Adriaan Koelma (Wolvega, 25 oktober 1889 - Amsterdam, 11 juni 1952) was een Nederlandse bestuurskundige, hoogleraar en burgemeester.
Levensloop Adriaan Koelma werd geboren als een zoon van Salomon Koelma en Maria van der Walle.
Koelma was een man die zijn eigen positie heeft opgebouwd door zich op te werken van junior medewerker tot gemeentesecretaris bij het gemeentesecretariaat van Dordrecht en burgemeester van Alkmaar.
Hij bekleedde de leerstoel Bestuurskunde in Rotterdam als docent (1933-1946) en hoogleraar (1946-1948). Hij was voorzitter van de staatscommissie Koelma, die op 19 december 1946 door minister Beel werd geïnstalleerd.
Tijdens de Tweede Wereldoorlog was hij lid van het verzet en werd hij op 26 juli 1944, door de bezetter gevangen genomen en gedetineerd in kamp Vught en later in concentratiekamp Sachsenhausen,.
In 1948 moest Koelma vanwege gezondheidsklachten als gevolg van de oorlog al zijn functies neerleggen.
Staatscommissie Koelma De Commissie Koelma, officieel Commissie Stad-Randgemeenten, werd op 19 december 1946 geïnstalleerd door minister-president Louis Beel. De opdracht luidde "Op korte termijn adviseren op welke manier moest worden voorzien in de belangen die gemeenschappelijk zijn voor de grote, groeiende stedelijke gemeenten en de kleinere gemeenten die in hun onmiddellijke omgeving lagen."
De commissie stelde voor om gewesten in te stellen als vierde bestuurslaag. De commissie constateerde in die naoorlogse jaren dat er een gat bestond tussen de grote steden en omliggende gemeenten. De steden groeiden ook toen al uit hun jas, terwijl kleinere gemeenten naar elkaar toe groeiden. Het instellen van gewesten moest het zo ontstane ‘gat’ dichten. Het voorstel in uiteindelijk nooit in uitvoering gebracht.
Vernoeming In de Alkmaarse wijk Overdie is de Koelmalaan naar hem vernoemd.
Categorie:Burgemeester van Alkmaar Categorie:Nederlands bestuurskundige Categorie:Nederlands hoogleraar