Arnon P. Kater (prof. dr.) is een Nederlands hematoloog en hoogleraar aan het Amsterdam UMC en de Universiteit van Amsterdam. Zijn onderzoek richt zich op de biologie en behandeling van B-cel-maligniteiten, met chronische lymfatische leukemie (CLL) als centraal onderzoeksmodel. Kater was hoofdonderzoeker van de internationale fase 3-studie MURANO, die leidde tot een nieuwe standaardbehandeling voor patiënten met teruggevallen CLL. In 2026 ontving hij een ERC Advanced Grant voor onderzoek naar T-celdisfunctie bij kankerimmunotherapie.
Academische functies Kater bekleedt meerdere functies binnen het Amsterdam UMC en de Universiteit van Amsterdam (UvA):
Hoogleraar Translationele Hematologie, Universiteit van Amsterdam (AMC-UvA) Hoogleraar Experimentele Immunologie, Amsterdam UMC Vicehoofd van de afdeling Hematologie, Amsterdam UMC Decaan van het hematologie-opleidingsprogramma (Hematology Specialty Program) Voorzitter van het Good Clinical Research Committee, Amsterdam UMC Leider van het thema Tumorimmunologie bij het Cancer Center Amsterdam Lid van de redactieraden van de wetenschappelijke tijdschriften Blood en Haematologica
Onderzoek
Translationeel onderzoek Katers translationele onderzoek, uitgevoerd in samenwerking met Eric Eldering in het Laboratorium voor Experimentele Immunologie van het Amsterdam UMC, richt zich op de interactie tussen tumorcellen en het adaptieve immuunsysteem in de tumormicro-omgeving (TME). Zijn onderzoeksgroep ontwikkelde in vitro-modellen die de micro-omgeving van lymfeklieren nabootsen om de rol van de TME bij CLL te bestuderen en bij te dragen aan de ontwikkeling van nieuwe doelgerichte remmers.
Binnen het vakgebied van het immunometabolisme onderzoekt de groep hoe CLL-cellen de mitochondriale functie en metabole processen van T-cellen beïnvloeden. Het onderzoek toonde aan dat CLL-cellen de mitochondriale functie van CD8+ T-cellen aantasten, wat bijdraagt aan T-celdisfunctie en de effectiviteit van CAR T-celtherapie bij CLL kan beperken.van Bruggen JAC et al. CLL cells impair mitochondrial fitness in CD8+ T cells and impede CAR T-cell efficacy. Blood. 2019;134(1):44–58. PMID 31076448. Daarnaast beschreef zijn groep dat leukemiecellen T-cellen epigenetisch herprogrammeren tot kortlevende effectorcellen, wat een langdurige immuunrespons belemmert.Martens AWJ et al. CLL presence impairs antigen-specific CD8+ T-cell responses through epigenetic reprogramming. Leukemia. 2023;37(3):606–616. PMID 36658390.
Verder richt het laboratorium zich op de ontwikkeling van nieuwe bispecifieke antilichamen om autologe T-celresponsen te stimuleren.
Klinisch onderzoek
MURANO-studie Kater was hoofdonderzoeker van de internationale fase 3-studie MURANO (NCT02005471), uitgevoerd in samenwerking met de stichting HOVON. In deze studie werd de combinatie van venetoclax en rituximab (VenR) vergeleken met bendamustine plus rituximab bij patiënten mit teruggevallen of refractaire CLL. De VenR-combinatie liet een langere progressievrije en algehele overleving zien, wat leidde tot een tijdgelimiteerde, chemotherapievrije standaardbehandeling voor deze patiëntengroep.Seymour JF, Kipps TJ, Eichhorst B, … Kater AP. Venetoclax-Rituximab in Relapsed or Refractory Chronic Lymphocytic Leukemia. N Engl J Med. 2018;378(12):1107–1120. PMID 29562156. De resultaten vormden de basis voor de registratie en internationale goedkeuring van deze combinatietherapie. Een analyse na een follow-up van mediaan zeven jaar werd in 2025 gepubliceerd in Blood.Kater AP et al. The MURANO study: final analysis and retreatment/crossover substudy results. Blood. 2025;145(23):2733.
GLOW-studie Kater was betrokken bij de GLOW-studie, waarin een tijdgelimiteerde combinatie van de BTK-remmer ibrutinib en de Bcl-2-remmer venetoclax werd onderzocht. Deze combinatie bleek effectiever dan standaard chemo-immunotherapie bij oudere, niet eerder behandelde CLL-patiënten met comorbiditeiten, wat leidde tot aanpassing van de eerstelijnsbehandelrichtlijnen voor deze doelgroep.Kater AP, Owen C, Moreno C, … Niemann CU. Fixed-Duration Ibrutinib-Venetoclax in Patients with CLL and Comorbidities. NEJM Evidence. 2022;1(7):EVIDoa2200006. PMID 38319255.
HOVON141/VISION-studie Deze door Kater geïnitieerde fase 2-studie onderzocht een op minimale residuele ziekte (MRD) gestuurde stop-en-start-aanpak met venetoclax en ibrutinib bij teruggevallen of refractaire CLL. De studie evalueerde of de behandeling tijdelijk stopgezet kan worden op basis van de cellulaire en moleculaire respons van de patiënt.Kater AP, Levin MD, Dubois J, … Niemann CU. MRD-guided stop and start of venetoclax plus ibrutinib for R/R CLL (HOVON141/VISION). Lancet Oncol. 2022;23(6):818–828. PMID 35654052.
