De ceremoniële zaal van het paleis van Shapur, ook wel de vuurtempel van Bishapur genoemd, is een monument in de oude stad Bishapur, gelegen in de stad Kazerun. Het werd gebouwd in de 3e eeuw na Christus in opdracht van Shapur I, de koning van het Sassanidische Rijk.
De ceremoniële zaal bevindt zich naast de Mozaïek-iwan en de Tempel van Anahita in het noordoosten van de oude stad Bishapur, een van de hoofdsteden van het Sassanidische Rijk, 15 kilometer ten westen van Kazerun.
De ceremoniële zaal werd in 1931 geregistreerd als een van de eerste nationale monumenten van Iran. Het bouwwerk staat ook geregistreerd als onderdeel van het archeologisch landschap van de Sassaniden in de regio Fars op de Werelderfgoedlijst van UNESCO.
Geschiedenis en gebruik De ceremoniële zaal werd in de tweede helft van de 3e eeuw na Christus gebouwd in opdracht van Shapur I, de Sassanidische koning. De zaal diende als locatie voor koninklijke vieringen en festivals. De zaal werd waarschijnlijk ook gebruikt als de koninklijke vuurtempel van Bishapur. De eerste onderzoeker van dit gebouw was de Franse archeoloog Roman Ghirshman, die in 1935 met zijn team begon met de opgravingen in Bishapur. Girshman stelde een rapport op over de ceremoniële zaal, en legde 20 afbeeldingen vast van de objecten die in het gebied rond de ceremoniële zaal waren ontdekt en publiceerde deze. Hij presenteerde ook een plan om een deel van het stucwerk dat in deze zaal was gevonden te reconstrueren. Een reconstructie hiervan bevindt zich tegenwoordig in het Louvre te Parijs.
Na een lange onderbreking werden de opgravingen hervat onder leiding van de Iraanse archeoloog Ali Akbar Sarfaraz. Tijdens deze operatie, die in 1968 begon, werden er in de ceremoniële zaal puinruimingswerkzaamheden uitgevoerd en de opgravingen in het gebied eromheen voortgezet.
Architectuur De zaal van Shapur, met een oppervlakte van 781 m² en een hoogte van 23 meter, wordt beschouwd als een van de belangrijkste architectonische werken van de Sassanidische periode. Het was de eerste keer in de geschiedenis van de Sassanidische architectuur dat de zaal de vorm had van een Iraans kruis. Deze architectuur, chahartaq genaamd, was zo opmerkelijk dat sindsdien alle vuurtempels volgens dit ontwerp werden gebouwd. Zelfs veel islamitische gebouwen, waaronder deze die bekend staan als chahar-e-sufeh, zijn geïnspireerd op het ontwerp van dit gebouw. De ceremoniële zaal heeft vier symmetrische en tegenover elkaar liggende iwans, met daarboven een grote gesegmenteerde koepel. De noordelijke portiek was 9 meter lang en 7 meter breed en leidde naar de aangrenzende ruimte via een 118 meter brede deuropening met vier nissen met stucwerk en schilderingen aan weerszijden van de deuropening. Elk van de portieken heeft drie symmetrische nissen, en de zijvlakken van de zaal hebben in totaal 64 decoratieve nissen. De iwans van de zaal hebben een geperforeerde en halfronde overkapping. De centrale binnenplaats is een vierkant van 23 bij 23 meter, en elk van de traveeën die het vierkant met zijn boog vormen, is 7 m² groot. De ceremoniële zaal is omgeven door gangen voor de circulatie, en vanuit de vier portieken van de zaal leiden deuren naar de gangen. De westelijke gang leidde naar de Anahita-tempel, en de zuidelijke gang eindigde bij de Mozaïekiwan. De noordelijke gang leidde naar de open ruimte en de promenade.
Categorie:Vuurtempel in Iran Categorie:Sassanidische architectuur Categorie:Werelderfgoed in Iran Categorie:Architectuur in Iran Categorie:Nationale werken van Iran