Patria was een Belgische drukkerij, uitgeverij en boekhandel te Antwerpen.Een streng rekwisitorium in zake "De Dag". De staat vraagt 25 millioen schadevergoeding (p. 3), Het Laatste Nieuws, 12 oktober 1946

Geschiedenis De uitgeverij werd opgericht door Antoon van Opstraet en zijn neef Edmond Van Tassel op 30 juli 1928,20 november 1934: De Dag van de uitgeverij NV Patria verschijnt voor de eerste keer, MERS Antique Books Antwerp waarbij eerstgenoemde 55% en de tweede 45% van de aandelen bezat.DURNEZ Gaston & MINSART Tibo, Fiche De Dag, Encyclopedie van de Vlaamse Beweging Van Opstraet had tijdens de Eerste Wereldoorlog in de mediawereld een voorgeschiedenis opgebouwd met de publicaties De Vlaamsche Gazet - Het Laatste Nieuws, Het Vlaamsche Nieuws en De Geïllustreerde Kinderwereld. Van Tassel van zijn kant was sinds 1911 uitgever van Kindervriend.WOUTERS Nico & VAN CLEMEN Sam, Biografie Antoon Van Opstraet, Encyclopedie van de Vlaamse Beweging

Aanvankelijk richtte de in de Pompstraat te AntwerpenPerio-scoop: Vlaamse leesvoer voor filmadepten (p.32), 't Periodiekske, 4 juni 2013 gevestigde uitgeverij zich (naast de uitgave van Kindervriend) op de markt van de boulevard- en pin-up-tijdschriften. Zo werd datzelfde jaar (1928) nog de titel Piccolo overgenomen, en werd de publicatie van Radiopost, De Film en de Franstalige titels Mon Copain en Le Film op zich genomen. In 1930 zag De Vrouw het levenslicht, dat een jaar later met Femme een Franstalige tegenhanger kreeg. In 1931 werd daarnaast ook Wereldrevue gelanceerd. Dat laatstgenoemde tijdschrift kreeg een jaar later met Tout een Franstalige zusterblad. Later volgden nog Patria Magazine (1934), Le Magazine belge (1935), Prenez-moi (1934) en De Filosoof (1939). Niet elk van deze magazines bleek evenwel een succes, bij het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog waren enkel Kindervriend, Piccolo, Mon Copain, Patria Magazine en De Film / Le Film nog in omloop. LEMMERS Frédéric, HERMANS Sébastien & OTT Morgane, Artpresse. An intermedial study of Belgian art as a networked structure seen through the lens of the mass media magazines in the interbellum years, Brain-be 2.0, 2026

Daarnaast werd er vanaf 20 november 1934 gestart met een eigen dagblad, De Dag.WOUTERS Lieve, Een Antwerpse krant in de jaren dertig. De Dag naast de Gazet van Antwerpen (p. 984-993), Streven, 1997 (dbnl) Deze krant, die geïnspireerd was op de Amerikaanse tabloids en daarbij gebruik maakte van grote koppen en veel illustraties,SEBERECHTS Frank, België in oorlog: De Dag, Collaboratiepers 1940-1944: Belgium WWII (CegeSoma) bereikte op haar hoogtepunt (1938) een oplage van circa 110.000 exemplaren. Patria was op dat moment een van de meest gemoderniseerde drukkerijen, zo beschikte de redactie van De Dag reeds in 1936 over een belinograaf. Hoewel de krant zichzelf als "onpartijdig" in de markt zette, hadden tal van haar redacteurs een activistisch verleden en/of een Vlaams-nationalistische sympathieën. Onder meer hierdoor - maar ook door haar aanvallen op het politiek establishment - werd meermaals gesuggereerd dat de krant financiële steun ontving vanuit Duitsland.WOUTERS Nico & VAN CLEMEN Sam, Biografie Antoon Van Opstraet, Encyclopedie van de Vlaamse Beweging

