De Kroniek van Hoestynja (Oekraïens: , Hoestynsky litopys) is een 17e-eeuwse kroniek die de geschiedenis van Oekraïne tot 1598 beschrijft. Zij is geschreven in het Kerkslavisch.
De Kroniek behandelt de betrekkingen van Oekraïne met het Vorstendom Moskou en het Grootvorstendom Litouwen, de invloed van de Turken en Tataren en de oorsprong van de Kozakken. Zij eindigt met de invoering van de Gregoriaanse kalender (1582) en de Unie van Brest (1596).
Tekstgetuigen De oorspronkelijke kroniek is niet bewaard gebleven, maar er zijn drie kopieën van bewaard gebleven: Het handschrift uit het Klooster van Hoestynja (waarna de kroniek is vernoemd) bij Pryloeky, gekopieerd in 1670 door hiëromonnich Mychajlo Losytsky, die het de Roetheense Kroniek noemde. Bewaard in de Russische Staatsbibliotheek, afdeling handschriften, f. 205, no. 118. Het handschrift uit het Klooster van Mhar bij Loebny Het Archiefhandschrift
Inhoud De Kroniek van Hoestynja begint met enkele verwijzingen naar Bijbelverhalen, waaronder het verhaal over de zondvloed in Genesis en de Toren van Babel; daarna wordt de legendarische stichting van Kyiv door Kyi, Sjtsjek, Choryv en Lybid beschreven. Daarna volgt de geschiedenis van het Kyivse Rijk aan de hand van de regeerperioden van de vorsten, met speciale aandacht voor Wolynië en Podolië. Daarna volgt een overzicht van de geschiedenis van het Oekraïense volk en hun betrekkingen met naburige volkeren, zoals de Belarussen binnen het Litouwse vorstendom, de Tataren en de Turken, tot aan de opkomst van de Kozakken. Het laatste genoemde jaartal is 1597.
Samenstelling
De Kroniek van Hoestynja is grotendeels een ingekorte versie van de Hypatiuscodex, maar de laatste 25 pagina’s vormen een zelfstandig vervolg dat de periode van 1300 tot 1597 bestrijkt.
De overige informatiebronnen zijn vastgesteld als: de Italiaanse kerkhistoricus en katholieke kardinaal Caesar Baronius (1538–1607); Een beknopte geschiedenis van de Byzantijnse historicus Johannes Zonaras (12e eeuw); de Poolse historicus Marcin Kromer (1512–1589); de Veronese historicus Alexander Guagnini (1538–1614); een Kroniek van het Grootvorstendom Litouwen, waarschijnlijk de Kroniek van Bychowiec (16e eeuw); het Patericon van het Holenklooster van Kyiv (13e eeuw); de Proloog (12e eeuw); de Palinodiia van Zacharias Kopystensky (1621/3). materiaal van onbekende herkomst, waarvan sommige wetenschappers, zoals M. Vozniak (1924) en E.M. Apanovich (1983), veronderstellen dat het afkomstig is uit een inmiddels verloren gegane, anonieme Oekraïense authentieke kroniek (, Oekrajinsky virohidny litopys) of Oekraïense kroniek (, Oekraïenskaja letopis) van 1512 tot 1648.
Aangezien er materiaal uit de Palinodiia in is opgenomen, kan de Kroniek van Hoestynja niet vóór 1623 zijn samengesteld. De Sovjethistoricus Anatoly Jersjov (1930) kwam tot de conclusie dat Zacharias Kopystensky (overleden in 1627), de auteur van de Palinodiia, waarschijnlijk ook de Kroniek van Hoestynja had geschreven. De Amerikaanse historicus George Perfecky (1991) was het daar echter niet mee eens, omdat de Palinodia en de Kroniek van Hoestynja zeer uiteenlopende verslagen geven van de kerstening van het Kyivse Rijk en daarom waarschijnlijk niet door dezelfde auteur zijn geschreven. In plaats daarvan bouwde Perfecky voort op eerder onderzoek waaruit bleek dat een inmiddels verloren gegane, anonieme Oekraïense (Authentieke) Kroniek, die de periode van 1512 tot 1648 besloeg, als een van de onbekende bronnen had bestaan; Daarom moet de Kroniek van Hoestynja na 1648 zijn geschreven, maar vóór de overschrijving door Losytsky in 1670.
Zie ook Lijst van Oekraïense kronieken Chlebnikovcodex Galicisch–Wolhynische Kroniek Kroniek van Bychowiec Kroniek van Hoeklyvy – kroniek van Transkarpatië in Zuidwest-Oekraïne van 1660 tot 1812 Kroniek van Mezjyhirja – kroniek van Centraal-Oekraïne van 1608 tot 1700 Kroniek van Tsjernihiv Kroniekschrijvers van Wolynië en Oekraïne Kyivse Kroniek Ooggetuigekroniek Velytsjko-Kroniek
Categorie:17e-eeuws boek Categorie:Oekraïense kroniek Categorie:Vroegmoderne Tijd Categorie:Kozakken