miniatuur|De Perzische Kozakkenbrigade in Tabriz, 1909 miniatuur|Perzische Kozakken, een van 274 vintage-foto's in het Brooklyn Museum miniatuur|De Perzische Kozakkenbrigade ca. 1920 miniatuur|Portret van generaal Alexander Khan Setkhanian, 1908 miniatuur|Gouden herdenkingsmedaille voor het 40-jarig jubileum van de oprichting van de Kozakkenbrigade, 1919 De Perzische Kozakkenbrigade, ook bekend als de Iraanse Kozakkenbrigade (Perzisch: بریگاد قزاق) was een cavalerie-eenheid in Kozakkenstijl, opgericht in 1879 in Kadjaars-Iran. Ze was gemodelleerd naar de Kaukasische Kozakkenregimenten van het Keizerlijke Russische Leger. Tot 1920 stond ze onder bevel van Russische officieren, terwijl de manschappen bestonden uit etnische Kaukasiërs en later ook uit Iraniërs. Gedurende een groot deel van haar bestaan was het de meest functionele en effectieve militaire eenheid van de Kadjaren-dynastie. Deze eenheid, die soms als koningsmakers fungeerde, speelde een cruciale rol in de moderne Iraanse geschiedenis tijdens de Perzische Constitutionele Revolutie, de opkomst van Reza Shah en de stichting van de Pahlavidynastie.
De Kozakkenbrigade werd in 1879 opgericht door Naser ed-Din Kadjar, naar het voorbeeld van de Kaukasische Kozakkenregimenten van het Keizerlijke Russische Leger, die indruk op hem hadden gemaakt tijdens zijn reis door Zuid-Rusland in 1878. Tijdens zijn reis naar Europa in 1878-1879 verbleef de Shah in Jerevan, waar een groep Kozakken hem en de rest van het Iraanse hof door Russisch Armenië had begeleid. Naser ed-Din sprak zijn grote bewondering uit voor de kleurrijke uniformen van de Kozakken, evenals voor hun bekwame rijvaardigheid en hun talenten met hun geweren en sjasjka's, het type zwaard dat de Kozakken prefereerden. In Tbilisi, hoofdstad van het Russische Onderkoninkrijk van de Kaukasus, vroeg Naser ed-Din de gouverneur-generaal grootvorst Michail om Russische hulp bij het opzetten van een Kozakkeneenheid in Iran. De grootvorst gaf het verzoek vervolgens door aan keizer Alexander II in Sint-Petersburg, waar het werd goedgekeurd. Samen met de door Zweden opgeleide en bemande Iraanse gendarmerie vormde de Kozakkenbrigade in de jaren voorafgaand aan de Eerste Wereldoorlog de meest effectieve militaire macht waarover de Iraanse kroon beschikte.
Ondanks de naam was de brigade geen typische Kozakkenmacht zoals die in het naburige Russische Rijk werden ingezet. De Kozakkenregimenten van het Keizerlijke Russische Leger waren gebaseerd op een feodaal systeem waarbij militaire dienst werd verleend in ruil voor langdurige landtoewijzingen. De Perzische Kozakkenbrigade daarentegen werd op conventionele wijze gerekruteerd, uit een mengeling van vrijwilligers en dienstplichtigen. Ze had ook niet de status van een garde-eenheid. Ze leek echter sterk op een echte Kozakken-cavalerie-eenheid. Foto's uit het einde van de 19e eeuw tonen uniformen in Russische stijl, in tegenstelling tot de inheemse kleding van andere Iraanse strijdkrachten in die tijd.
Ondanks de religieuze kloof tussen het orthodoxe Rusland en het islamitische Iran, heerste er een gevoel van monarchistische solidariteit onder de elites in beide landen, die alle monarchen, ongeacht hun religie, respect en gehoorzaamheid van hun onderdanen toedichtten. Hoewel de Russisch-Iraanse betrekkingen in de 19e eeuw niet erg harmonieus waren, hadden de Kadjaren-sjahs (met name Naser ed-Din, die als absolute monarch regeerde) een instinctieve voorkeur voor Rusland, waarvan het autocratische politieke systeem dicht bij het hunne lag. Het zogenaamde "Grote Spel", de concurrentie om invloed in Azië tussen het Britse en het Russische rijk, had tot gevolg dat de Iraanse onafhankelijkheid werd behouden in een tijd waarin Iran riskeerde een "mislukte staat" te worden. Noch de Britten, noch de Russen zouden tolereren dat Iran door het andere rivaliserende rijk werd geannexeerd, dus beide machten deden er alles aan om Iran als staat te behouden. Tijdens het latere Kadjaren-tijdperk vond er een geleidelijke afbrokkeling van het gezag van de Iraanse staat plaats, omdat de corruptie zo welig tierde dat Iran op de rand van een faillissement kwam te staan. Corruptie was endemisch tijdens het bewind van Naser ed-Din. De sjah hield halfjaarlijkse veilingen waar alle ambten van de Iraanse staat werden verkocht aan de hoogste bieder, die vervolgens de gekochte ambten mocht plunderen. Alleen leningen van Rusland en Groot-Brittannië voorkwamen dat Iran daadwerkelijk failliet ging, en in ruil daarvoor ontvingen zowel Groot-Brittannië als Rusland speciale rechten in Iran. Gezien de manier waarop de Iraanse staat in het latere Kadjaren-tijdperk uiteenviel en de wijdverbreide corruptie, riskeerde Iran geannexeerd te worden door het Britse of het Russische rijk. Alleen het feit dat geen van beide rijken het acceptabel vond dat Iran door het andere rivaliserende rijk geannexeerd werd, voorkwam dit.
De manschappen van de brigade bestonden uit Kaukasische migranten en later ook uit Iraniërs, maar tot 1920 waren de commandanten Russische officieren die ook in het Russische leger dienden, zoals Vladimir Ljachov. Dergelijke detacheringen werden aangemoedigd door de Russische keizerlijke regering, die de Kozakkenbrigade zag als een middel om de Russische invloed uit te breiden in een belangrijk gebied van internationale rivaliteit. Na de Oktoberrevolutie van 1917 verlieten veel van deze Russische officieren het land om zich bij de "Witte" strijdkrachten aan te sluiten. Het commando over de Perzische Kozakkendivisie werd vervolgens overgedragen aan Iraanse officieren. De meest opvallende onder hen was Reza Khan, die zijn militaire carrière begon als soldaat in de Kozakkenbrigade en opklom tot brigadegeneraal.
Categorie:Geschiedenis van Iran Categorie:Kozakken Categorie:Militaire eenheid