thumb|Samenwerkingsverbanden afvaldiensten gemeenten Nederland in 2026. Intergemeentelijke verbanden
Commerciële diensten
Eigen gemeentelijke diensten Dit artikel geeft een overzicht van afvalinzameling en -verwerking in Nederland.
Werkwijze In Nederland is de afvalsector deels publiek en deels geprivatiseerd. Gemeenten werken vaak samen in intergemeentelijke verbanden met een gemeenschappelijke publieke afvaldienst, of besteden taken uit aan commerciële partijen. Publieke afvaldiensten zoals Omrin zijn eigendom van tientallen gemeenten en waterschappen. Een overheid mag volgens de Aanbestedingsrichtlijn (2014/24/EU) een afvalopdracht inbesteden (gunnen zonder aanbesteding) aan een publieke afvaldienst indien minstens 80% van diens omzet wordt behaald met afvalopdrachten van aandeelhouders (zoals de lagere overheden); minder dan 20% van de overige omzet mag worden gehaald uit bedrijfsafval, anders moet er een aanbesteding worden gedaan. Publieke afvaldiensten concurreren soms met commerciële afvalbedrijven op de bedrijfsafvalmarkt.
De meeste publieke en gemeentelijke afvaldiensten zijn aangesloten bij de Koninklijke Nederlandse Vereniging voor Afval- en Reinigingsdiensten (NVRD). De NVRD uitte in april 2025 kritiek op het plan van het kabinet-Schoof om de plastic-heffing voor bedrijven te schrappen, omdat dit zou betekenen dat burgers moesten betalen voor de plastic vervuiling die bedrijven veroorzaakten in plaats van dat bedrijven zouden worden gestimuleerd om duurzamer te produceren met minder plastic.
In maart 2026 pleitten 38 Nederlandse gemeenten (inclusief de vier grote steden) voor een verbod op sigarettenfilters, aangezien die het opruimen van peuken ernstig bemoeilijken voor gemeentelijke afvaldiensten en vooral veel microplastics en zware metalen bevatten die in het milieu terechtkomen voordat de diensten ze kunnen opruimen. Omdat zwervende filters bijvoorbeeld moeilijk met beachcleaners (reinigingsmachines voor het strand) uit het zand te halen zijn, heeft Den Haag in voorgaande jaren al gedeeltelijk rookvrije stranden ingevoerd. Daarmee zijn sigarettenfilters gemeten in stuks het grootste zwerfafvalprobleem in Europa; jaarlijks belanden er in Nederland alleen al tussen de honderden miljoenen tot meer dan 7 miljard in het milieu.
Taken Een afvaldienst kan een smal of breed takenpakket hebben dat van regio tot regio kan verschillen. De klassieke kerntaak van een afvaldienst is alleen het inzamelen van huishoudelijk afval. Een moderne afvaldienst kan echter een breed scala aan taken vervullen. Bijvoorbeeld, de publieke afvaldienst Dar, actief in Nijmegen en zeven omliggende gemeenten, heeft de volgende taken: inzameling van huishoudelijk afval en verzamelpunten voor diverse afvalstromen Integraal Beleid Openbare Ruimte (IBOR), waaronder beheer openbare ruimten verstrekken van afvaladvies, waaronder voorlichting aan scholen, burgers, bedrijven en organisaties gladheidsbestrijding, riool- en kolkenreiniging, ongedierte- en onkruidbestrijding en terrein- en straatreiniging groenvoorziening en groenonderhoud (Nijmegen, Heumen, Berg en Dal) afvalverwerking tijdens grote evenementen zoals de Nijmeegse Vierdaagse, de Zevenheuvelenloop, Koningsdag, de introductietijd van de Radboud Universiteit en concerten in het Goffertpark.
Intergemeentelijke afvaldiensten
Afvalcombinatie De Vallei (ACV) Ede Renkum Veenendaal Wageningen
Area Reiniging Coevorden Emmen Hoogeveen
Avalex Delft Leidschendam-Voorburg Midden-Delfland Pijnacker-Nootdorp Rijswijk Wassenaar Westland
Afvalverwijdering Rivierenland (AVRI) Buren Culemborg Maasdriel Neder-Betuwe Tiel West Betuwe Zaltbommel
BAR-gemeenten Barendrecht Albrandswaard Ridderkerk
BUCH-samenwerking Bergen Uitgeest Castricum Heiloo
Circulus BV Apeldoorn Brummen Deventer Epe Lochem Voorst Zutphen
CURE Eindhoven Geldrop-Mierlo Valkenswaard
Cyclus Bodegraven-Reeuwijk Gouda Krimpenerwaard Nieuwkoop Zuidplas
Dar Berg en Dal Beuningen Druten Heumen Nijmegen Wijchen
Grondstoffen- en Afvalstoffendienst (GAD) Blaricum Gooise Meren Hilversum Huizen Laren Wijdemeren
HVC Inzameling Diverse gemeenten in Noord-Holland, Zuid-Holland, Flevoland en Friesland (o.a. Alkmaar, Dordrecht, Lelystad)
Irado Nissewaard Schiedam
Meerlanden N.V. Aalsmeer Bloemendaal Diemen Haarlemmermeer Heemstede Hillegom Lisse Noordwijk Teylingen Zandvoort
Omrin Gemeenten in Friesland en delen van Groningen (o.a. Leeuwarden, Smallingerland)
RAD Hoeksche Waard Hoeksche Waard
Rd4 Beekdaelen Brunssum Heerlen Kerkrade Landgraaf Simpelveld Voerendaal
Regionaal Orgaan Verwijdering Afvalstoffen (ROVA) Zwolle Amersfoort Harderwijk en diverse andere gemeenten
Reinigingsbedrijf Midden Nederland (RMN) IJsselstein Nieuwegein Soest Baarn Bunschoten
Reinigingsdienst De Liemers Montferland Zevenaar
Reinigingsdienst Waardlanden Gorinchem Hardinxveld-Giessendam Molenlanden Vijfheerenlanden
Reinigingsdienst Westelijke Mijnstreek (RWM) Beek Sittard-Geleen Stein
Reinis Woerden Montfoort Oudewater
Saver Bergen op Zoom Roosendaal Halderberge Steenbergen Woensdrecht
Spaarnelanden Haarlem Zandvoort
Twente Milieu Almelo Enschede Hengelo Oldenzaal
Zeeuwse Reinigingsdienst (ZRD) Gemeenten in Zeeland (o.a. Middelburg, Vlissingen, Terneuzen)
Commerciële afvaldiensten
GP Groot B.V. Actief in diverse gemeenten, met name in Noord-Holland
Remondis Actief in meerdere regio’s in Nederland
Van Kaathoven Actief in Noord-Brabant en Limburg
Gemeentelijke afvaldiensten
Sommige gemeenten verzorgen hun afvalinzameling zelf of via kleine samenwerkingen.
Grote gemeentelijke diensten Amsterdam (AEB Amsterdam) Rotterdam (Roteb) Den Haag
Overige Diverse kleinere gemeenten met eigen dienst of uitbesteding (bijv. via PreZero)
Zie ook Circulaire economie Lijst van gemeenten in Nederland
Categorie:Afvalverwerkingsbedrijf Afvaldiensten