Het seizoen 2023 van de Primera División Amateur was het zevende seizoen van deze Uruguayaanse voetbalcompetitie op het derde niveau. De competitie begon op 10 juni en eindigde op 22 oktober 2023.
Teams Er namen 24 ploegen deel aan de Primera División Amateur tijdens het seizoen 2023. Negentien ploegen deden vorig seizoen ook mee aan deze competitie. CA Terremoto keerde na een lange afwezigheid weer terug in de voetbalpiramide; zij hadden in 2010 voor het laatst meegespeeld. Sportivo Bella Italia maakte hun debuut in de voetbalpiramide, al speelden zij op de licentie van een ploeg die wel al eerder had meegedaan (Coraceros Polo Club, voor het laatst in 2011). CSD Cooper promoveerde als kampioen van de Segunda División Amateur naar deze klasse. Verder promoveerden Tacuarembó FC (kampioen), Club Oriental de Football (tweede), CA Bella Vista en IA Potencia (via de nacompetitie) vorig seizoen naar de Segunda División. Hun plekken werden ingenomen door de gedegradeerde ploegen Central Español FC en CSD Villa Española. Voor Central Español was het voor het eerst dat ze op het derde niveau uitkwamen.
Club Stad Vorig seizoen Montevideo Artigas Montevideo Canadian SC Montevideo Central Español FC Montevideo Colón FC Montevideo Montevideo Juan Lacaze Deportivo Italiano FC del Uruguay Montevideo Durazno FC Montevideo Huracán FC Montevideo Montevideo Montevideo Montevideo Parque del Plata Paysandú FC Paysandú Montevideo Rocha FC Rocha Salto FC Salto Salus FC Montevideo Sportivo Bella Italia Montevideo Geen deelname Montevideo Geen deelname Montevideo Montevideo
Primera Fase De Primera Fase (eerste fase) werd gespeeld van 10 juni tot en met 13 augustus 2023. De 24 deelnemende ploegen werden in vier groepen geloot met elk zes ploegen. De potindeling van de loting was gebaseerd op basis van de eindstand van het vorige seizoen, met uitzondering van CA Artigas, Paysandú FC, Rocha FC en Salto FC (de ploegen die dit seizoen het verst van Montevideo vandaan speelden), die bij elkaar in een pot zaten.Se realizó el sorteo del fixture de la Primera División Amateur, Primera Amateur De top-twee van elke groep, samen met de twee beste nummers drie, kwalificeerden zich voor de tweede fase.Amateur: se juega la primera fecha, Tenfield
In Groep A kende CA Basáñez de beste start. Na drie wedstrijden stonden ze samen met degradant Central Español FC bovenaan en in de vierde speelronde op 1 juli versloegen ze die ploeg met 2–0. Na zeven wedstrijden had Basáñez nog altijd de leiding (17 punten), gevolgd door Central Español (13 punten) en nieuwkomer Sportivo Bella Italia (12 punten). Dankzij winst op hekkensluiter CSD Los Halcones verzekerde Basáñez zich op 29 juli van een plekje in de top-twee. Op hetzelfde moment had Bella Italia de tweede plek veroverd door Central Español te verslaan. Een week later won Bella Italia van Mar de Fondo FC en omdat Central Español gelijkspeelde tegen Basáñez was Bella Italia daarmee ook verzekerd van de top-twee. Central Español won echter hun afsluitende wedstrijd tegen CSD Los Halcones en kwalificeerde zich op die manier als een van de twee beste nummers drie.
In Groep B was CD Parque del Plata de zwakke broeder: ze zouden uiteindelijk negen van de tien keer verliezen. Promovendus CSD Cooper ging halverwege deze fase aan de leiding met 13 punten, gevolgd door Deportivo Italiano FC del Uruguay, degradant CSD Villa Española (9 punten) en CA Villa Teresa (8 punten). Cooper bleef ook in de terugronde winnen en was na een 1–0 zege op Villa Teresa zeker van de eerste plaats met nog twee wedstrijden te spelen. De strijd om plek twee was wel spannend: Deportivo Italiano en Villa Española stonden gelijk en Villa Teresa had twee punten minder. Op 5 augustus won Villa Teresa tijdens de een-na-laatste speelronde van Deportivo Italiano en deelde Villa Española de punten met Cooper. Hierdoor zou de beslissing vallen in de slotronde op 13 augustus: Villa Teresa en Villa Española namen het op tegen elkaar en Deportivo Italiano speelde tegen Salto FC. Deportivo Italiano zou zich kwalificeren bij winst, net als de winnaar van het duel tussen de Villa's. Uiteindelijk won Villa Española met 1–2, waardoor ze tweede werden. Deportivo Italiano behaalde ook een overwinning en kwalificeerde zich als beste nummer drie.