Bij de Duitse inval op 10 mei 1940 werden de Patria-persen stilgelegd. Ongeveer een maand later, op 15 juni 1940, werd de publicatie van De Dag hervat. Kort daarvoor, op 3 juni 1940, waren Piccolo (met hoofdredacteur Gerard Allard) en De Vrouw reeds heropgestart.In het proces "De Dag" vraagt de auditeur: Voor den kapitein, zijn schaduw en den tafelvirtuoos: levenslang, 15 jaar en 15 jaar (p. 3), Het Handelsblad, 18 oktober 1946 In de eerste editie na het hernemen van de uitgave van De Dag werd gesteld dat het dagblad zijn volkse aard en Vlaamsgezinde instelling zou behouden. Hieraan voorafgaand had toenmalig hoofdredacteur Clovis BaertSIMONS Ludo, Biografie Clovis Baert, Encyclopedie van de Vlaamse Beweging de redactie haar trouw aan België en de koning doen bevestigen. Dit weerhield de drukkerij evenwel niet om drukwerk af te leveren voor collaborerende organisaties waaronder Rex,Voor zuivere perstoestanden. "De Dag" zwijgt nog immer. De rexistische pers antwoordde.... en duwt het blad er nog dieper in (p.1 en 8), Gazet van Antwerpen, 9 december 1938Beheer en redactie van "De Dag" op het banksken. Van Tassel en Van Opstraet waren de groote aandeelhouders (p. 1 en 6), Volksgazet, 3 oktober 1946 alsook atlassen aan Duitse en Duitsgezinde bewegingen.Het proces van "De Dag". De burgerlijke partij en de auditeur aan het woord: De pennekechten met de vitrioolpen (p. 2), Het Handelsblad, 12 oktober 1946 Een ander (tijdens het proces aangehaald) voorbeeld hiervan was het door Patria op 350.000 exemplaren gedrukte en in Duitsland verspreidde werk Verräter Sozialismus. In februari 1941 moest Baert op aandringen van de Propaganda-Abteilung Belgien plaats ruimen als hoofdredacteur van De Dag ten voordele van VNV-militant Gaston Capelle. De Duitse censuur-richtlijnen werden van dan af nog nauwgezetter gevolgd door het dagblad, alsook werd er actief geronseld voor het Oostfront.

Van oktober tot december 1948 vond het proces rond de Dag (en bij uitbreiding uitgeverij Patria) plaats.Het proces van "De Dag". Eerst even terug naar het huis ten halve. Dan: Een aanval tegen de koning (p. 3), Het Handelsblad, 2 november 1946 Van Opstraet werd daarbij veroordeeld tot 8 jaar gewone hechtenis (omgezet in 5 jaar opsluiting en 3 miljoen Belgische frank (bfr.) schadevergoeding) en Van Tassel tot vijf jaar hechtenis en een schadevergoeding van 3 miljoen bfr. De belangrijkste andere veroordeelden waren Gaston Capelle (hoofdredacteur De Dag, 10 jaar hechtenis en een boete van 500.000 bfr), Gerard Allard (hoofdredacteur Piccolo, 20 jaar dwangarbeid bij verstek), Hector De Hove (redacteur, 6 jaar hechtenis en 50.000 bfr) en Emile Vrijdaghs (Berlijns correspondent, doodstraf bij verstek en 100.000 bfr).Krijgshof van Antwerpen: Uitspraak in de zaak "De Dag" (p. 5), Het Handelsblad, 3 december 1948 Eveneens in 1948 werd Patria overgenomen door Cyriel Van Thillo.RIP Ludo Van Thillo, De Rijkste Belgen, 10 december 2022Familie van Thillo: Het rijk van Bill, Trends, 13 februari 1995 Onder zijn bewind werd de onderneming omstreeks 1950 gesplitst in enerzijds drukkerij en rotogravure Astra en anderzijds uitgeversbedrijf Sparta.TIMMERMAN Georges, Het collaboratieverleden van De Persgroep, Apache.be, 11 juni 2014Ondernemer Ludo Van Thillo overleden: vader van DPG Media-topman Christian Van Thillo bouwde uitgeverij uit in jaren 80, Gazet van Antwerpen, 10 december 2022RIEPL Wolfgang, Het fortuin van de familie Van Thillo: lef en ondernemersgeest in bankieren en de media, Trends, 26 september 2025

Publicaties Uitgeverij Patria had volgende titels (geheel of gedeeltelijk) in beheer: