Maurice Henri ('Hans') du Croo (Arnhem, 8 april 1887 – Aalten, 23 april 1951) was een Nederlands militair, journalist, toneelschrijver en liedjesschrijver. Hij diende in het Koninklijk Nederlandsch-Indisch Leger (KNIL) en publiceerde onder verschillende pseudoniemen, waaronder Asymptoot, Abraham Exodus en Brammetje.

Levensloop Na de HBS volgde Du Croo een opleiding aan de Koninklijke Militaire Academie in Breda. In 1910 werd hij benoemd tot tweede luitenant en vertrok hij naar Nederlands-Indië als officier bij het KNIL. Tijdens zijn militaire loopbaan schreef hij bijdragen voor het Indisch Militair Tijdschrift en publiceerde hij artikelen in onder meer het Soerabaijasch Handelsblad, het Bataviaasch Nieuwsblad en De Locomotief, waarvan hij tussen 1911 en 1913 redacteur was. Onder het pseudoniem Asymptoot schreef hij polemische beschouwingen over politiek en leger. Zijn artikel 'Kromo Buiten' uit 1915 leidde tot veel kritiek en ophef binnen het KNIL en de koloniale pers vanwege racistische uitingen jegens Javaanse militairen.

Vanaf de jaren twintig werkte Du Croo samen met acteur, regisseur en toneeldirecteur Cor Ruys. Voor diens gezelschap schreef hij de toneelstukken Champagne (Anggoer Poef!) (1923) en Vrijgezellen (1923), waarin de ervaringen van Europese verlofgangers tussen Nederland en Nederlands-Indië centraal staan. Hoewel Champagne overwegend negatief werd ontvangen, groeide Vrijgezellen uit tot een succes en beleefde het vele tientallen opvoeringen. Het stuk werd later opnieuw opgevoerd onder de titel Jantje uit Indië.

Na zijn terugkeer naar Nederlands-Indië zette Du Croo zijn militaire loopbaan voort. Hij werd onder meer gestationeerd in Atjeh, bereikte de rang van kapitein van de generale staf en ontving een koninklijke onderscheiding voor zijn inzet tijdens de uitbarsting van de Merapi in 1930. In 1939 keerde hij definitief terug naar Nederland. Onder het pseudoniem Brammetje verwierf hij in die periode grote bekendheid met humoristische en melancholische liedteksten, vaak voorgedragen door Ruys.

Tijdens de Duitse bezetting bleef hij publiceren en was hij aangesloten bij de Nederlandsche Kultuurkamer. Na de Tweede Wereldoorlog werd zijn optreden tijdens de bezettingsjaren onderzocht door de Eereraad voor Letterkunde. Hoewel zijn aanmelding aanvankelijk gevolgen leek te hebben voor de publicatie van nieuw werk, werd hij uiteindelijk toch niet uitgesloten van letterkundige activiteiten.

Na de Indonesische onafhankelijkheid bleef Du Croo schrijven, ook over Nederlands-Indië. Daarbij kreeg zijn werk een steeds bitterder toon ten aanzien van het verlies van de kolonie. Hij overleed in 1951 en werd begraven op Westerveld.

Publicaties (selectie) Proza Jan Fuselier. Schetsen uit het Indische soldatenleven (1916) De opstand in den Punjab (1922) Het lieve leven. Het relaas van een Nederlander en een Adinda (c. 1925) Het land van bij-ons-buiten. Herinneringen van een officier-gezaghebber in de Indische buitengewesten (1930; als Abraham Exodus) De makelaar en ik. Uit het leven van twee Indische vrijgezellen van rijperen leeftijd (1941; als Abraham Exodus) Nahak uit de bijgebouwen. Hoe een toean Kromo en de zijnen, Ardjo en Maridin, kokki en baboe, den kebon en den paardenjongen maar bovenal Nahak Assa leerde kennen (1941; als Abraham Exodus) Generaal Swart, pacificator van Atjeh (1943) Marechaussee in Atjeh. Herinneringen en ervaringen van den eersten luitenant en kapitein van het korps marechaussee van Atjeh en onderhoorigheden, H.J. Schmidt, van 1902 tot 1918 (1943) Cor Ruys (1946; als Brammetje) Mannen van buiten (1946; als Abraham Exodus) Ons platje in de club. Zijnde belevenissen van den makelaar, Timotheus, den groothandel, den hoofdambtenaar en mij om en op het platje van de Harmonie te Batavia (1946; als Abraham Exodus)

Toneel Champagne (Anggoer poef!). Indische verlofgangers-idylle (1923) Vrijgezellen. Blij verlofgangersspel in drie bedrijven (1923)

Gedichten en liedjes Eigenwijze liedjes van Brammetje (1935; als Brammetje) Eigenwijze liedjes van Brammetje. Tweede bundel (1936; als Brammetje) Eigenwijze liedjes van Brammetje. Derde bundel (1937; als Brammetje) Eigenwijze liedjes van Brammetje (M.H. du Croo) (1941) De dag in Indië. Indische eigenwijze liedjes (1947) Mimi Pinson en al die andere... eigenwijze liedjes van Brammetje (1952; samengesteld door A. du Croo-Westdijk en Th. van Oort)

Externe links

M.H. du Croo in de Theaterencyclopedie van Allard Pierson en Stichting TIN

Categorie:Nederlands schrijver Categorie:Nederlands militair Categorie:Nederlands liedschrijver