thumb|Oostelijk eind Rozengracht rond 1867 Rozengracht 33 te Amsterdam is een gebouw aan de Rozengracht in Amsterdam-Centrum.
Achtergrond Die Rozengracht werd aangelegd tijdens het volbouwen van de Jordaan. Dat betekende dat perceel voor perceel werd bebouwd in een tijd dat er nog geen adressen bestonden. De gebroeders Douwes legden het begin van die gracht vast met de Westerkerk op de achtergrond. Op die foto is dat bebouwen van perceel voor perceel met gebouwen van diverse hoogten duidelijk te zien. Rozengracht 33 is hierin nauwelijks opvallend, mede omdat het “slechts” een smal gebouw is; ze is twee vensters breed. Rond 1890 werd de gracht gedempt onder meer vanwege de stankoverlast van stilstaand grachtenwater. Na die demping ontwikkelde de straat Rozengracht zich tot een van de belangrijkste verkeersaders naar Amsterdam Oud-West en later Amsterdam Nieuw-West.
Gebouw Rozengracht 33 zag die 20e eeuwse vernieuwing aan zich voorbijtrekken, want ook op de percelen aan de straat werd er gesloopt en nieuwbouw verricht. Het gebouw stond er al toen de Rozengracht van gracht tot straat werd en heeft dan ook nog de uitstraling van een grachtenpand. Dat is onder meer terug te vinden in een souterrain waarvoor een bordes is geplaatst. Vanuit het bordes zijn de bedrijfseenheid en de bovenwoningen bereikbaar via aparte deuren. Deze deurpartij werd afgesloten door een deurlijst; de deurlijst is of verwijderd of verstopt achter een lichtreclame. Boven souterrain en bedrijfseenheid volgen nog drie woonetages voordat de gevel overgaat in een eenvoudige klokgevel. In dat bovenste geveldeel zit nog een voormnalig laad- en losluik alsmede de hijsbalk. Die klokgevel zou stammen uit het derde kwart van de 18e eeuw en is de reden dat het gebouw sinds 23 september de status heeft van rijksmonument in het monumentenregister.
Vanaf 1981 is het gebouw samengetrokken met huisnummer 35 (aan de straat) en 39 bereikbaar via het Vossenhofje, een gang naar een binnenterrein. Omdat het monumentenregister alleen melding maakt van de 18e eeuwse klokgevel vallen die gebouwen buiten het monument.Stadsarchief Amsterdam: Bouw- en omgevingsdossiers, adreswijziging naar aanleiding van samentrekking (1981, semi-openbaar; geraadpleegd 3 mei 2026) In 1986 werd huisnummer 35 gereviseerd en kreeg er onder architectuur van J. van Amstel een nieuw uiterlijk (extra verdieping). Stadsarchief Amsterdam: Bouw- en omgevingsdossiers, adreswijziging naar aanleiding van samentrekking (1986, semi-openbaar; geraadpleegd 3 mei 2026)
Categorie:Bouwwerk in Amsterdam-Centrum Categorie:Rijksmonument in Amsterdam-Centrum