Op 3 april 1968 vond een grote stadsbrand plaats in Weesp. Deze wordt beschouwd als de grootste brand in de moderne geschiedenis van de Noord-Hollandse stad. Op een winderige lentedag legde het vuur een groot deel van het historische centrum in de as, verwoestte meerdere gebouwen en een kerk, en veroorzaakte brandhaarden op verschillende plekken door rondvliegende vonken en materiaal.
Verloop Iets na 15:00 uur, brak de brand uit in het pand van het bedrijf EBC (een fabrikant van polyester en kunststofproducten). Dit bedrijf was gevestigd in het voormalige fabriekspand van de Wagenmakerij Geesink aan de Nieuwstad/Achtergracht. Hier werden onder meer vuilophaalwagens en brandweerwagens geproduceerd.
Volgens ooggetuigenverslagen en reconstructies liet een werknemer na zijn pauze een smeulende sigaret achter in de spuiterij. Het vuur greep snel om zich heen in het brandbare materiaal (polyester en kunststoffen). Door de harde wind verspreidde de brand zich razendsnel. Rondvliegende brandende papierdeeltjes en vonken veroorzaakten dertien nieuwe brandhaarden elders in de stad.
De brand was door de wind en de ligging in het dichtbebouwde centrum moeilijk te beheersen. Brandweerlieden uit Weesp en omliggende plaatsen, ondersteund door het Korps Mobiele Colonne (KMC) van de Koninklijke Landmacht, vochten uren tegen de vlammen. De oude fabriek van Geesink/EBC werd volledig verwoest.
Een van de meest in het oog springende branden was de Gereformeerde Kerk aan de Hoogstraat. Het gebouw kon niet meer worden gered; de kerktoren en een groot deel van de kerk gingen verloren. De voorgevel met portaal bleef deels behouden, maar het interieur en de toren werden zwaar getroffen. Dit maakte de brand extra ingrijpend voor de gemeenschap.
De brand breidde zich uit over een aanzienlijk deel van het centrum, met name rond de Nieuwstad, Achtergracht en omliggende straten. Door de snelle verspreiding via vonken (“vliegvuur”) kreeg de brand een bijna oncontroleerbaar karakter.
Getroffen gebouwen 13 panden werden in totaal door de brand getroffen. De brand begon in één pand (het EBC-fabriekspand, voormalig Geesink) en verspreidde zich door harde wind en vonkenregen, waardoor secundaire brandhaarden ontstonden op dertien locaties in het centrum. Volledig of grotendeels verwoeste gebouwen waren o.a.: Het volledige fabriekscomplex EBC/Geesink (Nieuwstad/Achtergracht): Dit was het startpunt. Het hele industriële pand met spuiterij, productiehallen (o.a. voor vuilophaalwagens en brandweerwagens) ging in vlammen op. Openbare Bibliotheek / Leeszaal: Gevestigd aan de voorzijde van het fabriekscomplex; volledig verwoest. Hierbij gingen ook opgeslagen voorwerpen uit het gemeentemuseum verloren. Gereformeerde Kerk (Hoogstraat, gebouwd in 1928): De kerk brandde grotendeels af. De toren en het interieur werden verwoest; de voorgevel met portaal bleef deels gespaard, maar het gebouw was niet meer te redden en werd later gesloopt. Daarnaast werden een gemeentelijke werkplaats/garage en andere bijgebouwen zwaar getroffen. Meerdere woonhuizen en panden in het centrum (o.a. in de Middenstraat en omliggende straten)
Herdenking In 1987/1988 produceerde men de documentaire Vliegvuur over Weesp, een reconstructie van de gebeurtenissen op basis van getuigenissen en archiefmateriaal. Deze film werd in 2008 digitaal gerestaureerd.
Categorie:Geschiedenis van Weesp Weesp Categorie:Ramp in 1968