De Internationale Chemie Olympiade (Engels: International Chemistry Olympiad, afgekort IChO) is een jaarlijkse internationale wedstrijd voor middelbare scholieren met een bijzondere aanleg en interesse voor scheikunde. De olympiade brengt deelnemers uit vele landen samen om hun theoretische kennis en praktische laboratoriumvaardigheden te testen. De IChO wordt beschouwd als een van de meest prestigieuze wetenschapsolympiades ter wereld.
De Internationale Chemieolympiade werd opgericht in 1968 in het toenmalige Tsjecho-Slowakije. De eerste editie vond plaats in Praag met deelname van drie landen: Tsjecho-Slowakije, Hongarije en Polen.
Na een tijdelijke onderbreking in de jaren 1970 groeide de olympiade uit tot een wereldwijd evenement. Tegenwoordig nemen meer dan 90 landen deel aan de competitie.
De olympiade bestaat uit een theorie en een praktijk examen.
Geschiedenis Het idee van de Internationale Chemie Olympiade (International Chemistry Olympiad, IChO) werd ontwikkeld in het voormalige Tsjecho-Slowakije in 1968.Fun Man Fung, Martin Putala, Petr Holzhauser, Ekasith Somsook & Cecilia Hernandez (2018), Celebrating the Golden Jubilee of the International Chemistry Olympiad: Back to Where It All Began, gepubliceerd in het Journal of Chemical Education. Het doel was om het aantal internationale contacten en de uitwisseling van informatie tussen landen te vergroten. Het Tsjechoslowaakse nationale comité stuurde uitnodigingen naar alle landen van het Warschaupact, met uitzondering van Roemenië (vanwege politieke spanningen tussen Roemenië en de Sovjet-Unie). Door de verslechterende betrekkingen tussen Tsjecho-Slowakije en de Sovjet-Unie in mei 1968 namen uiteindelijk alleen Polen en Hongarije deel aan de eerste internationale wedstrijd.
De eerste Internationale Chemie Olympiade vond plaats in Praag van 18 tot 21 juni 1968. Elk van de drie deelnemende landen stuurde een team van zes leerlingen en er moesten vier theoretische opdrachten worden opgelost. Ook werden al richtlijnen voorgesteld voor toekomstige wedstrijden.K12 Academics – History of International Chemistry Olympiad, door Chris Glavin. De tweede Chemie Olympiade vond plaats in 1969 in Polen, waaraan ook Bulgarije deelnam; de Sovjet-Unie en de Duitse Democratische Republiek (DDR) stuurden slechts waarnemers. Elk team bestond uit vijf leerlingen en er werd een experimenteel onderdeel toegevoegd. Er werd besloten om meer socialistische landen uit te nodigen voor toekomstige wedstrijden en het aantal deelnemers per land te beperken tot vier. De derde Olympiade werd in 1970 georganiseerd in Hongarije, waarbij de DDR, Roemenië en de Sovjet-Unie voor het eerst deelnamen. Tijdens deze wedstrijd werden voor het eerst meer dan drie prijzen uitgereikt.
In 1971 werd geen Olympiade gehouden, omdat aan het einde van de wedstrijd van 1970 geen overeenstemming kon worden bereikt over een organisator en gastland voor het volgende evenement.
Vandaag de dag nemen er ongeveer 350 leerlingen uit 90 verschillende landen deel.
Kwalificatie Om gekwalificeerd te worden voor de IChO moet je verschillende stappen ondergaan. Elk deelnemend land voert enkele voorrondes uit in eigen land, hierna wordt een zeer beperkte groep van dat land naar de IChO gestuurd.
Continentale voorronden Op elke Vlaamse school wordt er een Chemie Olympiade gehouden. Dit is de eerste ronde. De (ongeveer) 300 best scorende leerlingen van Vlaanderen gaan door naar de tweede ronde, deze speelt zich af in de KU Leuven. De cesuur is ≥ 75% en score eerste ronde ≥ 80%. De 17 best geklasseerde deelnemers van de tweede ronde zullen een stage volgen aan de UGent, dit is tijdens de paasvakantie. Na de stage volgt de finaleronde voor die zeventien deelnemers. De twee best scorende van de zeventien deelnemende finalisten gaan door naar de Internationale Chemie Olympiade (IChO). Deze is telkens in een ander gastland.
Toelating tot de IChO De twee best scorende Vlaamse deelnemers van de finale uit de continentale voorronden gaan door naar de IChO. Hier zullen zij zowel een theoretisch als een praktijkexamen moeten afleggen. Deze wordt beoordeeld en van de (ongeveer iets meer dan) 300 deelnemers worden er medailles uitgedeeld.