Groep C had louter ploegen die vorig jaar ook op dit niveau speelden. In de eerste speelronde was er een 3–0 zege van Durazno FC (vorig jaar zevende) tegen Canadian SC (vorig jaar vijfde), maar Rocha FC was de enige ploeg die kon beginnen met twee zeges. CA Alto Perú begon met twee remises en deed daarmee al beter dan het voorgaande seizoen. Halverwege stond Rocha aan de leiding met 13 punten, gevolgd door Durazno (8 punten). Canadian had nog geen wedstrijd gewonnen, maar begon de terugronde wel met winst op Durazno en Alto Perú. Daardoor kwamen ze weer in de buurt van Durazno. Een derde achtereenvolgende winstpartij tegen Huracán FC, gecombineerd met een puntendeling tussen Durazno en Rocha zorgden ervoor dat Rocha (18 punten) bijna zeker was van de winst, terwijl Canadian en Durazno (12 punten) het uit mochten maken om de tweede plaats. Op 5 augustus deelde Rocha ook de punten met Canadian, waardoor kwalificatie voor de volgende ronde een feit was. Durazno versloeg Alto Perú en had plaatsing voor de volgende fase in eigen hand. Zij verzekerden zich daarvan na winst op Alto Perú op 13 augustus. Canadian was mede daardoor uitgeschakeld: ze wonnen zelf wel, maar hadden onvoldoende punten om als beste derde door te gaan.
Terugkeerder CA Terremoto speelde in Groep D, maar kon pas tijdens de vierde speelronde op 1 juli hun eerste punt behalen. Colón FC had na vier duels de volle buit behaald en stond riant aan de leiding. Door 1–0 verlies tegen CA Artigas zag Colón de concurrentie (CA Platense voorop) wat van de achterstand goedmaken, maar een week later won Colón met 2–1 van Platense en groeide de voorsprong weer naar vijf punten. Op 22 juli behaalde Colón tegen Club Deportivo Colonia hun zesde zege in zeven wedstrijden en na puntverlies van Platense was dat genoeg om drie wedstrijden voor het einde zeker te zijn van de top-twee. Platense leed ook in de achtste speelronde puntverlies, waardoor Artigas op gelijke hoogte kwam. De voorbeslissing viel in het onderlinge duel op 5 augustus. Platense won met 2–0 en was zo goed als zeker van de tweede plaats. Omdat Artigas hun slotduel verloor van Colón kwam die tweede plek voor Platense - ondanks dat ze zelf ook afsloten met verlies - niet meer in gevaar.
Vorig jaar waren er zes ploegen die de eerste fase overleefden, maar uiteindelijk niet promoveerden naar de Segunda División. Slechts twee daarvan (Colón en Durazno) kwalificeerden zich dit jaar weer voor de kampioensgroep. Zij werden vergezeld door Basáñez, Rocha, Deportivo Italiano, Platense, promovendus Cooper, nieuwkomer Bella Italia en de beide degradanten Central Español en Villa Española.
Groep A Club 1. CA Basáñez 10 7 3 0 24 21 5 +16 2. Sportivo Bella Italia 10 6 3 1 21 18 6 +12 3. Central Español FC 10 5 2 3 17 22 13 +9 4. Mar de Fondo FC 10 2 4 4 10 12 16 –4 5. Paysandú FC 10 1 3 6 6 14 18 –4 6. CSD Los Halcones 10 1 1 8 4 2 31 –29
Groep B Club 1. CSD Cooper 10 8 2 0 26 24 3 +21 2. CSD Villa Española 10 5 4 1 19 16 9 +7 3. Deportivo Italiano FC del U. 10 6 0 4 18 15 13 +2 4. CA Villa Teresa 10 5 1 4 16 17 10 +7 5. Salto FC 10 1 2 7 5 9 22 –13 6. CD Parque del Plata 10 0 1 9 1 8 32 –24
Groep C Club 1. Rocha FC 10 6 4 0 22 17 6 +11 2. Durazno FC 10 5 3 2 18 18 6 +12 3. Canadian SC 10 4 4 2 16 14 10 +4 4. CSD Huracán Buceo 10 2 5 3 11 11 12 –1 5. Huracán FC 10 1 4 5 7 5 11 –6 6. CA Alto Perú 10 0 4 6 4 4 24 –20
Groep D Club 1. Colón FC 10 8 0 2 24 22 5 +17 2. CA Platense 10 4 3 3 15 10 10 0 3. Salus FC 10 3 3 4 12 12 13 –1 4. CA Artigas 10 3 3 4 12 7 10 –3 5. Club Deportivo Colonia 10 3 2 5 11 6 10 –4 6. CA Terremoto 10 2 3 5 9 7 16 –9
Legenda KleurKwalificatie voor Liguilla
Rangschikking derde plaatsen GroepClub B Deportivo Italiano FC del U. 10 6 0 4 18 15 13 +2 A Central Español FC 10 5 2 3 17 22 13 +9 C Canadian SC 10 4 4 2 16 14 10 +4 D Salus FC 10 3 3 4 12 12 13 –1
Liguilla De Liguilla werd gespeeld van 26 augustus tot en met 22 oktober 2023. Tien ploegen hadden zich gekwalificeerd voor deze fase, waarin een halve competitie werd afgewerkt (negen wedstrijden). De punten uit deze fase werden opgeteld bij de punten uit de eerste groepsfase; de ploeg die in dat totaalklassement bovenaan eindigde werd kampioen en promoveerde naar de Segunda División. Het tweede promotieticket zou worden betwist tussen de winnaar van de Liguilla en de nummer twee van de totaalstand. Indien de Liguilla-winnaar in de top-twee eindigde, dan promoveerde de nummer twee ook rechtstreeks.
