Ryan Daniel Oduber (Aruba, september 1972) is een Arubaans-Nederlands beeldend kunstenaar, filmmaker, ontwerper en curator. Zijn werk beweegt zich tussen video, installatie, performance, ontwerp, documentaire en cultureel erfgoed. Hij behandelt thema’s als Caribische identiteit, migratie, koloniale geschiedenis, herinnering, machtsstructuren en culturele overdracht.
Opleiding Oduber studeerde architectonisch en meubelontwerp aan de Hogeschool voor de Kunsten in Utrecht. Daarna volgde hij een masteropleiding aan het Sandberg Instituut in Amsterdam.
Artistieke praktijk Oduber werkt met video, installatie, performance, objecten, tekst, archiefmateriaal en documentaire vormen. Zijn werk legt een relatie tussen persoonlijke herinnering en collectieve geschiedenis, met bijzondere aandacht voor Aruba en het Caribisch gebied in verbinding met Nederland.
Een terugkerend onderwerp in zijn werk is de manier waarop culturele identiteit wordt gevormd door migratie, koloniale geschiedenis, toerisme, rituelen en sociale verhoudingen. In verschillende projecten verbindt hij hedendaagse kunst met erfgoed, documentatie en gemeenschapsverhalen.
Samen met kunstenaar Alydia Wever maakte Oduber meerdere multidisciplinaire werken waarin performance, video, textiel, dans en ritueel samenkomen. Hun installatie Dilanti di Biento werd getoond in de tentoonstelling Textile now in het TextielMuseum in Tilburg.
Tentoonstellingen en internationale projecten Oduber nam deel aan verschillende internationale tentoonstellingen en kunstprojecten in het Caribisch gebied, Latijns-Amerika, Europa, de Verenigde Staten en Azië.
Hij was onder meer betrokken bij het internationale project Landings, door curator en kunstenaar Joan Duran. Hij nam deel aan verschillende edities, waaronder Landings 3 in de Dominicaanse Republiek, Landings 4 in het Museo de Arte y Diseño Contemporáneo in San José, Costa Rica, Landings 5 in het Art Museum of the Americas in Washington D.C. en Landings 8 in het Taipei Museum of Fine Arts.
Oduber nam ook deel aan Who More Sci-Fi Than Us, een tentoonstelling over hedendaagse kunst uit het Caribisch gebied in Kunsthal KAdE in Amersfoort. Daarnaast werd zijn werk opgenomen in Caribbean: Crossroads of the World, een groot internationaal tentoonstellingsproject rond Caribische kunst en geschiedenis, verbonden aan onder meer Queens Museum en Pérez Art Museum Miami.
In 2006 werd Oduber vermeld als deelnemer aan de Biënnale van Havana. In 2019 nam hij, samen met Alydia Wever, Glenda Heyliger en Kevin Schuit, deel aan Anthropical tijdens de 13e Biënnale van Havana.
Oduber nam ook deel aan Caribische kunstprojecten in Santo Domingo, waaronder de Bienal del Caribe. In 2008 vertegenwoordigde hij Aruba tijdens het 9th Changchun International Sculpture Symposium in China, waar hij de bronzen sculptuur Energy realiseerde.
Verder was hij betrokken bij Tropisch Koninkrijk, een tentoonstelling rond hedendaagse kunst uit Aruba, Curaçao, Sint Maarten, Bonaire, Saba en Sint Eustatius, die plaatsvond in Zwolle.
Film en video Oduber werkte aan korte films, videokunst en documentaires. Een bekend videowerk is Kima Momo, waarin hij elementen uit Arubaanse carnavalsrituelen verbindt met thema’s als macht, beroemdheid, mannelijkheid en sociale verhoudingen in de Caribische samenleving.
Zijn film- en videowerk werd vertoond binnen verschillende film-, kunst- en new-mediacontexten, waaronder het Miami New Media Festival, Festival Signes de Nuit en Caribische filmprogramma’s in Nederland.
Oduber werkte ook samen met filmmaker Francisco Pardo. Hun korte film Awa Brak won de publieksprijs voor Arubaanse korte film tijdens het Aruba International Film Festival. Daarnaast was hij betrokken bij 10 Ave Maria en bij audiovisuele projecten rond Caribische identiteit en erfgoed.
Cultureel erfgoed en documentatie Naast zijn beeldende kunstpraktijk werkte Oduber aan projecten rond Caribisch cultureel erfgoed, archiefmateriaal en audiovisuele documentatie.
Hij was betrokken bij Bonaire.tv en werkte samen met Fundashon Históriko Kultural Boneriano, FuHiKuBo, rond het online toegankelijk maken van audiovisueel erfgoed. FuHiKuBo richt zich op het documenteren, bewaren en doorgeven van de culturele, natuurlijke en historische erfenis van Bonaire. In berichtgeving over FuHiKuBo wordt beschreven dat de organisatie verhalen van Bonairiaanse ouderen op video vastlegt en een groot audiovisueel archief beheert.
Bonaire.tv bevatte naast Bonairiaanse programma’s ook categorieën en bijdragen rond Aruba, Curaçao en Nederland. Daarmee sloot het platform aan bij een bredere Nederlands-Caribische context, waarin erfgoed, oral history en audiovisuele documentatie ook betrekking hebben op andere eilanden en op de diaspora in Nederland.
Ook werkte Oduber samen met Fundacion Rancho in Aruba rond culturele uitwisseling, documentatie en gemeenschapsprojecten. Binnen deze context was hij betrokken bij projecten rond Aruba en La Guajira.
Voor Fundacion Herencia Historico di Aruba produceerde Oduber de documentaire Awa, caminda tin bida tin awa, een project rond water, erfgoed en de leefomgeving van Aruba.
Daarnaast werkte hij met Biblioteca Nacional Aruba aan projecten rond audiovisuele productie, digitalisering, cultureel erfgoed en publieke presentatie.
Residenties en workshops Oduber was betrokken bij internationale werkplaatsen en residentieprogramma’s. Rond 2000 nam hij deel aan de context van Watamula International Artists' Workshop op Curaçao, een kunstenaarswerkplaats bij Landhuis Knip met deelnemers uit het Caribisch gebied en daarbuiten.
Ook gaf hij workshops en begeleidde hij jonge makers bij projecten rond video, installatie en audiovisuele kunst, onder meer binnen educatieve en culturele programma’s op Aruba in samenwerking met Ateliers '89.
Onderscheidingen In 2011 ontving Oduber de eerste J.C. Lampe-prijs, een Arubaanse cultuurprijs genoemd naar componist en musicus Padú Lampe.
Selectie van tentoonstellingen en projecten
Bienal del Caribe, Santo Domingo Landings 3, Dominicaanse Republiek Landings 4, Museo de Arte y Diseño Contemporáneo, San José, Costa Rica Landings 5, Art Museum of the Americas, Washington D.C. Landings 8, Taipei Museum of Fine Arts Who More Sci-Fi Than Us, Kunsthal KAdE, Amersfoort Caribbean: Crossroads of the World, Queens Museum / Pérez Art Museum Miami Tropisch Koninkrijk, Zwolle Textile now, TextielMuseum, Tilburg Anthropical, 13e Biënnale van Havana 9th Changchun International Sculpture Symposium, Changchun, China Miami New Media Festival
Selectie van werken
Kima Momo met Alydia Wever Dilanti di Biento, met Alydia Wever Awa Brak, met Francisco Pardo 10 Ave Maria, met Francisco Pardo Awa, caminda tin bida tin awa Energy, bronzen sculptuur, Changchun, China
Externe link Officiële website
Categorie:Arubaans kunstenaar