Uragasaurus is een geslacht van plantenetende sauropode dinosauriërs, behorende tot de Eusauropoda, dat tijdens de late Jura leefde in het gebied van het huidige Thailand. De enige benoemde soort is Uragasaurus kalasinensis.

Vondst en naamgeving Sinds 2007 worden opgravingen verricht bij het dorp Ban Din Chi op de Phu Noi-vindplaats in de provincie Kalasin in het noordoosten van Thailand. Dat leverde tot 2023 reeds dertien nieuwe dinosauriërsoorten op. Daarbij werd een wervel ontdekt van een grote sauropode naast ander sauropode materiaal. Geconcludeerd werd dat er zich nog een onbekend taxon in de lagen moest bevinden.

In 2026 werd de typesoort Uragasaurus kalasinensis benoemd en beschreven door Apirut Nilpanapan, Sita Manitkoon, Varavudh Suteethorn en Komsorn Lauprasert. De geslachtsnaam is afgeleid van het Sanskriet uraga, उरग, "serpent", een verwijzing naar de lange nek van de Mamenchisauridae. De soortaanduiding verwijst naar de herkomst uit Kalasin.

Het holotype, PRC 460, is gevonden in een meerafzetting van de onderste Phu Kradung-formatie. Die dateert vermoedelijk uit de late Jura, maar de precieze ouderdom van de formatie is zeer onzeker. Gezien de verwantschappen van Uragasaurus is het hoogst onwaarschijnlijk dat de afzetting uit het Krijt stamt. Het bestaat uit een voorste ruggenwervel, horizontaal platgedrukt, van een volwassen individu. Het maakt deel uit van de collectie van het Palaeontological Research and Education Centre (PRC) van de Universiteit van Mahasarakham. Op de vindplaats werden verschillende andere sauropode botten gevonden. Het betreft de specimina KS 34-581: de wervelboog van een voorste ruggenwervel; KS 34-586: de wervelboog van een voorste ruggenwervel; KS 34-587: een linkerravenbeksbeen; KS 34-588: een linkerkuitbeen; KS 34-602a: een middelste halswervel; KS 34-602b: een rechternekrib; KS 34-692: een middelste tot achterste ruggenwervel en PN 13-23: een achterste ruggenwervel. Deze fossielen stelden de beschrijvers voor lastige problemen. Ze waren niet in verband met het holotype gevonden en er waren geen overlappende kenmerken. Ze wezen ze dus niet aan het holotype toe en benoemden ze ook niet als paratypen, dus hun kenmerken werden niet meegenomen in de diagnose. De meest eenvoudige verklaring was dat ze op z'n minst tot dezelfde soort behoorden, maar omdat resten op de vindplaats sterk verspreid waren en mogelijkerwijs toch van verschillende sauropode soorten waren, hielden ze in het midden of ze toegewezen werden.

Beschrijving

Grootte en onderscheidende kenmerken Het holotype is 548,9 millimeter hoog. In persberichten werd de lengte van een volwassen individu van Uragasaurus geschat op achttien à twintig meter.

De beschrijvers stelden drie onderscheidende kenmerken vast. Een ervan is een autapomorfie, een unieke afgeleide eigenschap. Er is een voorste ruggenwervel met opvallende langwerpige druppelvormige pneumatische uithollingen op de uiteinden van de zijuitsteeksels.

Daarnaast is er een unieke combinatie van twee op zich niet unieke kenmerken. De laminae intraprezygapophyseales, richels tussen de voorste gewrichtsuitsteeksels, raken elkaar aan hun onderste binnenzijden uitlopend in een centrale Y-vormige structuur, een enkelvoudige verticale lamina intraprezygapophysealis zoals bij Europasaurus. De zijden van het wervellichaam worden doorboord door ondiepe min of meer driehoekige pleurocoelen, pneumatische inzinkingen, die een intern tussenschot missen.

Skelet De wervels waren uitgehold door luchtzakken die via de pleurocoelen via uitlopers, diverticula, het wervellichaam binnendringen. De verschillende sauropode groepen hebben ieder een eigen pneumatische structuur. De Mamenchisauridae, waaronder Uragasaurus, kenmerken zich door een veelheid aan kleine luchtholten, camellae die een sponsachtige structuur vormen, afwijkend van de camerae, grote luchtkamers, bij andere groepen. De camellae van Uragasaurus zouden een geval van convergente evolutie zijn met de Titanosauriformes.

Het doornuitsteeksel is gevorkt, een lage U vormend zonder bultje in het midden. De onderzijde is hol van voor naar achter en bol overdwars, zonder kiel. Het zijuitsteeksel steekt schuin omhoog aan de basis en buigt met een gladde bovenste curve schuin omlaag.

Fylogenie Uragasaurus is basaal in de Mamenchisauridae geplaatst, boven Tienshanosaurus en onder Qijianglong in de stamboom. Het is daarmee de eerste benoemde mamenchisauride uit Thailand.

Het volgende cladogram toont de positie in de evolutionaire stamboom volgens het beschrijvende artikel.

Literatuur

Categorie:Sauropoda