Rozengracht 144-154 is een gebouwencomplex aan de Rozengracht in Amsterdam-Centrum. Het voormalige kerkgebouw (144-148) herbergt sinds 1981 de Fatih-moskee.
Achtergrond De Rozengracht werd aangelegd tijdens het volbouwen van de Jordaan in de 17e eeuw. Dat betekende dat perceel voor perceel werd bebouwd in een tijd dat er nog geen adressen bestonden. Bijna alle gebouwen kregen daardoor een ander uiterlijk. Rond 1890 werd de gracht gedempt, onder meer vanwege de stankoverlast van stilstaand grachtenwater. Na die demping ontwikkelde de straat Rozengracht zich tot een van de belangrijkste verkeersaders naar Amsterdam Oud-West en later Amsterdam Nieuw-West.
Algemeen Dat perceel tot perceel bouwen was hier tot de jaren twintig nog duidelijk zichtbaar in de gevelwand. Tekenaar/schilder Pieter Hendrik Kiers legde een tafereel vast met drie panden die aan het uiterlijk te zien hier al vroeg stonden en een moderner gebouw uit 1890 dat vereniging Constantia had laten bouwen.Stadsarchief Amsterdam: Beeldbank: Aquarel Kiers uit circa 1925 Een in 1922 geschoten foto laat eenzelfde beeld zien.Stadsarchief Amsterdam: Beeldbank: Foto Rozengracht 1922 Al snel na 1890 deed de parochie Heilige Ignatius haar intrede in (een deel van) het gebouw. In april 1927 werd de nieuwbouw aanbesteed; men schatte de bouw op bijna 300.000 gulden. Van foto en aquarel gingen vier gebouwen tegen de vlakte om plaats te maken voor een nieuw kerkgebouw en pastorie. Niet alleen aan de Rozengracht werd gesloopt; ook een deel van de Akoleienstraat en Bloemstraat werd gesloopt ten faveure van een kerkgebouw met toebehoren.
Gebouw Sloop en nieuwbouw waren er als men naar de welstandscommissie had geluisterd niet gekomen. Men vond dit massief ogend gebouw, ontworpen door Hendrik Willem Valk, niet in de gevelwand van de Rozengracht passen. Die commissie, bestaande uit architecten Dirk Frederik Slothouwer,Jan Frederik Staal en Piet Vorkink zag hun mening in de prullenmand verdwijnen toen de pastoor van de kerk zich tot Burgemeester en wethouders wendde, die het ontwerp alsnog goedkeurden; de kerk kon bouwen. Op 2 september 1927 werd de eerste steen gelegd en de kerk werd op 19 maart 1929 ingewijd. Vanuit deze kerk werd de Jordaan bediend. Die wijk kreeg in die jaren te maken met grootscheepse sanering vanwege armoede in combinatie met slechte woningen. Al in de jaren zeventig bleek de kerk mede door ontkerkelijking te groot in verhouding tot het aantal gelovigen.
Het gebouw is volgens Monumenten en Archeologie Amsterdam een driebeukige kerk. Aan de Rozengracht valt het vooral op door de twee (!) kerktorens (met tentdaken) van veertig meter hoog, die boven de omringende gebouwen uitsteken.Amsterdam Monumentenstad (geraadpleegd 8 juni 2026) Tussen de torens is dan nog het puntdak te zien. De entree aan de Rozengracht is net zo opvallend, een portiek achter drie spitsbogen. Boven de middelste is een rondvormig venster te zien met glas-in-lood en stenen tracering. Het geheel is uitgevoerd in (veel) baksteen. Dat baksteen is ook terug te vinden in de zijvleugel aan de Akoleienstraat 9 en achtergevel in de Bloemstraat 149. Die uitvoering vergeleek Monumenten en Archeologie met werk van Karel Sijmons (exterieur) en Alexander Kropholler (gewelven in interieur).
Gebruik In de eeuw dat het gebouw bestaat, werd het van kerk omgebouwd tot tapijthal en in 1982 tot moskee; sluitstuk van de verbouwing was het vervangen van het kruis door een halve maan. De voormalige ingang is omgebouwd tot winkeleenheden, die eventueel weer teruggerestaureerd kunnen worden. Het gebouw is gemeentelijk monument vanwege de sobere stijl, een voorbeeld uit haar tijd en de weinige veranderingen die het heeft ondergaan sinds de oplevering.
Valk ontwierp voor dezelfde parochie het Roothaanhuis op Rozengracht 133.
Afbeeldingen
Categorie:Bouwwerk in Amsterdam-Centrum Categorie:Gemeentelijk monument in Amsterdam