Marlaina Danielle Smith (Calgary, 1 april 1971) is een Canadese politica en voormalige journalist die sinds 2022 de 19e premier van Alberta en leider van de Verenigde Conservatieve Partij (UCP) is.
Smith studeerde aan de Universiteit van Calgary en behaalde een diploma Engels en economie. Zij werkte als kranten- en televisiejournalist waar zij haar politieke meningen voorlag. Zij begon aan de Albertaanse politiek in 2009 toen zij leider werd van de nu-opgeheven conservatieve Wildroospartij. Onder haar leiderschap werd de partij benoemd tot officiële oppositie na de provinciale verkiezingen van 2012. Zij diende als oppositieleider tot 2014 toen zij ontslag nam om zich aan te sluiten bij de Progressieve Conservatieve Vereniging van Alberta (PCs). Zij verloor haar zetel in het Albertaans parlement in 2015.
Na de ontslagneming van premier Jason Kenney in mei 2022 won Smith de leiderschapsverkiezingen van de PCs en werd zij beëdigd als premier in oktober. Na de verkiezingen in 2023 won zij voor haar partij een meerderheidsregering.
Jeugd en opleiding Marlaina Danielle Smith werd op 1 april 1971 geboren in Calgary, Alberta. Zij is de dochter van Sharon (née Hawkins) en Doug Smith. Doug Smith was olieconsultant en lid van de Wildroospartij. Danielle heeft Oostenrijks bloed van haar vaders kant en haar moeders voorvaderen emigreerden naar Canada vanuit de Verenigde Staten. Zij beweert een gemengde, inheemse afkomst te hebben, alhoewel hier nog twijfel over bestaat. Zij groeide op in een sociale woning en werkte als student bij een McDonald's, bingohal, en verschillende restaurants. Zij was ook lid van de Girl Scouts of Canada. In haar tienerjaren leek zij positief te denken over het communisme, alhoewel haar "conservatieve" ouders dit afwezen, aangezien zij familie had in Oekraïne.
Smith studeerde aan de Universiteit van Calgary en behaalde een bachelorsdiploma Engels en later economie. Zij kwam er vaak in contact met verscheidene politieke activistische bewegingen. Zij werd lid van de universiteit haar Progressieve Conservatieven-organisatie en werd verkozen tot hun president.
Op de universiteit ontmoette zij ook conservatieve activist Tom Flanagan, die haar suggereerde stage te doen bij het Fraserinstituut. Zij schreef er in 1997, samen met anderen, een artikel genaamd "Milieuindicatoren voor Canada en de Verenigde Staten" waarin ze voor een groot deel de klimaatopwarming ontkenden: "In tegenstelling tot de publieke opinie worden de doelstellingen voor het beschermen van de menselijke gezondheid en het milieu behaald en worden grondstoffen en grond duurzaam en doorslaggevend beheerd", aldus het artikel.
Zij werd steeds meer betrokken bij politieke campagnevoering en ontmoette haar eerste man, Sean McKinsley. Na haar afstuderen woonde zij korte tijd in Vancouver, Brits-Columbia. Zij werkte er als ober en speelde als figurant in films en tv-series.
Vroege politieke en mediacarrière Onderwijsraad van Calgary In 1998 begon Smith aan haar politieke carrière toen zij werd verkozen als lid van de Onderwijsraad van Calgary. Nog geen elf maanden later werd de hele raad ontbonden door de provinciale minister van Onderwijs, Lyle Oberg, die vond dat de raad "disfunctioneel" geraakte. Na haar ontslag deed zij activistisch werk voor agrariërs en andere plattelandse grondbezitters.