Historisch overzicht
Edities: locaties, periodes, winnaars
+ Editie Jaar Locatie Stad Gastland Periode Deelnemers Aantal landenAantal studentenPodium WinnaarTweedeDerde602028Messina2-11 juli592027Taipei19-28 juli582026Tasjkent10-19 juli92363Arsenii GasanenkoBocheng WuLuozhenghao Wang572025Dubai5-14 juli91354Zilu SongVaclav VernerXian Du562024Riyad21-30 juli84327Zhong Zheng Victor Lilov Yufei Chen552023Zürich16-25 juli89348Weijie MaoHaozhe SunNikita Perov542022Tianjin (online)10-17 juli84323Zhou FuXurui ZhangWen He532021Osaka (online)24 juli - 2 augustus79309Shu YangZhangyi HuangXinyu Cai522020Istanbul (online)23-30 juli59231 Alex Zihan LiMugyeom JeonYuntian Gu512019Parijs21-30 juli80309Liu HeZijie Deng Hyeokgyu Choi502018Praag en Bratislava19-29 juli76300Qingyu ChenAleksei Konoplev Raymond Eugene Bahng492017Nakhon Pathom6-15 juli76297Alexander ZhigalinYuan-Chen YehAmirabbas Kazeminia482016Tbilisi23 juli - 1 augustus 68267 Andrei IliescuJingjia LiuTianzong Zhang472015Bakoe20-29 juli75290Yifu OuyangLuyao PengHang Yu462014Hanoi21-29 juli75291 Sun Jiarui Roman Didenko Pham Mai Phuong452013Moskou15-24 juli73291Yuyang DongWeiwei SunChun-Yi Chen442012Washington D.C.21-30 juli71280 Florian Berger Min Woo BaeJhih-Cing Jhang432011Ankara9-18 juli70273Zongping GongIlya Ustinovich David Edey422010Tokio19-28 juli68267Xianghang ShangguanDaniil Khokhlov Pilkeun Jang412009Cambridge18-27 juli64250Ruibo Wang Assaf MaudaHung-I Yang402008Boedapest12-21 juli66252Yongping Fu Li Qian YeongAndrey Bogorodskiy392007Moskou15-24 juli66256Lei XuYuan FangLeonid Romashov382006Gyeongsan1-11 juli66254 Hwan BaeCheng-Yi KaoLichao Cai372005Taipei16-25 juli59225Alexey Zeifman Jesada Temaismithi Anton Repko362004Kiel18-27 juli61234Alexey Zeifman Jun Soo HamLianghui Liu352003Athene5-14 juli59232 Aleksei Putau Yashodhan KanoriaYan Zhou342002Groningen5-14 juli57225Ye ZhuHua Lu Sumit Kumar332001Mumbai6-15 juli54210Siyuan ChenIouri Chliapnikov Esteban Andres Ganc322000Kopenhagen2-11 juli53208 David KurtzZheng ChenWei Feng311999Bangkok4-11 juli51196 Timothy Jones Mario Tagliazucchi Selim Hanay301998Melbourne5-14 juli47184Mingzhao Liu Tom Snyder Tagliazucchi Mario291997Montréal13-22 juli47184 Salih Ozcubukcu Jason Chen Babak Javidi Dasht Bayazir281996Moskou14-23 juli45175Xiaoping ZhouJian Ming Wang Hazhir Rahmandad271995Peking13-20 juli42163 Roozbeh KianiJianhui Zhang Ali Jalali261994Oslo3-11 juli41156Dmitry Bondar Eduardas Gaidamauskas Seung-Woo Kim251993Perugia11-22 juli38149 Jens Graeber Tamás FónagyPo Wen Zeng241992Pittsburgh en Washington D.C11-22 juli33131Ye Zheng Stefan Stoll Thomas Leclerc231991Łódź7-15 juli30117Cheng LinNing Jin István Virág221990Parijs8-17 juli28110Jie WuAo Lin Frank Steffen211989Halle2-10 juli26104 Tomislav Gunchev Uwe Herzog Jens Piontkowski201988Espoo2-9 juli26104Chen Wang Uwe Herzog Mies Dronkert191987Veszprém6-15 juli26103 Jörg Woehl Uwe Herzog Aleksandr Blandov181986Leiden6-15 juli2286 Alain Verberkmoes Alec Massen van der Brink Keith Rickert171985Bratislava1-8 juli2183 Aleksej Jermakov Dragos Horváth Bernd Eggen161984Frankfurt1-10 juli2076 Jürgen Schleucher Josef Hanzal Patrick Weiß151983Timişoara2-11 juli1871 Thomas Endres Peter Roschger Vladimir Dikiy141982Stockholm3-12 juli1768 Manfred Lehn Grzegorz Świątek Petr Skladal131981Boergas13-23 juli1455 Tomáš Kovár József Répási Vladimir Nikiforov121980Linz13-23 juli1352 Jerzy Kosiński Florin Omota Janusz Rosiek111979Leningrad2-11 juli1144 Wolfgang Schwabl Wiesław Kaźmierski Jerzy Kosiński101978Toruń3-13 juli1248 Andrej Vedernikov Michael Handschug Jelena Ribak-Akimova91977 Bratislava4-14 juli1247 Wolf Dieter Aichberger Sergej Trepalin Per Lincoln81976Halle10-19 juli1246 Tamás Jankó Tomasz Grzybowski Jens Haupt71975Veszprém1-10 juli1248 Jurij Razhkazovskij Andrej Suvorov Mihail Tulchinskij61974Boekarest1-10 juli1040 Victor Sokolov Angela Corpade Sergej Panov51973Sofia1-10 juli728 Maciej Gonet Janusz Zachara Aleksandr Vojtuk41972Moskou1-10 juli728 Brzózka Zbigniew Gonet Maciej -1971 31970Boedapest1-5 juli728 László Lex21969Katowice16-20 juni420 Barbara Gałęziowska Roman Łukaszewicz Jolanta Słomińska 11968Praag18-21 juni318 Endre Fuggerth Janusz Daroszewski Janusz Daroszewski Janusz Lusztyk Marek Roterman Adam Niesłochowski Ryszard Różak
Meervoudige winnaars
Uwe Herzog (Duitsland) is drievoudige winnaar, hij behaalde drie jaar achter elkaar de tweede plaats, dat was in 1987, 1988 en 1989.
