miniatuur|Oksana Lyniv, 2023 Oksana Lyniv (Brody, 6 januari 1978) is een Oekraïense dirigent; zij dirigeert zowel opera als symfonisch orkestwerk. Zij was in 2021 de eerste vrouw die tijdens de Bayreuther Festspiele een opera dirigeerde. Sinds 2022 is ze algemeen muzikaal directeur van het Teatro Communale di Bologna. Ze wordt gerekend tot de prominente dirigenten van haar generatie, en is als gastdirigent betrokken bij vooraanstaande orkesten en operahuizen in Europa en de Verenigde Staten.
Jeugd en opleiding Lyniv werd geboren in Brody in Oost-Galicië. Haar ouders waren allebei muzikaal opgeleid: haar moeder was pianolerares en haar vader koorleider. Al als kind ontwikkelde Lyniv een voorliefde voor klassieke muziek en opera. Ze wilde al vroeg dirigent worden en kreeg les in fluit, piano, viool en zang. In 1992 begon ze met een voorbereidende opleiding voor fluit en directie aan het conservatorium in Lviv. Op haar 16e stond ze voor het eerst als dirigent voor een schoolorkest.
Ze studeerde van 1996 tot 2003 in Lviv directie bij Bohdan Daschak, de dirigent van het operahuis van Lviv. In 2004 behaalde ze de derde plaats bij de Gustav-Mahler-dirigentenwedstrijd van het Bamberger Symphoniker. Bij dit orkest was ze vanaf 2005 assistente van dirigent Jonathan Nott. In 2008 studeerde ze directie bij Ekkehard Klemm in Dresden. De jaren daarna volgde ze masterclasses bij onder andere Hartmut Haenchen, Kurt Masur en Peter Gülke.
Loopbaan In 2008 werd Lyniv tweede dirigent bij de Oekraïense Nationale Opera in Odessa. Van 2013 tot 2017 was ze de assistent van Kirill Petrenko bij de Bayerische Staatsoper in München. In 2017 volgde ze Dirk Kaftan op als chef-dirigente van de Opera van Graz en het Filharmonisch Orkest van Graz, waar ze tot 2020 zou blijven.
Ze schreef in 2021 geschiedenis als de eerste vrouwelijke dirigent bij de Bayreuther Festspiele, toen ze het festival opende met haar productie van Der fliegende Holländer van Richard Wagner. Als een van slechts vijf dirigenten sinds de start van het festival in 1876 werd zij vijf jaren achtereenvolgend teruggevraagd. In 2021 debuteerde ze ook in het Royal Opera House in Londen en in de Opéra national de Paris. Een debuut in de Metropolitan Opera in New York zou volgen in 2024.
Sinds 2022 is Lyniv algemeen muzikaal directeur van het Teatro Comunale di Bologna en daarmee de eerste vrouw aan het hoofd van een Italiaans operahuis.
Als gastdirigent werkt ze samen met onder andere de Münchner Philharmoniker, Wiener Symphoniker, Staatskapelle Berlin, London Philharmonic Orchestra, Baltimore Symphony Orchestra, City of Birmingham Symphony Orchestra, Cleveland Orchestra, en Bruckner Orchester Linz.
Overige activiteiten miniatuur|313x313px|Oksana Lyniv voor het Youth Symphony Orchestra of Ukraine Lyniv zet zich in voor het stimuleren van muziekbeoefening en muziekbeleving, met name door jongeren. In 2016 werd op haar initiatief het Youth Symphony Orchestra of Ukraine (YsOU) opgericht. In augustus 2017 startte ze het internationale cultuurfestival LvivMozArt in Lviv, waarvan ze de artistieke leiding heeft. In 2022, na het uitbreken van de oorlog in Oekraïne, werd Lyniv mede-initiatiefneemster van het samenwerkingsproject Music for the Future, een kamp voor jonge Oekraïense musici in de Sloveense hoofdstad Ljubljana.
Daarnaast is ze ambassadeur voor historische en hedendaagse Oekraïense muziek, die ze in haar programmering vaak combineert met bekender klassiek werk of werken met vergelijkbare thema's. Zij was geen voorstander van de boycot van Russische muziek waartoe de Oekraïense minister van Cultuur had opgeroepen. Naar haar mening leiden zulke oproepen tot het 'cancellen' van Russische werken die deel uitmaken van de klassieke canon tot vervreemding bij het internationale publiek. Zij pleit er voor om Oekraïens werk aan een programma toe te voegen, liever dan Russisch werk te schrappen.
Waardering Lyniv staat als dirigent bekend om haar combinatie van precisie en artistiek temperament. Ze wordt gerekend tot de toonaangevende dirigenten van haar generatie.
Ze ontving verschillende prijzen en onderscheidingen voor haar werk als dirigent en voor haar bredere culturele inzet. Festivalprijs van de Beierse Staatsopera (2015) TREBBIA International Award in de categorie voor artistieke activiteiten (2019) Opera!-prijs voor Beste Dirigent (2020) Orde van Vorstin Olga Helena Vaz da Silva-prijs voor het vergroten van het publieke bewustzijn over cultureel erfgoed (2022) Opera!-prijs voor ‘uitmuntende inzet’ (2023) Beierse Grondwetmedaille (2024)
Externe bronnen Website Oksana Lyniv
Categorie:Oekraïens dirigent