De Sint-Joriskerk (Tsjechisch: ) is een rooms-katholiek kerkgebouw in de Tsjechische plaats Tmaň, gewijd aan Joris van Cappadocië. Het van oorsprong gotische gebouw dateert van minstens 1315, maar kreeg gedurende de achttiende eeuw een barokke uitstraling. De kerk wordt omringd door een muur, waarachter een kerkhof ligt.
Anno 2026 is de Sint-Joriskerk een parochiekerk van de parochie Žebrák, die tot het aartsbisdom Praag behoort. Het gebouw is aangewezen als beschermd monument en is gesitueerd op een heuvel, waardoor het al van ver te zien is.
Geschiedenis De eerste schriftelijke vermelding van de Sint-Joriskerk dateert van 1315, echter, volgens archeologen dateert het kerkhof (mogelijk oorspronkelijk een grafheuvel) reeds uit de bronstijd. Tot aan de Hussietenoorlogen was het een parochiekerk, maar daarna werd de kerk verzelfstandigt. Medio 1777 werd de Sint-Joriskerk opnieuw een parochiekerk en kreeg het een barokke uitstraling. Gedurende de negentiende eeuw werd de kerk wederom verbouwd, ditmaal echter zonder stijlaanpassing, met uitzondering van de daken, die een piramide- in plaats van bolvorm kregen.
Anno 1921 werd de Tsjecho-Slowaakse Hussietenkerk in Tmaň opgericht. Van de ruim 1480 katholieken in 1916 bleven na 1921 bleven nog slechts 151 over. In de jaren erna hadden beide kerken — door de groei van de Hussietenkerk — ruzie over de bestemming van het gebouw, maar uiteindelijk werd besloten dat het gebouw rooms-katholiek bleef. Voor de Hussieten werd in het dorp een andere kerk gebouwd.
Na de Tweede Wereldoorlog (1940–1945) raakte het kerkgebouw in verval. Tijdens de jaren 60 was de staat zelfs bouwvallig; pas tussen 2000 en 2002 vond een grootschalige renovatie van de Sint-Joriskerk plaats. De gemeente Tmaň en de rooms-katholieke parochie namen hiervoor samen het initiatief, en werkten samen met lokale bedrijven om de renovatie mede te financieren en te voorzien van bouwmaterialen. Ook de lokale inwoners haalden geld op voor het gebouw. Ten slotte schonken het aartsbisdom Praag en het district Beroun geld.
Sinds 2006 zijn alle lokale parochies in de regio Beroun samengevoegd en hoort de Sint-Joriskerk tot de rooms-katholieke parochie van Žebrák.
Architectuur miniatuur|Schilderij van Sint Joris (2010) De Sint-Joriskerk bestaat uit één schip met vierkante toren, verwerkt in de voorgevel, een vierkant priesterkoor en aangebouwde sacristie. De daken van de kerktoren en kleinere toren erachter waren eerst bolvormig, maar bij de verbouwingen in de negentiende eeuw zijn deze vervangen door piramidevormige daken. De voorgevel is tevens verfraaid met een schilderij van de heilige Sint Joris. miniatuur|Doopvont en andere attributen (2016) Het grootste deel van het interieur dateert uit de negentiende eeuw. Het altaar is in neobarokke stijl, met aan weerszijden beelden van Sint Petrus en Sint Paulus. Het altaarschilderij van Sint Joris werd in 1835 vervaardigd door František Horčička. Andere schilderijen tonen de scène Ecce Homo, Sint Johannes Nepomucenus en Sint Laurentius. Tot de inboedel uit de achttiende eeuw behoren de barokke preekstoel en het doopvont van rood marmer.
Binnenin de Sint-Joriskerk zijn tevens dertien grafstenen uit de jaren 1488–1614 te vinden. Deze zijn met name toegekend aan leden van de adellijke families Trmal z Toušice en Svárovský z Svárov. Tot 1897 hingen deze stenen aan de buitenmuren van de kerk. De kerktoren beschikt over twee klokken, waarvan de grootste in 1917 in beslag werd genomen met het oog op oorlogsdoeleinden, maar later alsnog werd teruggegeven. De kleinste werd tijdens de Tweede Wereldoorlog door de Duitsers meegenomen en nadien zwaar gehavend teruggevonden in Hamburg.
Galerij
Bronnen en referenties
Categorie:Rooms-katholiek kerkgebouw in Tsjechië Categorie:Religieus gebouw in Midden-Bohemen