Het debuut van het model (Frans: ) is een ovaal schilderij van Jean-Honoré Fragonard uit 1769. Het werk maakt het deel uit van de collectie van het Musée Jacquemart-André in Parijs.
Voorstelling De voorstelling toont het intieme atelier van een jonge kunstenaar, waar zojuist een leeg, wit doek op de ezel is geplaatst. De handeling concentreert zich rond een jonge vrouw, vermoedelijk een beginnend model, die door haar metgezel, wellicht haar moeder, behoedzaam wordt ontkleed terwijl de schilder toekijkt en met een stok haar rok optilt. Hoewel de scène de start van een tekensessie suggereert, lijkt het atelierbezoek eerder het begin van een seksueel spel.
Kunsthistorici zoals baron Roger Portalis benadrukken echter dat dit gewaagde onderwerp volledig wordt overschaduwd door de virtuoze, poëtische uitwerking van het schilderij. Fragonard hanteert een warm palet en een uiterst dynamische, schetsmatige toets. Een zachte lichtval op de schouders en de boezem van het model trekt de aandacht, terwijl de rest van het atelier in sfeervolle schaduwen is gehuld. Door niet de handeling zelf, maar het geladen moment vóór de actie vast te leggen, creëert Fragonard een psychologische gelaagdheid die zowel als zinnelijke verleiding als een allegorie voor de artistieke scheppingsdrang geïnterpreteerd kan worden.
Herkomst De vroegst gedocumenteerde verkoop van het doek vond plaats in 1793, toen het werd geveild uit de nalatenschap van de schilder en kunsthandelaar Folliot. In de negentiende eeuw verwierf François Walferdin het schilderij. Deze fysicus en politicus was een belangrijk verzamelaar van Fragonards werk. In een periode waarin de rococo door de academische wereld grotendeels werd veronachtzaamd, bouwde Walferdin een collectie op waarin Het debuut van het model als een van de hoogtepunten werd beschouwd.
Na het overlijden van Walferdin in 1880 werd zijn verzameling geveild en slaagde de vermogende bankier Édouard André erin om het schilderij te kopen voor het destijds grote bedrag van 15.000 frank. Voor zijn huwelijk met Nélie Jacquemart legde hij een bescheiden, maar hoogst persoonlijke verzameling amoureuze schilderijen aan. In 1912 liet zijn weduwe hun gehele bezit inclusief het herenhuis na aan het Institut de France. Overeenkomstig haar testament werd het pand geopend als het Musée Jacquemart-André.
Literatuur (2012). The Musée Jacquemart-André. Florence: Scala. pp. 114-15 (2001). Les fantasmes d'alcôve de Fragonard. In: Le Monde, 22 juli 2001. (1914). Musée Jacquemart-André; Les Peintures. In: Les Arts, februari 1914. p. 22,23,32
Externe links
Categorie:Schilderij in het Musée Jacquemart-André Categorie:Schilderij van Fragonard