Columnist bij Calgary Herald en radiopresentator Verder na haar ontslag begon zij te schrijven voor de Calgary Herald, een dagelijkse provinciale en landelijke krant. Tijdens stakingen bij de krant tussen 1999 en 2000 bleef zij toch doorschrijven als stakingsbreker. Zij schreef meestal over de gemeentelijke en gezondheidspolitiek. Zij schreef er ook verscheidene opinieartikels. In 2003 uitte zij bijvoorbeeld haar steun voor een rosse buurt in de stad en uitte zij ook kritiek op de antirookbeweging, bewerend dat roken "het risico op ziekte kan verlagen".
Zij werd vervolgens presentator van het zondagsnieuwsprogramma Global Sunday. Zij presenteerde ook twee radioprogramma's die zich richtten op gezondheids- en bezitsrechten. Zij ontmoette tijdens haar werk bij Global Sunday haar tweede en huidige echtgenoot David Moretta.
Vroege provinciale politieke carrière (2009-2015) Wildroospartij
In 2009 stapte zij over van de Progressieve Conservatieve Partij naar de Wildroospartij. De conservatieven poogden haar tegen te houden maar Smith bleef bij haar beslissing, bewerend dat er "geen hoop" was de provinciale geldzaken in orde te krijgen zolang de partij aan de macht was.
Smith werd datzelfde jaar verkozen tot leider van de Wildroospartij waarna de partij genoot van groeiende steun in de peilingen.
Zij leidde haar partij tijdens de provinciale verkiezingen in 2012. Verschillende peilingen beweerden dat haar partij de Progressieve Conservatieven kon verslaan. Dat zou de eerste keer zijn sinds 1971 dat de partij niet de grootste was in het provinciaal parlement. Uiteindelijk behaalde de Wildroospartij 17 van de 87 zetels en werd daarmee de tweede grootste (achter de PC met 61 zetels) en dus de officiële oppositie. Analisten concludeerden dat het uitblijven van een overwinning kwam door haar verdediging van twee controversiële kandidaten: één die homofobe opmerkingen maakte, en de andere die beweerde dat hij in het voordeel voor de verkiezingen was in zijn kiesdistrict, omdat hij blank was. Daardoor had de Wildroospartij weinig succes in de (voor)steden. Smith zei na de verkiezingen dat de partij een meer "vooruitblikkende" houding moest aannemen tegen de volgende verkiezingen.
Terugkeer Progressieve Conservatieve Partij miniatuur|Smith en toenmalige Albertaanse premier Jim Prentice maakten bekend dat zij en acht andere Wildroosparlementsleden zouden overstappen naar de Progressieve Conservatieven. (2014)
In 2014 moest de toenmalige PC-premier Alison Redford ontslag nemen wegens corruptiebeschuldigingen. De Wildroospartij dacht hiervan te kunnen profiteren maar al snel werd zij vervangen door Jim Prentice, die het vertrouwen in de PC-partij terugwon.
Na haar anti-discriminatieresolutie werd afgewezen door haar eigen partij begon zij te overwegen zich terug aan te sluiten bij de PC. Op 17 december 2014 kondigde zij aan samen met acht partijgenoten over te stappen naar de PC, alhoewel het later bleek dat zij de overstap maandenlang op voorhand had besproken met premier Prentice. Haar verklaring was dat als U de officiële oppositieleider zou worden: "U echt zin moest hebben om de regering en de premier omver te werpen. Ik wil deze premier niet omverwerpen. Ik wil dat hij het goed doet." Dit leverde kritiek op van Witroosleden en -kiezers maar zij stond toch achter haar beslissing om zo te proberen 's provincies conservatieve beweging te verenigen, aldus Smith.
Op 28 maart 2015 stelde Smith zichzelf kandidaat voor de PC-nominatie in haar kiesdistrict Highwood, net buiten Calgary. Maar zij werd verslagen omdat een groot deel van de stemmers nog steeds ontevreden was met haar overloop. Uiteindelijk zou de gekozen PC-kandidaat verliezen van de Wildrooskandidaat.