Podiumplaatsen op basis van nationaliteit
+RankLandAantal podiumplaatsen153216315414512687786951044413331522221911111111111-Geen podiumplaats behaald.
Gastlanden Elk jaar wordt de IChO in een ander gastland gehouden. Eerst waren dit vooral Europese landen, later vooral Aziatische en Noord-Amerikaanse landen. gecentreerd|kaderloos|609x609px|Gastlanden van IChO (1968-2027). Legenda
Impact van COVID-19 op de IChO Door de coronapandemie die in 2020 startte moest de editie van dat jaar afgelast worden, normaal ging deze door in Istanbul. Ook de twee volgende edities, in 2021 en 2022, werden afgelast om wereldwijde besmettingen te voorkomen. Deze drie olympiades werden online gehouden, met enkel een theortisch examen.
België in de internationale chemie olympiade miniatuur|De ceremonie van de 44ste editie in Washington D.C.België neemt deel aan de IChO sinds 1975. België heeft in totaal al 20 medailles gewonnen tijdens de IChO. Ook waren er 25 eervolle vermeldingen (Honorable mentions). +Goud Zilver Brons TOTSUBTOT
Zilver voor België tijdens de Internationale Chemie Olympiade Tijdens de Internationale Chemie Olympiade behaalde België drie keer een zilveren medaille. In 1999 en 2000 door Randy Lambreghts en in 2025 door Victor Heethem.
Lambreghts nam twee jaar achter elkaar deel, behaalde allebei de jaren een kwalificatie tot de IChO én behaalde allebei de jaren een zilveren medaille. Naam zilverwinnaarJaartalEindpositieEditieRandy Lambreghts199963/19631ste editie in Bangkok (Thailand)200046/20832ste editie in Kopenhagen (Denemarken)Victor Heethem2025105/35457ste editie in Dubai (Verenigde Arabische Emiraten)
Brons voor België tijdens de Internationale Chemie Olympiade Tijdens de Internationale Chemie Olympiade behaalde België 17 keer een bronzen medaille.
Glenn Creten was de eerste medaillewinnaar ooit voor België. In 1986 waren er twee bronswinnaars voor België: Werner Rammelaere en Frank Candries, ook in 2015 waren er twee bronswinnaars, nl. Emile Vanderstraeten en Cédric Schoonen. Naam bronswinnaarJaartalEindpositieEditieGlenn Creten198559/8317de editie in Bratislava (Slowakije)Werner Rammelaere198638/8618de editie in Leiden (Nederland)Frank Candries53/86Peter Peumans199389/14925ste editie in Perugia (Italië)Tim Broeckhoven1997101/18429ste editie in Montréal (Canada)Philippe Tassin200098/20830ste editie in Kopenhagen (Denemarken)Alexandre Depouhon2001128/21033ste editie in Mumbai (India)Tim Seynnaeve201199/27343ste editie in Ankara (Turkije)Dieter Plessers2012173/28044ste editie in Washington D.C. (Verenigde Staten)Emile Vanderstraeten2015189/29047ste editie in Bakoe (Azerbeidzjan)Cédric Schoonen190/290Brecht Pierreux2017170/29749ste editie in Nakhon Pathom (Thailand)Brecht Guido M Pierreux2018127/30050ste editie in Praag (Tsjechië) en Bratislava (Slowakije)Daan Roger Stan Vanhaecke2021171/30953ste editie in Osaka (Japan) [online versie]Lowie Goossens2023209/34855ste editie in Zürich (Zwitserland)Aydin Riahi2026173/36358ste editie in Tasjkent (Oezbekistan)Robbe Fransen191/363
Referenties
Categorie:Wedstrijd in een exacte wetenschap