Yelena Myshko (1985) is een Nederlandse kunstenaar, activist, sociale wetenschapper en columnist, geboren in Kyiv, Oekraïne. Tegenwoordig woont en werkt Myshko in Zutphen, Gelderland. Zij is voornamelijk bekend om haar performancekunst en haar eerdere betrokkenheid bij de feministische protestgroep FEMEN.
Activisme en kunst Myshko studeerde aan de Willem de Kooning Academie (WDKA), Hogeschool voor de Kunsten Utrecht (HKU), ArtEZ Hogeschool voor de Kunsten, Universiteit Utrecht en Linköping-universiteit. Tussen 2012 en 2014 was zij lid van FEMEN en nam zij deel aan protesten zoals Frau Ist Keine Ware bij in Hamburg en Fascist Epidemic in Parijs. Tijdens deze periode was zij de leider en woordvoerder van FEMEN Nederland. Na een performance bij GOGBOT Festival in Enschede demonstreerde zij met FEMEN Nederland bij de Homomonument tijdens Amsterdam Pride. In 2013 werd zij gearresteerd na een topless protest tijdens Prinsjesdag in Den Haag, gericht tegen overheidsbezuinigingen. Een maand later kondigde zij namens FEMEN Nederland een actie aan bij de Nationale Synode van Dordrecht die werd afgeblazen vanwege een lek in Trouw. Desondanks werd de Grote Kerk in Dordrecht door de politie afgezet en waren er nep-activisten van PowNed aanwezig. Myshko heeft later teruggeblikt op haar ervaring met Nederlandse feministen in Grazia en deed verslag van FEMEN Nederland in haar academische scriptie bij Linköping Universiteit. Ook interviewde zij haar moeder over diens deelname aan de FEMEN Nederland bootcamp die opgenomen werd voor Spuiten en Slikken.
Binnen haar latere kunstpraktijk combineert Myshko performance en fotografie. Als reactie op de documentaire White Balls on Walls over het nieuwe inclusiebeleid van Stedelijk Museum Amsterdam, stuurde ze witte kerstballen met 'vrouwenproblemen' naar directeur Rein Wolfs. Ook deed ze er een ongeautoriseerde performance waarbij ze haar maandverband verwisselde in het museum. Vervolgens verzamelde zij een jaar lang haar gebruikte maandverband om aan te bieden aan het museum. Voor deze kritiek nomineerde ze zichzelf als woker dan woke bij The Woke Award van IMPAKT Festival en kaapte de award met een groep vrouwen tijdens de uitreiking. Vervolgens nomineerde zij deze interventie voor de Feministische Impact Prijs 2026.
In 2019 nam zij deel aan Naked State, een kunstenaarsresidentie in een Canadese naturistengemeenschap. Dit verblijf resulteerde in een langlopende reflectie op kunsthistorisch lichaamstaal in haar werk. In datzelfde jaar richtte Myshko de beweging #redwomenarecoming op, met als doel de positie en zichtbaarheid van vrouwelijke performancekunst te versterken.
Sinds 2019 werkt Myshko samen met kunstenaar Salima Essakkati (Avant-garde Imam Salima El Musalima). Na een gezamenlijke interview door Wierd Duk in De Telegraaf in juli van dat jaar, initieerden zij verschillende projecten, waaronder een samenwerking rondom het pamflet 'De akker en de mantel' van Hafid Bouazza.
Persoonlijk leven In 2020 kreeg Myshko landelijke media-aandacht vanwege de gevolgen van de afgeschaalde zorg tijdens de coronapandemie. Doordat consulten uitsluitend op afstand plaatsvonden, werd een ernstige zwangerschapsvergiftiging te laat ontdekt en werd haar dochter met 31 weken doodgeboren. Myshko is in een geregistreerd partnerschap en kreeg later een tweede kind.
Myshko thematiseert haar psychiatrische achtergrond regelmatig in haar kunstpraktijk en in de media. Dit betreft specifiek haar ervaringen met een obsessieve-compulsieve stoornis en haar psychosegevoeligheid, waarvoor zij sinds 2014 wordt behandeld. In een artikel in de Telegraaf heeft Myshko openbaart dat zij een Wajong uitkering heeft en op haar LinkedIn profiel vermeldt zij deze als een Artist in Residence bij UWV.
Externe links Profiel op Fonds Kwadraat Officiële website
Categorie:Nederlands kunstenaar Categorie:Nederlands activist