De Ruinerwold-zaak is een Nederlandse zaak rond een gezin dat gedurende meerdere jaren geïsoleerd leefde op een boerderij in de omgeving van het Drentse dorp Ruinerwold en in oktober 2019 werd ontdekt.
Achtergrond Binnen het gezin van Gerrit Jan van D. groeiden negen kinderen op. Drie van hen verlieten het gezin voordat het zich vestigde in Ruinerwold. De moeder van de kinderen overleed in 2004 in Zwolle, nadat bij haar darmkanker was vastgesteld. Het gezin woonde vóór de vestiging in Ruinerwold op verschillende locaties, waaronder Hasselt, Zwartsluis, Meppel en Staphorst.
Een deel van de kinderen leefde jarenlang afgezonderd van de buitenwereld. Zij verbleven in een verborgen of afgesloten ruimte in een boerderij aan de Buitenhuizerweg, waar zij ongeveer negen jaar woonden.
De kinderen hadden geen contact met de buitenwereld, gingen niet naar school en stonden niet geregistreerd bij de burgerlijke stand. Het gezin leefde grotendeels zelfvoorzienend met een groentetuin en dieren. De boerderij lag afgelegen en was nauwelijks zichtbaar vanaf de openbare weg.
Volgens verklaringen van de oudste kinderen, onder wie Edino van Dorsten en Israel van Dorsten, werden de kinderen opgevoed binnen een door de vader ontwikkeld religieus overtuigingssysteem, waarbij hij zichzelf presenteerde als een door God gezonden figuur en de buitenwereld als gevaarlijk of slecht werd beschouwd. Binnen dit systeem werden zij volgens deze verklaringen voorbereid op een nieuwe wereld, waarbij zij geloofden dat zij moesten wachten op een ingrijpende verandering of het einde der tijden.
Er zijn verklaringen dat binnen het gezin sprake was van geweld en dwang, waaronder mishandeling en opsluiting. Ook zijn er beschuldigingen van seksueel misbruik van twee kinderen door de vader.
Ontdekking De zaak kwam in oktober 2019 aan het licht nadat een van de oudere kinderen de boerderij had verlaten en zich meldde bij een café in Ruinerwold. Hij maakte een verwarde indruk en gaf aan lange tijd geïsoleerd te hebben geleefd. De caféhouder schakelde de politie in, waarna agenten de boerderij bezochten en meerdere gezinsleden aantroffen. De ontdekking leidde tot nationale en internationale media-aandacht.
Strafzaak Na de ontdekking werden de vader en de Oostenrijkse man Josef B. aangehouden. Zij werden verdacht van onder meer vrijheidsberoving, mishandeling en seksueel misbruik. Josef B. werd later veroordeeld tot een gevangenisstraf van drie jaar wegens vrijheidsberoving van de kinderen. Volgens de rechtbank speelde hij een essentiële rol in het in stand houden van de situatie.
De strafzaak tegen de vader werd niet inhoudelijk behandeld omdat hij als gevolg van een beroerte ernstige cognitieve beperkingen had en daardoor niet in staat werd geacht het proces te volgen of zich te verdedigen. De rechtbank oordeelde dat voortzetting van de vervolging in strijd zou zijn met het recht op een eerlijk proces, waarna het Openbaar Ministerie niet-ontvankelijk werd verklaard.
Na het beëindigen van de strafzaak startten de vier oudste kinderen een civiele procedure tegen hun vader om alsnog een rechterlijk oordeel te verkrijgen over de gebeurtenissen binnen het gezin. Volgens hun advocaat was het doel onder meer het verkrijgen van erkenning voor wat zich binnen het gezin had afgespeeld.
Verdeling binnen het gezin Na de ontdekking ontstond verdeeldheid binnen het gezin. De oudste vier kinderen schaarden zich achter de aanklachten tegen de vader, terwijl de jongste vijf hem steunden en zich niet herkenden in de beschuldigingen.
Media en nasleep De zaak kreeg brede en internationale media-aandacht. De gebeurtenissen vormden de basis voor de documentaireserie De kinderen van Ruinerwold, waarin vier van de oudere kinderen hun verhaal vertelden. De serie werd gemaakt door Jessica Villerius en bestaat uit vier afleveringen. De serie won in 2021 de Gouden Televizier-Ring.
Categorie:Misdrijf in 2019