Madonna met kind (Frans: ) is een schilderij dat wordt toegeschreven aan Pietro Perugino.Het schilderij is ook toegeschreven aan Fiorenzo di Lorenzo, vgl. website AGORHA. Dit vroege werk van de schilder, vervaardigd rond 1470, maakt deel uit van de collectie van het Musée Jacquemart-André in Parijs.
Voorstelling Het schilderij toont Jezus, die volledig naakt op een stenen borstwering staat en teder wordt ondersteund door zijn moeder Maria. Het kind heft zijn rechterhand op in een zegenend gebaar. Maria is weergegeven in stille meditatie, kijkend naar een opengeslagen liturgisch boek, een verwijzing naar de oudtestamentische profetieën waarin het tragische lot van haar zoon wordt aangekondigd. Naast het boek zit een putter, door de rode plek op zijn kop een symbool voor de passie van Christus en de doornenkroon. Een opvallend detail is de dunne draad die om een vinger van het kind en een pootje van de vogel is gewikkeld.
Maria draagt een blauw gewaad met een gouden rand dat over een karmozijnrode onderjurk is gedrapeerd. Jezus heeft een ketting van bloedkoraal om zijn nek, een sieraad dat kleine kinderen droegen als bescherming tegen het kwaad. De figuren zijn geplaatst tegen een glooiend heuvellandschap dat zich onder een heldere, naar de horizon toe lichter wordende hemel uitstrekt. Dit diepe landschap vervangt de traditionele, gouden achtergrond van Perugino's voorgangers, waardoor de madonna in een reële, driedimensionale ruimte wordt geplaatst. Een guirlande van rode, roze en witte rozen accentueert Maria's delicate gelaatstrekken.
De houding en de anatomische opbouw van het Christuskind vertonen een sterke gelijkenis met composities uit dezelfde periode van Sandro Botticelli. Beide jonge schilders genoten hun opleiding in de werkplaats van Verrocchio en bestudeerden en kopieerden daar een prototype van hun meester. Tegelijkertijd toont de uiterst gedetailleerde, bijna tastbare weergave van de met parels en edelstenen bezette broche op Maria's mantel een realisme dat doet denken aan de Vlaamse meesters. Deze stilistische invloed zorgde ervoor dat het paneel in het verleden ten onrechte werd toegeschreven aan Antonio del Pollaiuolo, wiens werkplaats eveneens bekendstond om een precieze en gedetailleerde weergave van sierraden. Perugino overstijgt hier echter de puur lineaire Florentijnse traditie door de introductie van een zachte, atmosferische dieptewerking in het landschap, wat een van de meest herkenbare kenmerken van zijn latere Umbrische stijl zou worden.
Herkomst De herkomst van het paneel is bekend vanaf de negentiende eeuw. Het schilderij maakte deel uit van de collectie van de heer Baker in Londen en de verzameling van de vooraanstaande Italiaanse archeoloog, verzamelaar en kunsthandelaar Alessandro Castellani in Rome. Na het overlijden van Castellani werd zijn collectie op een veiling in Rome aangeboden. Op 10 april 1884 werd het paneel daar aangekocht door de Franse kunstenares en verzamelaarster Nélie Jacquemart. Zij verwierf het schilderij in de overtuiging dat het een werk uit de school van Pollaiuolo betrof.
Samen met haar echtgenoot, de bankier Édouard André, bracht Jacquemart het schilderij onder in hun monumentale, woning aan de Boulevard Haussmann in Parijs. In 1912 liet zij het herenhuis en de volledige kunstverzameling na aan het Institut de France.
Afbeelding
Literatuur (1978). Le problème des premières œuvres de Verrocchio. In: Revue de l'art, 42. p. 68,70
Externe links
Categorie:Schilderij in het Musée Jacquemart-André Categorie:Italiaanse schilderkunst