstvolgende reguliere verkiezing doorgeschoven naar 2008, en daarmee ook de eventuele effectuering van een gereduceerd aantal parlementszetels.
KeuzeStemmen%Voor 1.590.309 89,6Tegen184.20910,4Totaal geldige stemmen1.774.518100Ongeldig123.466Totaal stemmen2.031.057100Kiesgerechtigden en opkomst3.178.59363,9Bron: Iremadze;
Aanpassing aantal zetels In februari 2005 werd de grondwet aangepast naar 150 parlementszetels. Dit zou ingaan met de parlementsverkiezingen van 2008. Het aantal enkelvoudige districtszetels werd verlaagd van 75 naar 50 en de evenredig verkozen zetels van 150 naar 100.
Bronnen
Georgië 2003 Categorie:Politiek in Georgië Categorie:Verkiezingen in 2003