Atakhan Abilov (Azerbeidzjaans: ; 29 juni 1965) is een Azerbeidzjaans jurist, rechtswetenschapper, auteur en mensenrechtenactivist. Zijn juridische, wetenschappelijke en publicistische werk richt zich voornamelijk op mensenrechten, democratie, de rechtsstaat, internationaal recht en de constitutionele en politieke ontwikkeling van Azerbeidzjan. In Nederland gebruikt hij de naam Atachan Abilov.
Abilov is van Talysh afkomst.
Biografie en juridische loopbaan
Abilov studeerde rechten aan de Staatsuniversiteit van Bakoe. Van 1991 tot 1997 was hij als docent verbonden aan deze universiteit. Tussen 1997 en 1999 volgde hij een vervolgopleiding in internationaal recht aan de Russische Rechtsacademie.
Vanaf de jaren negentig hield Abilov zich bezig met juridisch onderzoek, internationaal recht en mensenrechten. Een belangrijk deel van zijn wetenschappelijke en publicistische werk betreft de verhouding tussen internationaal en nationaal recht, mensenrechten, democratische instituties en de rechtsstaat in Azerbeidzjan.
In 1999 verscheen zijn werk over mensenrechten in het internationaal recht en het constitutionele recht van de lidstaten van het Gemenebest van Onafhankelijke Staten, met bijzondere aandacht voor de grondwet van Azerbeidzjan.
In 2001 publiceerde hij (De Raad van Europa en Azerbeidzjan), over de Raad van Europa, Europese mensenrechtenstandaarden, het Europees Hof voor de Rechten van de Mens en de juridische en politieke betekenis van het lidmaatschap van Azerbeidzjan van de Raad van Europa.
Mensenrechten en democratie
Naast zijn juridische en academische werkzaamheden was Abilov betrokken bij mensenrechtenactiviteiten en het publieke debat over democratie en de rechtsstaat in Azerbeidzjan.
Volgens Amnesty International werd Abilov in 2007 vastgehouden door functionarissen van het Ministerie van Nationale Veiligheid van Azerbeidzjan. Zijn woning werd doorzocht en hij zou vanwege zijn politieke overtuigingen zijn ontslagen. Later dat jaar verliet hij Azerbeidzjan en vertrok hij naar Rusland.
In Rusland verkreeg hij de vluchtelingenstatus. Ook de vluchtelingenorganisatie van de Verenigde Naties verleende hem deze status, waardoor hij Rusland naar een derde land kon verlaten. Volgens een gezamenlijke verklaring van Talysh-vertegenwoordigers werd Abilov op 30 november 2008 in Moskou door drie gemaskerde mannen aangevallen. Hij werd met een hersenschudding en een gebroken neus in het ziekenhuis opgenomen.
Later vestigde Abilov zich in Nederland. Ook vanuit Nederland bleef hij zich bezighouden met juridische, maatschappelijke en politieke vraagstukken rond Azerbeidzjan.
In 2018 verscheen zijn boek (Lessen in democratie). Het boek behandelt onder meer democratie, mensenrechten en fundamentele vrijheden, de rechtsstaat, overheid en burgerschap en maatschappelijke en politieke ontwikkelingen in Azerbeidzjan.
Een deel van het boek is gewijd aan de Nederlandse ervaring met democratie en de sociale rechtsstaat. Daarin behandelt Abilov onder meer onderwijs, gezondheidszorg, sociale rechten en de verhouding tussen overheid en burger in Nederland.
Onderzoek en publicistiek
Abilov publiceert juridische en politiek-maatschappelijke analyses over Azerbeidzjan. Zijn publicaties richten zich onder meer op mensenrechten, democratische instituties, de rechtsstaat, internationaal recht, nationale identiteit en de positie van Azerbeidzjan binnen Europese en internationale organisaties.
In 2026 publiceerde hij bij het Baku Research Institute een reeks juridische en politiek-maatschappelijke analyses. Daarin behandelde hij onder meer het recht op een eerlijk proces, transnationale repressie, internationaal recht, nationale en etnische identiteit, de betrekkingen tussen Azerbeidzjan en de Raad van Europa en de internationale economische integratie van Azerbeidzjan.
Selectie van artikelen bij Baku Research Institute
Proceedings in Absentia: A Procedural-Legal Institution or a Political Instrument (22 januari 2026). Civic Nation and Ethnic Identity in the Context of Azerbaijan (28 februari 2026). Transnational Repression and International Law: An Analysis of the Azerbaijani Experience (30 maart 2026). Azerbaijan’s 25 Years in the Council of Europe (13 mei 2026). Why Has Azerbaijan Not Joined the World Trade Organization? (10 juli 2026).
Nederland
In Nederland gebruikt Abilov de schrijfwijze Atachan Abilov.
In 2017 behaalde hij aan Hogeschool Inholland een diploma in Sociaal-Juridische Dienstverlening. In hetzelfde jaar publiceerde hij onder de naam Atachan Abilov het onderzoek Basisrechten van ongedocumenteerden in theorie en praktijk. Het onderzoek behandelt de ervaringen van ongedocumenteerden bij het realiseren van hun basisrechten in Nederland en is opgenomen in de publicatielijst van Stichting LOS (Landelijk Ongedocumenteerden Steunpunt).
Naast zijn juridische en publicistische werkzaamheden is Abilov actief als vertaler uit het Nederlands in het Azerbeidzjaans. Hij vertaalde Biografie van een vlieg van de Nederlandse schrijver Jaap Robben. De Azerbeidzjaanse vertaling verscheen in 2025 bij uitgeverij Qanun in Bakoe onder de titel Bir Milçəyin Tərcümeyi-halı. De vertaling werd gepubliceerd met steun van het Nederlands Letterenfonds.
Werken
Права человека в международном праве и конституционном праве стран-членов СНГ (на примере Конституции Азербайджанской Республики), Bakoe, 1999. Avropa Şurası və Azərbaycan (De Raad van Europa en Azerbeidzjan), Bakoe, 2001. Basisrechten van ongedocumenteerden in theorie en praktijk, Nederland, 2017. Demokratiya dərsləri (Lessen in democratie), Bakoe, 2018.
Vertalingen
Jaap Robben, Bir Milçəyin Tərcümeyi-halı, Azerbeidzjaanse vertaling van Biografie van een vlieg, Qanun, Bakoe, 2025.
Categorie:Talysh Categorie:Mensenrechtenactivist Categorie:Jurist Categorie:Azerbeidzjaans schrijver