thumb|Portiek (juni 2026) Weteringschans 92 te Amsterdam is een gebouw aan de Weteringschans te Amsterdam-Centrum.
Achtergrond De Weteringschans, dan nog alleen Schans geheten, diende eeuwenlang als vesting- dan wel stadswal van Amsterdam. Dit in combinatie met Lijnbaansgracht en Singelgracht. In het eerste kwart van de 19e eeuw, toen Amsterdam (alweer) aan uitbreiding dacht, werden die stadswallen afgebroken. Op de vrijkomende plek moest woningbouw komen, maar er kwamen in eerste instantie ook bedrijventerreinen, eind 19e eeuw weer vervangen door woningbouw. De woonbebouwing van de Weteringschans tussen de Weteringplantsoenen en het Frederiksplein kwam pas op gang in het laatste kwart van de 19e eeuw, toen Amsterdam ook begon te bouwen aan haar 19e-eeuwse gordel buiten de Singelgracht. Ter plaatse was dat De Pijp. Daar waar in de Pijp revolutiebouw plaatsvond (kopen grond, goedkoop bouwen, verkopen/verhuren, volgens stuk grond kopen), werden aan de Weteringschans woningen van het betere soort neergezet voor de gegoede burgerij. De gevelwand laat daarbij binnen bebouwen van perceel tot perceel een opmerkelijke samenhang in architectuur zien; (bijna) alle werden in historiserende of neostijlen opgetrokken.
Gebouw Het gebouw is neergezet in opdracht van projectontwikkelaar Gerrit Jan Venemans, die tevens het gebouw ontwierp. Eind 19e eeuw was er nog geen strikte scheiding tussen projectontwikkelaar, architect en uitvoerder. Venemans ontwierp hier een blokje van drie monumentale panden, ook Weteringschans 88-90 komt van zijn hand. Alle drie zijn gemeentelijk monument. Hij was actief in het gebied dat van gasfabriek opnieuw werd ingericht tot woonwijk. Huisnummer 92 heeft een luxueuzer uiterlijk dan 88-90. Er zijn meer versieringen, bijvoorbeeld terug te vinden in de afwisseling van rood en groen geglazuurd baksteen. Voor wat betreft de indeling wijkt het gebouw nauwelijks af van andere gebouwen in de plaatselijke gevelwand. Ook hier is het gebouw opgetrokken op een souterrain in een natuurstenen plint. Die plint geeft tevens toegang tot een portiek met twee toegangsdeuren; het portiek is versierd met tegelwerk in een motief dat bij meerdere panden werd gebruikt. De bijbehorende verdieping heeft het uiterlijk van een bel-etage. Daarna volgen nog twee woonverdiepingen, beide met een erker. De erkers worden geflankeerd door raampartijen. De derde verdieping heeft geen erker. Boven deze etage is een daklijst geplaatst ondersteund door grotere en kleinere consoles. Het pand sluit af met een zolderetage onder een schilddak en achter een dakkapel met hijsbalk. Daar waar in buurpanden vaak een gezin woonde, werd dit gebouw ontworpen voor twee gezinnen. Dienst Monumenten en Archeologie geeft als stijlinvloeden de renaissance aan, neorenaissance. Ondanks dat Venemans geen “echte architect” was, beoordeelde de gemeente Amsterdam dat dit gebouw monumentaal was vanwege de zorgvuldigheid van het ontwerp; gelijk noteerde het dat het gebouw ingetogen versierd is. Venemans heeft ten minste veertien monumenten op zijn naam staan. Het wijst voorts op een stijlbreuk binnen de erkerbouw. De erkers bleken na onderzoek niet uit dezelfde periode te stammen. De laagst geplaatste erker stamt uit de periode van de bouw, de daarop geplaatste erker van circa tien jaar later. Beide erkers lijken op elkaar, maar de onderste in luxer uitgevoerd dan de bovenste. Het grootste verschil zit in de bovenlichten. De onderste heeft daarin normaal glas met een klassiek vensterpatroon behorende bij de (neo)renaissancestijl; de bovenste heeft glas-in-lood met organische motieven meer passend in de daaropvolgende stijl, Venemans paste zijn bouwstijl aan de tijd,
Bij een interne verbouwing van souterrain en beletage in 1948 was Arthur Staal betrokken. Onbekend bleef of daarbij ook het interieur werd aangepast.
Categorie:Bouwwerk in Amsterdam-Centrum Categorie:Gemeentelijk monument in Amsterdam