Trebouxia is een geslacht van eencellige groenwieren die wereldwijd voorkomen. De algjes zijn vooral bekend zijn door hun symbiotische relatie met korstmossen (als fotobiont). De Trebouxia-cellen leveren hierbij via fotosynthese organische koolstofassimilaten aan de schimmel, en de schimmel vormt een beschermde omgeving voor de algjes.
Hoewel de meeste soorten afhankelijk zijn van de symbiosepartner, zijn er ook enkele zelfstandig levende Trebouxia bekend. Deze leven als solitaire cellen of in kleine kolonies.
De voorouders van deze algengroep hebben vermoedelijk in belangrijke mate bijgedragen aan de verspreiding van fotosynthese op land. Fossielen van oude korstmossen bevatten cellen die sterk lijken op Trebouxia, wat erop wijst dat vergelijkbare symbioses al honderden miljoenen jaren bestaan. Omdat de algjes heel gevoelig zijn voor veranderingen in het milieu, worden korstmossen vaak gebruikt als bio-indicator voor onder andere luchtvervuiling en waterkwaliteit.
Beschrijving Trebouxia zijn niet-beweeglijke, coccale cellen met duidelijke (vaak gelobde of stervormige) chloroplasten en een karakteristieke pyrenoïde in het midden van de cel. De vegetatieve cellen zijn 8–21 μm in diameter. Het cytoplasma is beperkt tot een smalle rand tussen de chloroplast en het celmembraan. De kern bevindt zich in een instulping van de chloroplast.
Stammen van dit geslacht komen voor in ongeveer de helft van alle beschreven korstmossen. Doordat korstmossen in vrijwel ieder habitat kunnen overleven – zelfs in extremere omgevingen zoals poolgebieden, kale rotsen, boomschors en woestijnbodems – kent Trebouxia een zeer grote ecologische verspreiding. Onderscheid tussen soorten is vaak moelijk te maken.
Voortplanting De levenscyclus van Trebouxia is nog niet volledig bekend. De voortplanting vindt plaats door middel van autosporen en zoösporen. Lange tijd was onduidelijk of de alg zich geslachtelijk kon voortplanten, maar onderzoek naar genetische recombinatie wijst erop dat dit waarschijnlijk wel gebeurt. Ook is bekend dat er genetische uitwisseling heeft plaatsvonden tussen het genoom van Trebouxia en het genoom van de schimmel-gastheer (horizontale genoverdracht).
Rol in evolutie thumb|De korstmos Xanthoria parietina, een in Nederland en België algemene soort, associeert zich voornamelijk met Trebouxia decolorans. Trebouxia is de meestvoorkomende fotobiont in korstmossen en speelt een belangrijke rol als primaire producent in mariene, zoetwater- en terrestrische ecosystemen. Korstmossen waren een van de eerste organismen die het land koloniseerden. Samen met enkele andere plantaardige organismen introduceerden korstmossen ongeveer 450 miljoen jaar geleden stikstoffixatie en fotosynthese in de terrestrische omgeving. Zij speelden een belangrijke rol in het geschikt maken van de toen nog barre leefomstandigheden op land voor de kolonisatie door andere organismen, zoals landplanten, dieren en insecten.
Categorie:Groenwieren