Leiderschapsverkiezingen UCP In de tussentijd werkte Smith als lobbyist voor verschillende grote organisaties. Maar op 18 mei 2022 kondigde Smith aan haar campagne te lanceren voor de leiderschap van de Verenigde Conservatieve Partij van Alberta (UCP) nadat de toenmalige leider en Albertaanse premier Jason Kenny ontslag nam. Al vroeg werd Smith gezien als de favoriete kandidaat.
Haar belangrijkste speerpunt was dat zij de zogeheten Alberta Onafhankelijkheidswet zou aannemen. De wet zou de onafhankelijkheid van de provincie vergroten en het het recht geven om Canadese wetgeving af te wijzen als het in strijd was met de Albertaanse wetgeving.
Ondanks forse kritiek van haar tegenstanders won Smith op 6 oktober de leiderschapsrol met 53,77% van de stemmen na de zesde ronde. Hierop werd zij op 11 oktober beëdigd als 19e premier van Alberta.
Premier van Alberta (2022–heden) Na haar beëdiging kondigde Smith aan geen verdere maatregelen te nemen om de spreiding van het coronavirus in te perken. Ongevaccineerden zouden volgens Smith ook beschermd moeten worden door de Alberta Mensenrechtenwet. In november 2022 wilde zij een wet doorvoeren die ongevaccineerden als "beschermde minderheid" classificeert onder de Alberta Mensenrechtenwet. Uiteindelijk ging dit niet door.
Tijdens de 2023 provinciale verkiezingen won Smith de UCP een tweede meerderheidsregering met 49 van de 87 zetels. Een daling ten opzichte van de UCP's eerdere 60 zetels. Dit kwam vooral doordat de oppositie zich had verenigd en zich achter de NDP-kandidaat sloot.
In november 2024 bleef Smith leider van de UCP toen zij met 91,5% van de stemmen de leiderschapsverkiezingen van dat jaar won. Opmerkelijk genoeg werden er maar 4.633 stemmen uitgebracht, vergeleken met 80.000 in 2022.
Toen Amerikaanse president Donald Trump de presidentsverkiezingen won en Canada begon te dreigen met tarieven op Canadese producten en een mogelijke annexatie van het land, bleef Smith de enige provinciale premier die weigerde een verdrag te tekenen waarbij ze een aanpak zouden coördineren in het geval hij doorging met zijn dreigingen. Ondertussen bezocht zij Trump bij zijn villa Mar-a-Lago in Florida. Zij was van plan Trumps eedaflegging bij te wonen maar kon er uiteindelijk niet bij zijn wegens een gebrek aan ruimte in het Capitool.
Op 29 september 2025 kondigde de Alberta Lerarenvereniging een staking aan wegens geschillen over een nieuwe arbeidsovereenkomst. De staking begon op 6 oktober waaraan 51 000 leraren meededen. Er werden doorheen de ganse provincie protestacties gehouden, waaronder één buiten het Albertaans parlementgebouw in de provinciehoofdstad Edmonton. Smith eiste dat de leraren terugkeerden naar het werk en tekende dus de Terug-Naar-Schoolwet. Hierdoor mogen leraren, wettelijk gezien, niet staken tot de wetgeving verloopt op 31 augustus 2028.
In november 2025 sloot Smith een verdrag met de nationale premier Mark Carney om een oliepijpleiding te bouwen van Alberta naar de Brits-Columbiaanse kust. De premier van Brits-Columbia David Eby en een groot deel van de indianenstammen in het gebied zijn tegen het project. Het project mocht van de nationale regering uitgezonderd worden van het memorandum van overeenstemming met de indianen, zolang Alberta investeerde in koolstofafvangsystemen in de Athabasca-oliezanden. Smith en Carney hebben tegen mei 2026 een tijdschema kunnen opstellen.
Diezelfde maand kondigde Smith aan dat de provincie een referendum zou organiseren waarbij Albertanen, onder andere, mochten beslissen of ze wilden dat de provincie de onafhankelijkheid verklaarde. Dit wordt op 19 oktober gehouden.
Categorie:Premier van Alberta