Jelle de Graaf (Amsterdam, 31 maart 1989) is een Nederlandse campagnestrateeg en klimaatactivist die actief is binnen de beweging Extinction Rebellion (XR). Hij pleitte in interviews, publieke optredens en opiniestukken voor geweldloze burgerlijke ongehoorzaamheid en massale straatactie als klimaatstrategie. In 2025 verscheen zijn debuut Alles staat op het spel: Strijd voor een leefbare aarde bij Starfish Books. Hij was eerder in Amsterdam politiek actief voor de Piratenpartij en BIJ1. Hij werkte als campaigner voor DeGoedeZaak en is momenteel campaigner en mediastrateeg voor Fossielvrij NL.
De Graaf trok landelijk de aandacht door een vastplakactie in het televisieprogramma Jinek in 2022.
Activisme en demonstratierecht De Graaf trad in 2021 samen met Tessel Hofstede naar voren als woordvoerder van Extinction Rebellion. Hij is een pleitbezorger van geweldloze burgerlijke ongehoorzaamheid als strategie binnen de klimaatbeweging, waarbij demonstraties en ontregelende maar vreedzame acties centraal staan.
In januari 2023 werd hij thuis aangehouden op verdenking van opruiing nadat hij had opgeroepen om deel te nemen aan een A12-blokkade in Den Haag; na verhoor kwam hij vrij, maar gold voor hem en andere activisten een gebiedsverbod voor de A12. Hij was eerder veroordeeld wegens opruiing en had een werkstraf van dertig uur opgelegd gekregen; in december 2023 werd daartegen hoger beroep ingesteld.
Op 7 september 2023 nam De Graaf namens Extinction Rebellion deel aan een parlementair rondetafelgesprek van de commissie voor Binnenlandse Zaken in de Tweede Kamer over het demonstratierecht in Nederland. In hetzelfde blok met demonstranten en ervaringsdeskundigen namen ook Jerry Afriyie (Kick Out Zwarte Piet) en Bart Kemp (Agractie) deel. In zijn ingebrachte gespreksnotitie en tijdens dat debat stelde hij dat het demonstratierecht onder druk staat en omschreef hij de verhouding tussen burgers en overheid rond protestacties als "een geknakte relatie".
Politieke activiteiten In 2014 werd De Graaf als eerste volksvertegenwoordiger namens de Nederlandse Piratenpartij gekozen als lid van de bestuurscommissie in Amsterdam-West. In 2018 was hij lijsttrekker voor de gemeentelijke lijst. De Graaf kwam tijdens de campagne in het nieuws omdat hij naakt op een verkiezingsposter stond. Ondanks deze inspanningen werden geen zetels behaald.
Na de tegenvallende verkiezingsuitslagen maakte De Graaf de overstap naar BIJ1. In 2018 en 2019 was hij duo-raadslid en hoofd communicatie voor BIJ1 in de Amsterdamse gemeenteraad. In oktober 2019 nam hij afscheid.
Mediaoptredens en acties Tafelplakactie in Jinek (2022) In oktober 2022 lijmde De Graaf zich tijdens een uitzending van Jinek vast aan de talkshowtafel om aandacht te vragen voor klimaat en ecologische crisis. De uitzending werd gepresenteerd door Beau van Erven Dorens, die die avond inviel voor Eva Jinek.
Na de vastplakactie verscheen De Graaf in de programma's De Tafel van Vier en Khalid & Sophie, waar hij sprak over klimaatactie.
De vastplakactie werd later gekozen tot "TV Moment van het Jaar".
Reacties en kritiek Na de actie laaide discussie op over een scheldwoord dat De Graaf gebruikte bij de vastplakactie. KWF Kankerbestrijding keurde het gebruik van het woord "kanker" als scheldwoord af. De Graaf zei later dat hij spijt had van dat woordgebruik.
Publicaties en opiniestukken De Graaf publiceerde opiniestukken in onder meer de Volkskrant, Joop, Het Parool, Trouw en socialistisch tijdschrift Jacobin.
Naast klimaat en klimaatrechtvaardigheid schreef hij over burgerinitiatief en democratische vernieuwing. Ook lokale kwesties zoals de Lutkemeerpolder en de oorlog in Gaza kwamen aan bod.
In 2025 verscheen van De Graaf het boek Alles staat op het spel: Strijd voor een leefbare aarde bij Starfish Books. In het boek beschrijft hij de klimaatcrisis als een machtsprobleem en betoogt hij dat gerichte economische disruptie nodig is om het fossiele systeem te doorbreken.
Referenties
Categorie:Nederlands politicus Categorie:Nederlands milieuactivist