|Gezicht op de Zijperberg, aquarel van Charles Rochussen uit 1840. De Zijpenberg is een heuvel (106,2 m boven NAPTopografische kaart van Nederland, schaal 1:25.000, blad TK 33D (Loenen), Emmen: Topografische Dienst 2010.) in het Nationaal Park Veluwezoom in de Nederlandse provincie Gelderland.
De naam Zijpenberg houdt waarschijnlijk verband met het werkwoord sijpelen. Op en rond de heuvel komen bronnen voor waar grondwater aan de oppervlakte verschijnt en langs de hellingen naar beneden stroomt. Deze wateruittredingen hebben vermoedelijk geleid tot de benaming van de berg.
De Zijpenberg maakt deel uit van het stuwwallenlandschap van de Veluwe. Dit landschap ontstond tijdens de voorlaatste ijstijd (het Saalien), toen oprukkende landijsmassa's zand, grind en andere afzettingen opstuwden tot langgerekte heuvelruggen. Door latere erosie en verstuivingen kreeg het gebied zijn huidige vorm. De Zijpenberg vormt een van de hoogste delen van de Veluwezoom.
De heuvel ligt tussen bossen, heidevelden en beekdalen. Aan de voet van de berg bevinden zich brongebieden die samenhangen met het grondwatersysteem van de Veluwe. Een bekende bron op de helling van de Zijpenberg is een zogenoemde hevelbron, waarbij water periodiek uit de bodem stroomt wanneer het ondergrondse reservoir voldoende gevuld raakt.
De Zijpenberg is een geliefde bestemming voor wandelaars, hardlopers en fietsers. Diverse wandelroutes voeren over de heuvel en verbinden deze met nabijgelegen bezienswaardigheden zoals het Herikhuizerveld en de Posbank. Door de relatief steile hellingen geldt de Zijpenberg als een van de meest uitdagende beklimmingen van Nederland buiten Zuid-Limburg.
Externe verwijzing De top van de Arnhemse Heuvelrug: de Zijpenberg
Categorie:Heuvel op de Veluwe Categorie:Geografie van Rheden