thumb|Centrale toegang (juli 2026) thumb|St Crispin (juli 2026) Laurierstraat 163-169 te Amsterdam is een woonblokje aan de Laurierstraat in Amsterdam-Centrum.

Achtergrond Die Laurierstraat werd aangelegd tijdens het volbouwen van de Jordaan in de 17e eeuw. Dat betekende dat perceel voor perceel werd bebouwd in een tijd dat er nog geen adressen bestonden. Bijna alle gebouwen kregen daardoor een ander uiterlijk. De geschiedenis van de Laurierstraat gaat gelijk op met die van de parallel liggende Lauriergracht. Beide bleven na de aanleg alleen van belang voor plaatselijk verkeer; ze hadden en hebben beide geen goede verbinding met het gebied in de grachtengordel en Amsterdam-West.

Gebouw Al in de 19e eeuw waren sommige panden (mede door slecht onderhoud) aan het eind van hun bestaan, maar de grotendeels arme bevolking kon geen “dure nieuwbouw” betalen. In de Jordaan kwamen allerlei initiatieven op gang om sociale woningbouw te plegen, waarbij oudere, niet-functionele gebouwen (hier afgekeurde woonhuizen) tegen de vlakte gingen om plaats te maken voor betaalbare nieuwbouw. Een van de architecten die daarin actief was, was Pieter Smitt (zie bijvoorbeeld Tuinstraat 137-141), die kleine blokjes woningen liet bouwen in overleg met Technisch Bureau Joh. G. IJzendoorn. Aan de Laurierstraat 163-169 kwam een blokje van twaalf woningen, verdeeld over drie verdiepingen boven werk- en bergplaatsen. Acht percelen (voormalige huisnummers 167-183 oneven) breed werd een complex van vier panden opgetrokken met bakstenen gevels. Deze enigszins sobere gevels worden opgeluisterd door drie woningtoegangen die een omlijsting kregen van rood graniet.

De gebouwen werden mede door hun status als vroeg sociale woningbouw tot gemeentelijk monument (213051) verklaard, alhoewel er toen al bekend was dat sommige delen van het gebouw gerenoveerd waren, waarbij originele delen verloren zijn gegaan.

De stadsvernieuwing bleef hier continu plaatsvinden. In 1983 werd er links van dit complex opnieuw sociale woningbouw neergezet, ditmaal naar ontwerp van Erik Lopez Cardozo. Ook daarvoor moesten een aantal gebouwen gesloopt worden.

Bijzonderheden In een nisje boven de centrale toegangspartij is een gevelbeeld geplaatst in de vorm van een man in een toga, met als onderschrift St. Chrispin, beschermheilige van schoenmakers en leerlooiers. Men vermoedt dat dit gevelbeeld afkomstig is van een van de afgebroken gebouwen. Gevenstenen van Amsterdam stelt dat de steen in de 17e eeuw bekend was; er moest namelijk precariobelasting over betaald worden door een schoenmaker, gevestigd in een gebouw tussen de laatste dwarsstraat (Tweede Laurierdwarsstraat) en Baangracht (Lijnbaansgracht). Bij diverse verkopen in de periode dat Amsterdam nog geen adressen en huisnummers had, werd de Chrispijn steeds gebruikt bij de aanduiding van het gebouw. In 2013 werd de steen gerestaureerd door Wil Abels.Gevelstenen Amsterdam (geraadpleegd 8 juli 2026)

Een jaar later kwam er een soortgelijk blok op Laurierstraat 212-220; Smitt woonde in de Jordaan aan de Bloemgracht.

Categorie:Bouwwerk in Amsterdam-Centrum Categorie:Gemeentelijk monument in Amsterdam