Theophil Wurth (Davos, 5 december 1875 – Batavia, 7 november 1922) was een Zwitsers botanicus en plantenziektekundige. Hij was werkzaam in Nederlands-Indië, waar hij directeur was van het Proefstation Malang en zich bezighield met onderzoek naar plantenziekten en de teelt van tropische landbouwgewassen.
Biografie Wurth werd geboren in Davos in het Zwitserse kanton Graubünden. Hij studeerde plant- en dierkunde aan de Universiteit van Bern, waar hij zich onder leiding van de mycoloog Eduard Fischer specialiseerde in lagere plantaardige organismen en schimmels. In 1904 promoveerde hij op het proefschrift Rubiaceen bewohnende Puccinien vom Typus der Puccinia galii. Na zijn promotie was Wurth korte tijd werkzaam als docent in Zwitserland.
Nederlands-Indië In 1905 trad Wurth in dienst als botanisch assistent bij het Algemeen Proefstation te Salatiga. In 1908 werd hij benoemd tot hoofd van de Biologische Afdeling van deze instelling. Een jaar later kreeg hij de leiding over het filiaalstation in Malang, dat zich in het bijzonder bezighield met onderzoek ten behoeve van de koffiecultuur.
Toen het Algemeen Proefstation in 1911 werd ontbonden en de regionale filialen werden omgevormd tot zelfstandige instellingen, werd Wurth benoemd tot eerste directeur van het Proefstation Midden- en Oost-Java (Proefstation Malang). Hij bleef deze functie vervullen tot zijn overlijden in 1922. Onder zijn leiding groeide het proefstation uit tot een belangrijk onderzoekscentrum voor landbouwcultures in Oost-Java, met werkzaamheden op het gebied van onder meer koffie, rubber en plantenziekten.
Onderzoek Wurths vroege onderzoek richtte zich voornamelijk op schimmels en plantenziekten bij tropische cultuurgewassen. Hij publiceerde hierover in de periode 1905–1910 in De Cultuurgids, het tijdschrift van het Algemeen Proefstation. Daarnaast verrichtte hij onderzoek op entomologisch gebied. Een van zijn bekendere studies betrof de door hem beschreven soort Xyleborus coffeae, een kever die schade veroorzaakte aan koffieplanten.
Naast onderzoek naar plantenziekten hield Wurth zich bezig met vraagstukken op het gebied van koffie- en rubbercultures in Oost-Java. Hij verzorgde regelmatig voordrachten en adviezen voor landbouwverenigingen en planters in de regio's Malang, Kediri en Besoeki. Na de uitbarsting van de Kelud in 1919 verrichtte hij onderzoek naar de gevolgen voor landbouwondernemingen in de getroffen gebieden. De resultaten daarvan werden besproken binnen landbouwkringen in Oost-Java.
Overlijden Wurth overleed op 46-jarige leeftijd in Weltevreden, Batavia, aan de gevolgen van een longontsteking. In 1923 werd in het gebouw van het Proefstation Malang een gedenksteen ter nagedachtenis aan hem aangebracht.
Publicaties (selectie)
Wetenschappelijk en mycologisch werk
Rubiaceen bewohnende Puccinien vom Typus der Puccinia galii (1905), dissertatie Universiteit Bern / Zentralblatt für Bakteriologie. Beiträge zur Kenntnis der Pilzflora Graubündens (1904), Jahresberichte der Naturforschenden Gesellschaft Graubündens.
Kulturversuche mit Puccinien vom Typus der Puccinia Galii (1904), Zentralblatt für Bakteriologie.
Plantenziekten en tropische mycologie
Over Colletotrichum Elasticae Zimm. op Coffea arabica (1906), De Cultuurgids. Onderzoekingen over Hemileia vastatrix Berh. en Br. (de koffiebladziekte) (1909–1910), De Cultuurgids. Djamoer Oepas (Corticium javanicum Zimm.) op Ficus elastica (1908), De Cultuurgids.
Koffie- en rubbercultuur
De Boeboek (Xyleborus coffeae n. spec.) op Coffea robusta (1908), Mededeelingen Algemeen Proefstation te Salatiga. Verdere mededeelingen over den Robusta-boeboek (Xyleborus coffeae) (1910), De Cultuurgids. Heeft Coffea robusta een grooter weerstandvermogen tegen ziekten en plagen dan Coffea arabica en Coffea liberica? (1908), Verslag Algemeen Proefstation. De cultuur van Hevea (1910), De Cultuurgids. Een beoordeeling van Ceara caoutchouc (1911), De Cultuurgids.
Praktische landbouw en institutioneel werk
Een spoelmethode bij het tappen van Hevea (1911), Mededeelingen Proefstation Malang. Hybriden Koffie (1915), Publicaties Nederlandsch-Indisch Landbouwsyndicaat. Over Koffiebereiding zonder fermentatie (1916), Verslag Proefstationspersoneel. Tuinonderhoud en maatregelen tegen afspoeling bij de koffiecultuur (1921), Proefstations-Personeel. De uitbarsting van de Kloet op 20 Mei 1919 (1919), Publicaties Nederlandsch-Indisch Landbouwsyndicaat. Over achteruitgaande koffietuinen (1922), Mededeelingen Proefstation Malang.
Literatuur
Categorie:Zwitsers botanicus Categorie:Persoon in Nederlands-Indië