De wereldwijde geheugenschaarste is een mondiaal tekort aan computergeheugen dat vanaf 2025 ontstond als gevolg van een explosief gestegen vraag vanuit AI-datacenters. Deze datacenters nemen naar schatting twee derde tot bijna driekwart van alle wereldwijd geproduceerde geheugenchips voor hun rekening.
Beschrijving De grootste en belangrijkste chipproducenten als Samsung, SK Hynix en Micron gingen zich vanaf 2024 vrijwel volledig richten op de markt voor computergeheugen met hoge bandbreedte (HBM) om te voldoen aan de vraag voor AI-servers. Grote AI-modellen zoals ChatGPT vragen gigantische hoeveelheden werkgeheugen om hun berekeningen snel uit te kunnen voeren. Deze markt is voor de producenten van geheugenchips zeer winstgevend geworden.
Ondanks dat de markt voor geheugenchips berucht is om zijn herhalende geschiedenis van prijsonderdrukking, waarvoor in het verleden al miljoenenboetes zijn uitgedeeld, worden illegale prijsafspraken nauwlettend in de gaten gehouden door de Autoriteit Consument & Markt en de Europese Commissie.
Productiecapaciteit voor de consumentenchips liep sterk achter op de vraag, met als gevolg dat er in 2025 wereldwijd massale tekorten en gigantische prijsverhogingen voor DRAM-geheugen en NAND-geheugen voor bijvoorbeeld SSD-opslag zijn ontstaan. Dit kreeg zijn uitwerking op gestegen prijzen en leveringsproblemen van elektronische apparatuur met veel werkgeheugen en opslagruimte, zoals computers, laptops, smartphones, spelcomputers en videokaarten.
Onder meer Apple, Dell en Asus verhogen in 2026 de prijzen van zijn computers met enkele honderden euro's. Sony gaf aan dat zijn spelcomputer, de PlayStation 5, 100 euro duurder wordt. Nintendo bracht in dat jaar de prijs van de Switch 2 naar 500 euro. Microsoft verhoogt prijzen voor de Xbox Series pas opnieuw vanaf augustus 2026.
Impact De grootste afnemers van de geheugenchips, zoals Meta en Google, hebben zich met langetermijncontracten en prijsafspraken ingedekt tegen de schaarste, om hun datacenters uit te breiden en de enorme vraag naar kunstmatige intelligentie bij te benen.
Doordat andere techbedrijven tegen de beperkte beschikbaarheid van de geheugenchips aanlopen, moeten zij producten uitstellen of in prijs verhogen. Om de crisis te omzeilen, brengen fabrikanten soms oudere technologieën opnieuw op de markt, zoals processors die weer worden ontworpen om met ouder DDR4-geheugen te werken.
Door de krapte zijn organisaties en bedrijven vaker gaan kijken naar Linux als alternatief voor de hogere systeemeisen van Windows 11, refurbishing, en computersystemen upgraden in plaats van vervangen.
Door de prijsstijgingen is de verkoop van nieuwe spelcomputers ingezakt tot historisch lage niveaus. De gevolgen zijn met name extra zwaar voor deze markt, omdat spelcomputers vaak voor minder dan de productiekosten worden verkocht.
Verwachtingen Volgens TrendForce, een marktonderzoeker, zullen de prijzen in 2026 gaan verdubbelen. Hierdoor zullen webwinkels, pc-bouwers, servermakers en cloudaanbieders te maken krijgen met grote gaten in de bevoorrading. De marktonderzoeker merkt verder op dat meer prijsstijgingen mogelijk zijn.
Er wordt verwacht dat de tekorten voor computergeheugen door de aanhoudende AI-hype zullen aanhouden tot 2027 of zelfs tot 2030. Volgens analisten vertraagt de chipkrapte buiten de technologiesector eveneens andere industriële ontwikkelingen en draagt deze bij aan inflatiedruk.
Zie ook AI-boom Computergeheugen
Categorie:Computergeheugen Categorie:Kunstmatige intelligentie Categorie:Gebeurtenis in 2025 Categorie:Gebeurtenis in 2026