De Gau Ruhr, ook wel “Groß-Gau Ruhr” genoemd (Nederlands: Gouw Ruhr), was een territoriale afdeling van de NSDAP. De gouw bestond slechts van 1926 tot 1928.
Geschiedenis In maart 1926 werd de gouw opgericht door Joseph Goebbels en Gregor Strasser.Portal Rheinische Geschichte: Friedrich Karl Florian. Geraadpleegd op 11 april 2026. De voorgangers van de gouw waren de Gaue “Westfalen” en “Rijnland-Noord”.
Het hoofdkantoor van de gouw was gevestigd aan de Auer Schulstraße 8 in Elberfeld. De gouw bestond uit tien districten (waaronder Emscher-Lippe) en omvatte het volledige Rijnlands-Westfaalse industriegebied, inclusief Westfalen.
Karl Kaufmann werd de gouwleider van de nieuwgevormde gouw Rijnland-Noord. Hij had deze gouw in 1924 opgericht samen met Joseph Goebbels en Franz Pfeffer von Salomon, die overigens ook betrokken was bij de oprichting van de gouw Westfalen.Portal Rheinische Geschichte: Franz Pfeffer von Salomon. Geraadpleegd op 11 april 2026. Hoewel Kaufmann de leiding aanvankelijk deelde met zijn twee partijgenoten, nam hij later dat jaar het volledige bestuur op zich. Dit bleef zo totdat de 'Grote Gau' in de zomer van 1928 werd opgesplitst.
Hitler sprak op 15 juni 1926 tijdens een bijeenkomst van de gouw Ruhr in het verenigingsgebouw van Bochum. Daarna volgden nog twee toespraken: één in april 1927 in een horecagelegenheid in het stadspark van Bochum en één in november 1927 tijdens een partijbijeenkomst.
Op 1 oktober 1928 werd de gouw Ruhr in drie delen opgesplitst als gevolg van aanhoudende ruzies over het leiderschap.Portal Rheinische Geschichte: Gau Essen. Geraadpleegd op 11 april 2026. Tijdens de opbouwfase van de NSDAP aan de Rijn en de Ruhr werd dit district sterk gekenmerkt door persoonlijke vetes, organisatorisch onvermogen en financiële nood.Meis 2022, p.86.
Uit een deel van het gebied werd de nieuwe gouw Westfalen gevormd, met Bochum als hoofdstad.Übersicht der NSDAP-Gaue, der Gauleiter und der Stellvertretenden Gauleiter (1933–1945). Geraadpleegd op 11 april 2026. Josef Wagner werd benoemd tot gouwleider. In 1931 werd deze gouw opgesplitst in de gouwen Westfalen-Nord en Westfalen-Süd, waarbij Wagner de leiding over de zuidelijke tak behield.
De andere twee delen werden verzelfstandigd tot districten die rechtstreeks onder de rijksleiding van de partij vielen. Zo werd het district Essen opgericht onder leiding van Josef Terboven, dat in 1930 werd omgevormd tot de gouw Essen. Het derde deel vormde het Bezirk Bergisches Land/Niederrhein onder Bezirksleiter Fritz Härtl. Ook dit district kreeg in 1930 de status van gouw Düsseldorf.John 2007, p.460.
Ambtsbekleders De volgende personen behoorden tot de gouwleiding: Gauleiter: Joseph Goebbels (7 maart 1926 - 19 juni 1926Höffkes 1986, p.97.), verantwoordelijk voor de propagandaAxis History Forum: Gauleiter Questions and Answers. Geraadpleegd op 12 april 2026. Gauleiter: Gregor Strasser (1926 - 1928) Gauleiter: Karl Kaufmann (7 maart 1926 - 19 juni 1926Höffkes 1986, p.170.), (20 juni 1926 - 30 september 1928) verantwoordelijk voor de interne personeelszaken Gauleiter: Franz Felix Pfeffer von Salomon (7 maart 1926 - 19Höffkes 1986, p.248. / 20 juni 1926Miller & Schulz 2015, p.138.), verantwoordelijk voor de organisatie en de SA Gauleiterstellvertreter: Viktor Lutze (juni 1926 - 4 juli 1927), Erich Koch (1926Höffkes 1986, p.184. / 1927 - 30 september 1928Miller & Schulz 2017, p.87.) Gausturmführer/SA-Oberführer RuhrMiller & Schulz 2015, p.195.: Viktor Lutze (27 september 1925 - 1 maart 1928)Internet-Portal Westfälische Geschichte: Lutze, Victor. Geraadpleegd op 5 april 2026. Gaugeschäftsführer: Hellmuth Elbrechter, Erich Koch (oktober 1926 - 30 september 1928) Gauschatzmeister: Paul SchmitzMiller & Schulz 2017, p.53.
Bezirk Bezirks Lenne-Volme: Hans NielandInstitut für Sächsische Geschichte und Volkskunde e.V.: Biografie, Hans Nieland. Geraadpleegd op 17 juni 2026.
Zie ook Gauehrenzeichen
Ruhr Categorie:Sauerland