IJsfontein is een in 1997 opgericht Nederlands ontwerpbureau dat is gespecialiseerd in de ontwikkeling van educatieve applicaties, serious games en interactieve ruimtes. Het bedrijf, gevestigd in Amsterdam, ontwerpt digitale leermiddelen, bedrijfssimulaties en fysieke installaties voor onder meer musea, de zorg en de zakelijke sector. Waar de focus in de beginjaren lag op educatieve cd-roms voor de jeugd, verschoof deze later naar crossmediale projecten en simulaties, waarbij IJsfontein theorie en praktijkdata in samenwerking met materiedeskundigen vertaalt naar spelmechanieken. Het werk van het bureau is meermaals bekroond met (inter)nationale vakprijzen; zo won het bedrijf in 1999 met het debuutspel Meesters van Macht een BAFTA Award.
Geschiedenis IJsfontein werd in 1997 opgericht door Jan-Willem Huisman, Hayo Wagenaar en Sander Hassing. Het bureau ontstond uit Koning Winter, een gezamenlijk afstudeerproject van de drie oprichters tijdens hun studie Interaction Design aan de Hogeschool voor de Kunsten Utrecht. Om de applicatie commercieel te kunnen uitbrengen, investeerden de oprichters eigen middelen in de doorontwikkeling. Daarbij deelden twee van hen hun salaris, zodat Huisman zich fulltime op het project kon richten. Na drie maanden stapte uitgever VNU Interactive in als investeerder. Het afstudeerproject werd in zeven maanden door een vijfkoppig team omgebouwd tot het educatieve spel Tovenaars van Macht. De titel werd op verzoek van VNU gewijzigd in Meesters van Macht, waarna het in 1997 op de markt kwam onder VNU's cd-rom-label Bombilla. Omdat de uitgever zich niet richtte op internationale distributie, benaderden de oprichters zelf buitenlandse partijen op de Milia-multimediabeurs in Cannes. Dit resulteerde in een contract met de Duitse uitgever Tivola, die de game distribueerde in onder meer Duitsland, Frankrijk, Japan en de Verenigde Staten.
Rond de eeuwwisseling nam de vraag naar cd-roms af. IJsfontein verlegde hierop de focus naar internettoepassingen en crossmediale projecten. In deze periode begon het bureau ook opdrachten aan te nemen voor de commerciële sector, waaronder producties voor winkelketen HEMA. In 2010 trad Antonio A-Tjak toe tot de directie als directeur bedrijfsvoering, ter ondersteuning van medeoprichters Huisman en Wagenaar. De organisatie werd destijds gestructureerd in drie hoofddivisies: communicatie voor kinderen en jongeren, interactieve ruimtes en serious games voor de zakelijke en medische markt.
Producties en activiteiten De projecten van de studio richten zich op het inzichtelijk maken van complexe theorieën en protocollen. Hierbij wordt ter ondersteuning regelmatig gebruikgemaakt van data uit de praktijk of fysieke handelingen.
Educatieve projecten In de beginjaren lag de focus van IJsfontein op de jeugd. Het oorspronkelijke concept voor het debuutspel Meesters van Macht (1997) was een virtuele, open zandbak-omgeving. Vanwege technische restricties op het gebied van real-time 3D en de behoefte van de doelgroep aan duidelijke speldoelen werd het ontwerp aangepast. In het uiteindelijke spel leerden kinderen de basisprincipes van de natuurkunde kennen door het oplossen van puzzels in gethematiseerde kamers.
In 1999 ontwikkelde het bureau in samenwerking met de VPRO het crossmediale project Typotoons. Via een website werd input van kinderen verzameld, die vervolgens als basis diende voor animaties in een lineair televisieprogramma. Een jaar later produceerde IJsfontein een reeks computerspellen voor de HEMA, waaronder Spelen met Druppel, Ik ben een ster en Spacetrash. Voor het educatieve jeugdprogramma Het Klokhuis werd in 2004 de online webapplicatie SketchStudio gebouwd, waarmee gebruikers digitale tekeningen konden maken. In 2016 lanceerde het bedrijf de mobiele applicatie Bollo, in opdracht van Landal GreenParks.
Serious games en simulaties Vanaf 2010 ging het bureau zich specifieker toeleggen op serious games voor professionele doeleinden. Zo ontwierp IJsfontein in 2011 de simulatie SmartGate the Game voor Air Cargo Netherlands. Dit spel had als doel om medewerkers op Schiphol logistiek inzicht te geven in de internationale luchtvrachtketen.
Voor de medische sector bracht het bedrijf in 2013 het simulatiespel ABCDEsim uit. Hiermee kunnen artsen en verpleegkundigen de handelingen volgens de ABCDE-methode virtueel trainen. In 2015 volgde de Delirium Experience, een interactieve film die zorgverleners een medische casus laat ervaren vanuit het perspectief van een patiënt met een delier. Verder lanceerde IJsfontein in 2018 AYA Match, een mobiele applicatie die jonge kankerpatiënten ondersteunt bij de communicatie met hun sociale netwerk. Ook ontwikkelde de studio trainingsgames voor de financiële sector, waaronder producties voor de Rabobank, ING en ABN AMRO.
Interactieve ruimtes De divisie 'Interactive Spaces' ontwerpt fysieke installaties waarbij digitale componenten worden aangestuurd door lichamelijke interactie. Tot het portfolio behoort de installatie Emergency Stop (2001), waarbij acties zoals het overhalen van hendels gebeurtenissen op een scherm activeerden, alsmede een interactieve opstelling over de Chinese geschiedenis die werd gerealiseerd voor het Tropenmuseum.
Erkenning IJsfontein heeft met zijn producties diverse vakprijzen gewonnen in de media- en educatiesector. In 1998 ontving het bureau de La Flèche d’Or in Parijs voor Masters of the Elements (de internationale uitgave van Meesters van Macht). Een jaar later werd hetzelfde spel, op voordracht van uitgever Tivola, bekroond met een BAFTA Interactive Entertainment Award in de categorie 'Learning'. Het was de eerste keer dat een Nederlandse productie deze onderscheiding won; in de categorie waren ook titels van Disney en de Zelda-reeks genomineerd. Volgens medeoprichter Huisman resulteerde deze internationale prijs in Nederland destijds overigens niet direct in nieuwe zakelijke opdrachten.
Daarnaast ontving het bedrijf onder meer de volgende prijzen en nominaties:
2000: Emma Award voor het project Typotoons. 2004: Cinekid Nieuwe Media Award en de Europrix.nl voor de applicatie SketchStudio. 2011: Outstanding Achievement Award (categorie 'Airline') bij de Interactive Media Awards voor SmartGate the Game. 2015: Nominatie voor een Dutch Game Award ('Best Applied Game Design') voor de Delirium Experience. Deze toepassing won in 2017 tevens de hoofdprijs bij de International Serious Play Awards. 2016: Media Ukkie Award, de Gouden Apenstaart XL en een SpinAward (categorie 'Mobile') voor de Bollo-app.
Externe link
Categorie:Nederlands computerspelbedrijf