Oleksiy Petrovytsj Tolochko (Kyiv, 7 juni 1963) is een Oekraïense historicus en mediëvist, doctor in de geschiedenis en corresponderend lid van de Nationale Academie van Wetenschappen van Oekraïne. Tolochko is directeur van het Centrum voor Kyivse Rijk-Studies (Oekraïens: ) in Kyiv en staat bekend om zijn werk op het gebied van tekstkritiek van de Primaire Kroniek.
Biografie Tolochko werd in 1963 geboren in Kyiv, in de toenmalige Oekraïense Socialistische Sovjetrepubliek. Zijn vader was archeoloog Petro Tolochko, zijn moeder was kunstcritica Tetyana Valeryivna Kara-Vasilyeva; beiden waren tevens lid van de Nationale Academie van Wetenschappen.
Hij studeerde af aan middelbare school nr. 155 in Kyiv (1980) en aan de faculteit Geschiedenis van de Nationale Taras Sjevtsjenko-universiteit van Kyiv (1985).
Tolochko is lid van de Vereniging voor Oost- en Midden-Europese Studies. Van augustus 1985 tot oktober 1987 was hij onderzoeksstagiair, van oktober 1987 tot januari 1991 junioronderzoeker en van januari tot september 1991 onderzoeker aan het Instituut voor Geschiedenis van Oekraïne van de Nationale Academie van Wetenschappen. Van september 1991 tot februari 1996 was hij hoofd van de afdeling Geschiedenis; van februari 1996 tot januari 1997 was hij promovendus aan het Instituut voor Archeologie van de NANU. Sinds januari 1997 is hij senior onderzoeker aan het Instituut voor Geschiedenis. In januari 2009 werd hij verkozen tot corresponderend lid van de Nationale Academie van Wetenschappen.
Hij heeft middeleeuwse geschiedenis van Oekraïne gedoceerd aan de Nationale Universiteit Kyiv-Mohyla Academie en aan het Harvard Ukrainian Research Institute in de Verenigde Staten. Tolochko is gespecialiseerd in geschiedenis, geschiedschrijving en de publieke opinie. Hij was korte tijd hoofdredacteur van het Oekraïense intellectuele tijdschrift Krytyka. In het begin van de 21e eeuw is hij een van de vooraanstaande wetenschappers (samen met Tetyana Vilkul, een van zijn voormalige studenten) om de traditionele consensus aan te vechten dat Aleksey Sjachmatov in wezen gelijk had gehad over de manier waarop de Primaire Kroniek tot stand was gekomen. Tolochko stelde dat Sjachmatovs idee van lagen van reeds bestaande svods die helemaal teruggaan tot ooggetuigenverslagen van de gebeurtenissen die ze beschrijven, niet langer houdbaar was.
Werken (selectie) In het Oekraïens Нариси початкової Русі. — Kyiv-Sint-Petersburg: Laurus, 2015. — 336 с. () Котляр М. Ф., Толочко О. П. Чи існувала «балтійська цивілізація» раннього середньовіччя? / Славяне и скандинавы. — Moskou: Прогресс, 1986. — 411 с. // Український Історичний Журнал (Ukrainian Historical Journal). — Kyiv, Naukova Dumka, 1987. — № 10. — c.148-152 З історії політичної думки Русі ХІ-ХІІ ст. // Український Історичний Журнал (Ukrainian Historical Journal). — Kyiv, Naukova Dumka, 1988. — № 9. — c.70-77 Наукова конференція «Давня Русь і християнство». [Kyiv] // Український Історичний Журнал (Ukrainian Historical Journal). — Kyiv, Naukova Dumka, 1988. — № 7. — c.157-158 «Русь» очима «України»: в пошуках самоідентифікації та континуїтету // Сучасність ("Moderniteit"). — 1994.-N1. — С.111-117. Про місце смерті Рюрика Ростиславича // Український Історичний Журнал (Ukrainian Historical Journal). — 1997.-N5. — С.136-144. «Київська Русь» (Kyiv, Alternatyva, 1998) (onder hoofdredactie van Oleksiy Tolochko; co-auteurs: V. Aristov, Y. Zatyljoek, K. Kyrytsjenko, V. Rytsjka, V. Stavysky, Petro Tolochko, Tetyana Vilkul.
In het Russisch (also published at Kritika, Kyiv, 2005)
In het Engels
Tolochko, Oleksiy (2010). The Hustyn' Chronicle. (Harvard Library of Early Ukrainian Literature: Texts) . [Ruthenica. Supplementum 4.]
Categorie:Oekraïens historicus Categorie:Mediëvist Categorie:Oekraïens schrijver Categorie:Slavist