Het Kasteel van Cuijck stond in de Nederlandse plaats Cuijk, provincie Noord-Brabant. Van dit mottekasteel zijn geen zichtbare restanten bewaard gebleven.
Geschiedenis Het kasteel was de residentie van de familie Van Cuijck, die vanuit hier hun heerlijkheid Land van Cuijck bestuurden.
De oudste vermelding van het kasteel dateert uit 1133, toen het werd verwoest door keizer Lotharius en graaf Dirk VI. Deze verwoesting was het gevolg van de moord op Dirks broer Floris de Zwarte door de familie Van Cuijck. Eerder dat jaar had Floris namelijk willen trouwen met Heilewiga van Rhode, maar haar voogd Herman van Cuijck en de Utrechtse bisschop Andries van Cuijck hadden dit huwelijk verboden. Hierop nam Floris de stad Utrecht in en hij verjoeg de bisschop. De familie Van Cuijck wist eind oktober of begin november Floris echter in een hinderlaag te lokken en te vermoorden. Lotharius en Dirk namen daarop wraak door het kasteel van de familie Van Cuijck te verwoesten en het omliggende gebied te plunderen.
Enkele jaren later kreeg Herman van Cuijck toestemming van keizer Lotharius voor de herbouw van het kasteel, maar hij besloot om uit te wijken naar Grave. Hij bouwde daar een nieuw kasteel, waardoor de heerlijkheid voortaan vanuit Grave werd bestuurd.
In de jaren 1964-1966 werden bij archeologisch onderzoek de restanten van het kasteelterrein ontdekt.
Beschrijving Het kasteelterrein bevindt zich op de plek waar tot circa 400 de Romeinse vesting Ceuclum stond.
Rondom het kasteelterrein van 90 bij 95 meter groot lag een ronde, droge slotgracht van 9 tot 12 meter breed. Aan de binnenzijde van deze gracht stond een muur, opgetrokken uit keien en tufsteen. De fundering van de muur was ongeveer 1,5 meter breed, terwijl het opgaande gedeelte van de muur een dikte had tussen de 0,8 en 1 meter.
Waarschijnlijk is met de grond die vrijkwam bij het graven van de slotgracht, de ruimte binnen de gracht en de muur opgehoogd, waardoor een mottekasteel ontstond. Op de motte zal het hoofdgebouw hebben gestaan, maar daar zijn geen restanten van terug gevonden.
Bij de verwoesting van het kasteel is de gracht gedempt. Op het kasteelterrein is na 1136 een romaanse kerk gebouwd. Deze brandde rond 1480 af en werd vervangen door een gotische parochiekerk. In de jaren 1911-1913 werd deze kerk vervangen door de huidige Sint-Marinuskerk; van de 15e-eeuwse kerk is alleen de toren behouden gebleven.
Categorie:Verdwenen kasteel in Nederland Categorie:Kasteel in Noord-Brabant Categorie:Bouwwerk in Land van Cuijk