Stichting Cortona, volledige naam: Stichting Margaretha van Cortona (ook wel geschreven als Stichting Margarita van Cortona) was een Nederlandse katholieke zorginstelling in Leiden, opgericht in 1917. De stichting bood opvang aan ongehuwde moeders en hun kinderen. In 1996 fuseerde zij met Vrouwenopvang Centrum Cassandra tot Vrouwenopvang Rosa Manus.
Oprichting In 1917 werd de Katholieke Stichting Margaretha van Cortona opgericht, genoemd naar de heilige Margaretha van Cortona. Het initiatief kwam vanuit de Zita-vereniging, onderdeel van de Rooms-Katholieke Vereniging ter Bescherming van Meisjes (RKVBM). De stichting beheerde een huis voor ongehuwde moeders (van 1900 tot 1988 werd men op 21-jarige leeftijd wettelijk meerderjarig) en een kraamafdeling voor gehuwde vrouwen.
Missie en werkwijze De stichting zag het als haar missie ongehuwde zwangere vrouwen op te vangen en te begeleiden naar terugkeer in de samenleving. Moeders verbleven doorgaans twaalf tot dertien weken in het huis. Kinderen konden er blijven tot zij vier jaar oud waren, waarna zij bij hun moeder gingen wonen of werden ondergebracht in een kindertehuis. Enkele jonge moeders stonden hun kind af ter adoptie of behielden hun kind.
Geschiedenis
Galgewater (1917–1928) Op 21 november 1917 werd het huis voor ongehuwde moeders geopend in een pand aan het Galgewater, grenzend aan de tuin van de Zita-vereniging. Na hun bevalling in het Academisch Ziekenhuis konden vrouwen terecht in het opvanghuis. De dagelijkse leiding berustte bij directrices; het bestuur was gemengd van samenstelling.
Haagweg 47 (1928–1996) In 1927 werd het pand Haagweg 47 verbouwd. en in 1928 werd het pand officieel in gebruik genomen. De opening geschiedde door voorzitter pater P.C. Frigge (O.F.M.).
In januari 1928 werd mejuffrouw Jansen, die in Vlijmen werkzaam was als vroedvrouw, benoemd tot directrice van de stichting.
In 1934 droeg de stichting de leiding over aan de Franciscanessen van de Heilige Elisabeth, een congregatie die sinds 1892 vanuit Breda in Leiden werkzaam was in het Sint Elisabeth Ziekenhuis aan de Hooigracht en daarnaast ook wijkverpleging verleenden.
In 1939 verhuisden de zusters naar het naastgelegen Huize Ter Wetering (Haagweg 49, waar Heike Kamerlingh Onnes had gewoond van 1904 tot zijn dood in 1926), waarmee het pand aan de Haagweg 47 werd uitgebreid. Moeder-overste Sebastiana (E. Voogt) was in dat jaar overste van zowel de Cortona-stichting als Huize Elisabeth aan de Haagweg 49.
In maart 1966 werd zuster Michael Graumans (Maria Adriana Graumans) directrice van de Cortona-stichting. Zij bleef directrice tot aan haar pensioen in 1975. In een kranteninterview vertelde ze: "Over zonde en kwaad, zoals dat vroeger gebeurde, hebben we het hier niet. Voor ons staat voorop dat de niet-gehuwde aanstaande moeder het enorm moeilijk heeft en dat zij in een crisis situatie verkeert." Het tehuis werd eind jaren zestig formeel erkend als kraamkliniek.
Eind 1975 ging de directrice Zr. Michael Graumans met pensioen. Hierna werden in december 1975 alle in de Leidse opvang werkzame Franciscanessen teruggetrokken. In 1991 keerden zuster Michaël en haar medezusters terug naar het moederhuis in Breda.
In 1977 zocht de stichting een nieuwe directeur. Een advertentie uit dat jaar vermeldt dat de Cortona-stichting een belangrijke ontwikkeling doormaakte, zowel wat betreft doelstelling als werkwijze.
Fusie en opheffing In 1996 fuseerde de Stichting Cortona met Vrouwenopvangcentrum Cassandra. De nieuwe organisatie kreeg de naam Vrouwenopvang Rosa Manus, genoemd naar de feministe en pacifiste Rosa Manus (1881-1942). Omstreeks 2005 verliet de opvang het pand aan de Haagweg en betrok een nieuw gebouwd pand Opaalstraat 302 in Leiden.
Onderzoek gedwongen afstand en adoptie In opdracht van de Commissie onderzoek naar Binnenlandse Afstand en Adoptie werd onderzoek verricht naar moeders en kinderen bij de Stichting Margarita van Cortona in de periode 1957–1971. Dit onderzoek is een bijlage bij het rapport Schade door schande van de commissie uit 2025, dat de geschiedenis behandelt van gedwongen afstand en adoptie in Nederland in de jaren 1956–1984. Het onderzoek werd uitgevoerd in opdracht van de staatssecretaris voor Rechtsbescherming (2019); voorzitter van de commissie was Micha de Winter. Overige leden van de commissie die het onderzoek uitvoerden en het rapport schreven waren de hoogleraren Mariëlle Bruning, Trudy Dehue, Trudy Mooren en Carol van Nijnatten.
Categorie:Vrouwengeschiedenis Categorie:Voormalige Nederlandse stichting Categorie:Adoptie