De hanenpoot-associatie (Echinochloo-Setarietum) is een associatie uit het verbond van vingergras en naaldaar (Digitario-Setarion).
Naamgeving en codering Synoniemen Syntaxoncode voor Nederland (rVvN): r31Bb02
De wetenschappelijke naam Echinochloo-Setarietum is afgeleid van de botanische namen van respectievelijk Europese hanenpoot (Echinochloa crus-galli) en groene naaldaar (Setaria viridis).
Ecologie De hanenpoot-associatie groeit op eutrofe tot hypertrofe, zwaar verstoorde gronden. Het is vooral een gemeenschap van het akkerland, zowel tussen het gewas als in de akkerranden. Het komt ook voor op storthopen, op bouwterreinen, tussen plantsoenen en langs muurvoeten.
Subassociaties in Nederland en Vlaanderen Binnen de hanenpoot-associatie wordt in Nederland en Vlaanderen een tweetal subassociaties onderscheiden.
Typische subassociatie De typische subassociatie (Echinochloo-Setarietum typicum) komt vooral voor in hakvruchtakkers. Differentiërende taxa zijn vogelmuur, zwaluwtong, klein kruiskruid, perzikkruid, gewoon herderstasje, veldereprijs, gewone spurrie, eenjarige hardbloem, schapenzuring, grote weegbree, straatgras, kaal knopkruid en geelrode naaldaar. De syntaxoncode voor Nederland (conform de rVvN) is r31Bb02a.
Arme subassociatie Een arme subassociatie (Echinochloo-Setarietum inops) komt vooral voor in maïsakkers. Dit syntaxon kan bijzonder goed tegen herbiciden. Differentiërende taxa zijn kale gierst, draadgierst en trosgierst. De syntaxoncode voor Nederland (conform de rVvN) is r31Bb02b.
Biogeografie Het verspreidingsgebied van de hanenpoot-associatie strekt zich uit over Eurazië. In Nederland is de associatie zeer algemeen. Voor de 20e eeuw was het hoofdzakelijk een akkergemeenschap van de hogere zandgronden, maar daarna heeft het zich sterk uitgebreid naar de holocene streken van het land.
Diagnostische taxa In de onderstaande synoptische tabel staan per vegetatielaag de belangrijkste diagnostische taxa voor de hanenpoot-associatie.
Kruidlaag Diagnostiek Triviale naam Botanische naam Opmerking associatiekentaxa Echinochloa crus-galli glad vingergras Digitaria ischaemum verbondskentaxa groene naaldaar Setaria viridis kaal knopkruid Galinsoga parviflora reigersbek Erodium cicutarium Setaria pumila ordekentaxa gewone spurrie Spergula arvensis eenjarige hardbloem valse kamille Anthemis arvensis klassekentaxa melganzenvoet Chenopodium album vogelmuur Stellaria media akkerviooltje Viola arvensis zwaluwtong Fallopia convolvulus begeleidende taxa kweek Elymus repens zwarte nachtschade Solanum nigrum
Zie ook Akker van basenarme gronden
Hanenpoot-associatie