Broddelen is een vloeiendheidsstoornis waarbij spraak vaak als te snel of onregelmatig wordt ervaren. In de literatuur wordt broddelen meestal beschouwd als een multidimensionele communicatiestoornis, waarbij verschillende aspecten van communicatie betrokken zijn.
Hoewel broddelen al lange tijd in de wetenschappelijke literatuur wordt beschreven, is de kennis over deze stoornis beperkter dan over andere vloeiendheidsstoornissen, zoals stotteren. Hierdoor bestaat er nog steeds discussie over de precieze definitie en diagnostische afbakening van broddelen.
Symptomen Broddelen wordt vaak beschreven aan de hand van de zogenoemde Lowest Common Denominator (LCD)-definitie. Volgens deze definitie wordt de spraak van een persoon met broddelen vaak waargenomen als te snel of onregelmatig. Deze spraak kan gepaard gaan met kenmerken zoals overmatige ‘normale’ onvloeiendheden, het samenvoegen of weglaten van syllaben en abnormale pauzes of klemtoonpatronen.
Daarnaast kan spraak minder duidelijk worden door overmatige co-articulatie en onduidelijke articulatie, waardoor woorden moeilijker te begrijpen zijn.
Ook vertonen personen met broddelen vaak een hogere articulatiesnelheid en een variabeler spraakritme dan sprekers zonder vloeiendheidsstoornissen.
Prevalentie en incidentie Het is niet precies bekend hoe vaak broddelen voorkomt, mede doordat er minder studies naar zijn uitgevoerd dan naar andere vloeiendheidsstoornissen.
Bij schoolgaande kinderen en jongeren wordt geschat dat ongeveer 1,1% tot 1,8% broddelt. In een grote klinische studie met ongeveer 28.000 patiënten werd echter een veel lagere prevalentie van 0,0013% gevonden. In deze studie kwam broddelen het vaakst voor bij kinderen tussen 4 en 6 jaar en werd het vaker vastgesteld bij jongens dan bij meisjes.
Broddelen wordt mogelijk niet altijd herkend of gediagnosticeerd. In een studie bij universiteitsstudenten gaf 23% van de respondenten aan zichzelf als broddelaar te beschouwen, terwijl slechts een klein deel ooit logopedische behandeling had ontvangen.
Oorzaak De exacte oorzaak van broddelen is nog niet volledig bekend en de onderliggende mechanismen zijn nog beperkt beschreven. Een mogelijke verklaring is dat iemand sneller spreekt dan het spraak- en taalverwerkingssysteem aankan. Hierdoor kunnen onvloeiendheden ontstaan en kan de spraak minder duidelijk worden.
Modellen van spraakproductie wijzen erop dat moeilijkheden bij broddelen kunnen voorkomen op verschillende niveaus van spraakverwerking, zoals taalplanning, motorische planning en de uitvoering van spraakbewegingen. Daarnaast wordt in sommige studies een neurologische basis genoemd. Hersengebieden die betrokken zijn bij spraakplanning en motorische controle, zoals de basale ganglia en premotorische gebieden, zouden hierbij een rol kunnen spelen.
Impact Broddelen kan een grote invloed hebben op het dagelijks leven, vooral op communicatie en sociale contacten. Omdat de spraak vaak minder duidelijk is, kunnen gesprekken moeilijker verlopen en begrijpen luisteraars soms niet goed wat iemand wil zeggen.
Daarnaast krijgen personen die broddelen soms negatieve reacties van anderen. Ze worden bijvoorbeeld soms gezien als minder professioneel, minder intelligent of minder competent dan vloeiende sprekers. Dit kan ervoor zorgen dat sociale contacten moeilijker verlopen en dat iemand minder zelfvertrouwen krijgt. Broddelen kan ook invloed hebben op het mentaal welzijn. Studenten die zichzelf identificeren als broddelaar ervaren vaker stress, psychosomatische klachten en depressieve gevoelens dan studenten zonder broddelen. Daarnaast voelen sommige personen die broddelen zich onzeker tijdens gesprekken, trekken ze zich sociaal terug of ervaren ze gevoelens van frustratie, schaamte en isolatie. Ook op school en op het werk kan broddelen gevolgen hebben. Personen die broddelen kunnen moeilijkheden ervaren tijdens presentaties, groepsgesprekken of professionele contacten. Sommige mensen vermijden daarom bepaalde sociale situaties. Daarnaast kan broddelen leiden tot pestgedrag op school of problemen bij het vinden of behouden van werk.
Behandeling Aandacht voor de eigen spraak kan een belangrijke rol spelen bij het verbeteren van de spraakproductie. Wanneer personen met broddelen weinig aandacht besteden aan hun spreken, kunnen kenmerken zoals een hoog spreektempo en minder duidelijke articulatie sterker optreden.
Wanneer sprekers daarentegen bewust letten op hun spraak, kan deze vaak duidelijker en vloeiender worden. Dit wijst erop dat spraakmonitoring een belangrijk onderdeel kan zijn van de behandeling.
Een bijkomende uitdaging is dat personen met broddelen zich niet altijd bewust zijn van hun spraakproblemen. Daardoor realiseren zij zich niet altijd dat hun spraak voor anderen moeilijk te begrijpen kan zijn. Het ontwikkelen van monitoringsvaardigheden kan daarom een belangrijk aandachtspunt zijn in therapie.
Categorie:Spraak- of taalstoornis