CLL17-studie In de CLL17-studie werd een continue behandeling met ibrutinib vergeleken met de tijdgelimiteerde combinaties venetoclax-ibrutinib en venetoclax-obinutuzumab bij niet eerder behandelde CLL-patiënten. Kater presenteerde de resultaten van deze studie op het ASH-congres in 2025.MedNet. Prof. Arnon Kater over de CLL-17-studie. Gepubliceerd januari 2026. https://www.mednet.nl/congres-nieuws/prof-arnon-kater-over-de-cll-17-studie/
SPARC-project (ERC Advanced Grant, 2026) In juni 2026 ontving Kater een ERC Advanced Grant van de European Research Council ter waarde van 2,5 miljoen euro voor het vijfjarige SPARC-project. Dit project onderzoekt de mechanismen achter het disfunctioneren van T-cellen bij contact met tumorcellen. Waar traditioneel wordt aangenomen dat T-cellen uitgeput raken door een gebrek aan activatie, onderzoekt Katers groep de hypothese dat voortdurende blootstelling aan activeringssignalen leidt tot hyperactiviteit en mitochondriale schade, waardoor de cellen hun delingscapaciteit verliezen en versneld afsterven.Amsterdam UMC Vandaag. Immuuntherapie tegen kanker verbeteren door ontregelde afweercellen te herstellen. 23 juni 2026. https://www.amsterdamumc.org/nl/vandaag/immuuntherapie-tegen-kanker-verbeteren-door-ontregelde-afweercellen-te-herstellen-1 Het onderzoek maakt gebruik van patiëntmateriaal, geavanceerde microscopie en genetische screenings, primair gericht op CLL.
LYMMCARE en biobank Kater is mede-oprichter van het Lymphoma and Myeloma Center Amsterdam (LYMMCARE), een in 2012 opgericht samenwerkingsverband tussen de afdelingen Klinische Hematologie, Experimentele Immunologie en Pathologie van het AMC-UvA, gericht op translationeel onderzoek naar lymfeklierkanker. Daarnaast initieerde hij een landelijke CLL-biobank, die fungeert als centraal diagnostisch en onderzoekslaboratorium voor Nederlandse en Belgische participanten in internationale klinische studies.
HOVON en internationale samenwerking Sinds eind 2014 is Kater voorzitter van de Nederlandse/Belgische HOVON CLL-werkgroep (Hemato-Oncology Foundation for Adults in the Netherlands). Onder zijn voorzitterschap werd de werkgroep heringericht en werden samenwerkingen opgezet met onder andere de Nordic CLL Study Group en de German CLL Study Group, wat leidde tot verschillende internationale multicenter-studies.Amsterdam UMC. Arnon Kater – onderzoekersprofiel. https://www.amsterdamumc.org/en/research/researchers/arnon-kater-1 Tevens is hij lid van het European Research Initiative on CLL (ERIC).
Nevenfuncties en adviesrollen Kater treedt op als consultant en adviseur voor diverse farmaceutische en biotechnologische bedrijven, waaronder Janssen, AbbVie, Roche/Genentech, Bristol Myers Squibb, AstraZeneca, LAVA Therapeutics en LINK. Daarnaast is hij medisch adviseur bij BioGeneration Ventures (BGV), een investeringsmaatschappij in de life sciences-sector.
Selectie van publicaties
Klinisch onderzoek Seymour JF, Kipps TJ, Eichhorst B, … Kater AP. Venetoclax-Rituximab in Relapsed or Refractory Chronic Lymphocytic Leukemia. N Engl J Med. 2018;378(12):1107–1120. Kater AP, Wu JQ, Kipps T, … Seymour JF. Venetoclax Plus Rituximab in Relapsed CLL: 4-Year Results from MURANO. J Clin Oncol. 2020;38(34):4042–4054. Kater AP, Owen C, Moreno C, … Niemann CU. Fixed-Duration Ibrutinib-Venetoclax in Patients with CLL and Comorbidities. NEJM Evidence. 2022;1(7):EVIDoa2200006. Kater AP, Levin MD, Dubois J, … Niemann CU. MRD-guided stop and start of venetoclax plus ibrutinib for R/R CLL (HOVON141/VISION). Lancet Oncol. 2022;23(6):818–828. Kater AP et al. The MURANO study: final analysis and retreatment/crossover substudy results. Blood. 2025;145(23):2733.
Preklinisch en translationeel onderzoek van Bruggen JAC, Martens AWJ, Fraietta JA, … Kater AP, van der Windt GJW. CLL cells impair mitochondrial fitness in CD8+ T cells and impede CAR T-cell efficacy. Blood. 2019;134(1):44–58. Martens AWJ, Kavazović I, … Peters FS, Kater AP. CLL presence impairs antigen-specific CD8+ T-cell responses through epigenetic reprogramming. Leukemia. 2023;37(3):606–616. de Weerdt I, Lameris R, … Kater AP, van der Vliet HJ. A Bispecific Single-Domain Antibody Boosts Autologous Vγ9Vδ2-T Cell Responses Toward CD1d in CLL. Clin Cancer Res. 2021;27(6):1744–1755.
Externe links Profiel op Amsterdam UMC Onderzoeksgroep op Amsterdam UMC Publicaties op Amsterdam UMC Research Portal
Referenties
Categorie:Nederlands medicus Categorie:Nederlands hoogleraar Categorie:Universiteit van Amsterdam