Philip Samuel Vlessing (Velsen, 12 mei 1905 - Midden-Europa, 30 april 1943) was een Nederlandse musicus, cellist, componist en dirigent. Hij speelde een actieve rol in het culturele en muzikale leven van IJmuiden en Haarlem in de jaren twintig en dertig van de twintigste eeuw. Vanwege zijn Joodse afkomst werd hij tijdens de Tweede Wereldoorlog door de Duitse bezetter gedeporteerd, waarna hij in het voorjaar van 1943 door dwangarbeid om het leven kwam.

Jeugd en muzikale achtergrond Philip Vlessing groeide op in een muzikaal gezin in IJmuiden. Hij was het oudste kind van Samuel (Sam) Vlessing (1876–1934), een bekende componist en dirigent afkomstig van Texel, en Betje (Bertha) Blok (1874–1939) uit Harlingen.

Zijn moeder was een geschoold pianiste die haar opleiding had genoten aan het conservatorium in Antwerpen. Zijn vader was een prominente figuur in IJmuiden; hij componeerde muziek voor koren, fanfares en dansgezelschappen, en was daarnaast directeur van de plaatselijke muziekschool, die aan huis in de Kanaalstraat gevestigd was. In 1976 werd een straat in Oud-IJmuiden naar hem vernoemd.

In navolging van zijn ouders koos Vlessing voor een professionele muziekloopbaan. Hij studeerde cello bij de bekende docent Salomon Marix Loevensohn aan het conservatorium in Antwerpen en zette in 1929 zijn muzikale studies voort in Den Haag, waar hij compositieles kreeg van de vooraanstaande componist Johan Wagenaar.

Loopbaan en gezinsleven Tijdens zijn studietijd in Den Haag ontmoette Vlessing Rachel Viskoper (30 augustus 1907 - 3 september 1943). Het stel trad in 1930 in het huwelijk. Na het plotselinge overlijden van zijn vader Sam in mei 1934, besloot het echtpaar terug te keren naar IJmuiden om de leiding over de ouderlijke muziekschool over te nemen. Vlessing zette de school voort tot de sluiting in 1937.

Naast zijn werk voor de muziekschool bleef Vlessing een spil in het regionale verenigingsleven. Hij was dirigent en bestuurslid van de IJmuidense Operettevereniging. Zijn echtgenote Rachel nam eveneens zitting in het bestuur van deze vereniging. Tijdens een opvoering van de operette Die lustige Witwe op 28 november 1935 stonden zij beiden in het middelpunt van het gezelschap.Foto uit de Beeldcollectie van de gemeente Velsen, Noord-Hollands Archief, toegang 1098, inv.nr. 19348. Als uitvoerend cellist maakte hij bovendien deel uit van het Haarlemsch Trio, waarin hij samenspeelde met Jan Houben (viool) en Jac. Swaan (piano). Onder het pseudoniem Jack Bottle arrangeerde en componeerde Vlessing muziekwerken in het populaire genre.Carine Alders: In een web van stilte: hoe Nederlandse componisten door de Tweede Wereldoorlog vergeten raakten. Balans, Amsterdam, 2026. . Begin 1938 verhuisde het echtpaar Vlessing naar de Badhuisstraat 33 in Haarlem. Het huwelijk bleef kinderloos.

Tweede Wereldoorlog en deportatie Tijdens de Duitse bezetting werd het maatschappelijke leven voor het Joodse echtpaar onmogelijk gemaakt. In het adresboek van Haarlem uit 1942 stond Vlessing nog vermeld als musicus op het adres Badhuisstraat 33. Dit pand werd in die periode gedeeld met de Duitse fotograaf Wilhelm Heinrich Hermann Näser en diens echtgenote Antje Sanders (een nicht van Rachel Viskoper), die daar van november 1937 tot maart 1943 verbleven.

Op 26 augustus 1942 werd Vlessing tijdens een razzia ("zonder oproep") in Haarlem gearresteerd en weggevoerd. Hij werd dezelfde dag overgebracht naar Kamp Westerbork voor registratie (vastgelegd op de kaart van de Joodse Raad met een vermelding van "Foto Satina", Barteljorisstraat 37). Op 28 augustus 1942 volgde deportatie met het zogeheten Coseltransport. Tijdens deze treinreis naar Auschwitz werd de trein gestopt op het Silezische station Koźle (Kosel). Hier werd een groep van circa 170 mannen, waaronder Vlessing, uit de trein gehaald om ingezet te worden voor zware dwangarbeid in de omliggende werkkampen.

Overlijden en nagedachtenis De officiële sterfdatum van Philip Samuel Vlessing is na de oorlog door de Oorlogsgravenstichting vastgesteld op 30 april 1943 in Midden-Europa. Uit historische gegevens en de herdenkingslijst van de 733 vermoorde Joodse inwoners van Haarlem blijkt dat hij bezweek in Sakrau (het huidige Zakrzów in Polen), een plaats die circa 20 kilometer verwijderd ligt van Kosel. Hij werd 37 jaar oud. Op de ITS-kaart van Bad Arolsen staat hij geregistreerd onder nummer 130391543.Familie

Zijn directe familieleden ondergingen verschillende lotgevallen:

Rachel Vlessing-Viskoper werd eveneens gedeporteerd en werd op 3 september 1943 in het vernietigingskamp Auschwitz vermoord. Jeanette Vlessing (Velsen, 5 maart 1907 - Amersfoort, 11 oktober 1988), zijn jongere zus en tevens pianiste, wist de vervolging te overleven door onder te duiken bij de familie Wind in het Friese Delfstrahuizen (Dolstrahuizen). Na de bevrijding keerde zij via Amsterdam en Den Bosch terug naar IJmuiden, waar zij tot begin jaren tachtig pianoles gaf. Ze overleed in de Sinaïkliniek in Amersfoort.Nederlands Muziek instituut met biografie Sam en Philips Vlessing (geraadpleegd 11 juni 2026)

Bewaarde werken Van zowel Philip S. Vlessing als van zijn vader Sam Vlessing zijn composities en persoonlijke documenten bewaard in het gemeente-archief van Den Haag.

Externe link Bladmuziek in de omroepbladmuziekcollectie (deels gedigitaliseerd)

Categorie:Kampgevangene in Westerbork Categorie:Nederlands cellist Categorie:Nederlands componist Categorie:Nederlands dirigent Categorie:Nederlands Holocaustslachtoffer