Bij aanvang van de Liguilla had CSD Cooper de beste uitgangspositie (26 punten) en stond CA Platense onderaan met 15 punten. In de openingsronde verstevigde Cooper hun koppositie gelijk door mede-groepswinnaar CA Basáñez te verslaan, terwijl Colón FC gelijkspeelde tegen Sportivo Bella Italia. Een week later gaven ze die marge echter voor een groot deel weg door verlies tegen Deportivo Italiano FC del Uruguay. In de derde speelronde verloor Cooper ook van Bella Italia. Na drie wedstrijden was Basáñez alsnog opgeklommen naar de koppositie, zowel in de Liguilla als in de totaalstand.
De daaropvolgende week verloor Basáñez echter van Rocha FC en werden Colón en Cooper de nieuwe koplopers. In het totale klassement stond de top-vijf nu binnen drie punten van elkaar. Vier van die vijf ploegen speelden in de vijfde speelronde tegen elkaar en deze wedstrijden eindigden allebei in een gelijkspel. Cooper nam het op tegen CSD Villa Española en won, waardoor zij nu alleen aan de leiding gingen. Tijdens het laatste weekend van september behielden ze die koppositie door Platense te verslaan. In de tussenstand hadden Cooper (38 punten) en Colón (36 punten) nu wel een aanzienlijke marge op Basáñez en Bella Italia (allebei 31 punten). In het klassement van de Liguilla deelden Cooper en Colón de leiding, met een punt voorsprong op Central Español FC.
Op 7 oktober speelde Cooper gelijk op bezoek bij Rocha, maar een dag later deelde Colón ook de punten met Central Español. Daar profiteerde Basáñez het meeste van. De week daarop won Basáñez ook van Central Español, waardoor die laatste ploeg promotie kon vergeten. De wedstrijd tussen Cooper en Colón eindigde op 14 oktober in 0–2 in het voordeel van Colón, die daardoor de leiding namen in beide klassementen.
De laatste wedstrijd van Colón was tegen Deportivo Italiano. Bij een gelijkspel zouden ze promotie veiligstellen en bij winst was de titel binnen. De wedstrijd eindigde in 2–0 voor de Colonenses, die daarmee kampioen werden en voor het eerst sinds 2004 weer terugkeerden naar het tweede niveau. De strijd om de tweede plek ging tussen Cooper en Basáñez, waarbij Cooper een marge had van twee punten. Hoewel Basáñez won, zegevierde Cooper ook tegen Central Español. Daardoor bleef hun voorsprong intact. Zij promoveerden zo voor de tweede keer op rij en zouden in 2024 voor het eerst op het tweede niveau uitkomen.
Klassement Liguilla Club 1. Colón FC 9 5 4 0 19 13 5 +8 2. Basáñez FC 9 5 1 3 16 13 9 +4 3. Sportivo Bella Italia 9 4 4 1 16 12 9 +3 4. CSD Cooper 9 5 1 3 16 12 10 +2 5. CSD Villa Española 9 4 2 3 14 16 13 +3 6. Rocha FC 9 3 3 3 12 13 11 +2 7. Central Español FC 9 3 3 3 12 9 9 0 8. Durazno FC 9 3 1 5 10 12 15 –3 9. CA Platense 9 1 2 6 5 9 17 –8 10. Deportivo Italiano FC del U. 9 1 1 7 4 5 16 –11
Legenda KleurKwalificatie voor Barragewedstrijden om promotie
Totaalstand De kampioen (nummer een van de totaalstand) promoveerde naar de Segunda División. De nummer twee kwalificeerde zich voor play-offs tegen de winnaar van de Liguilla, maar omdat deze Liguilla was gewonnen door kampioen Colón FC promoveerde ook CSD Cooper rechtstreeks naar het tweede niveau.