Top Bronnen NV is een Belgische onderneming in Nederbrakel die water en frisdrank afvult, zowel onder het eigen merk, als onder private labels. Top Bronnen ontstond in 1906. Het bedrijfsterrein meet 55 hectare en heeft een ondergronds tunnelnetwerk met inhoud van 15.000 m³. Het historische bedrijfsgebouw is in 2009 door de Vlaamse overheid aangeduid als vastgesteld bouwkundig erfgoed.

Geschiedenis François Hoebeke François Hoebeke (Geraardsbergen, 1 april 1842 – Nederbrakel, 11 augustus 1917) was een man afkomstig uit de middenstand. Hij was gehuwd met Josepha Maria Courtois. Het stel kreeg een groot gezin.De Pessemier, P. (1986). Naar de oorsprong van de Top Bronnen. Triverius, (1), 7-29.

François was werknemer in een luciferfabriek in Geraardsbergen. Later nam hij dit bedrijf over, na het eerst een lange tijd te hebben gehuurd. Om kapitaal te verzamelen zette hij zijn hele gezin aan het werk in de fabriek.

Door zijn groeiende fortuin was hij in staat om samen met zijn vrouw in 1888 een landgoed te kopen dat naast het huidige bedrijf gesitueerd is: het Toep-park. In datzelfde jaar deed hij ook een aanvraag om zijn luciferbedrijf uit te breiden naar Nederbrakel ('Fabrique d’Allumettes à Nederbrakel').

Destijds verbleef hij enkele keren in Oostende waar hij zag dat Russische prinsen op hun jacht flesjeswater dronken. Dat zette hem aan het denken, want dichtbij zijn landgoed, ter hoogte van de Toepberg lag een bron. Bij ontleding bleek het bronwater bacteriologisch en scheikundig zuiver. Naast het bedrijf van de lucifers begon François Hoebeke het bronwater te bottelen.

Hoebeke verkocht later zijn aandelen in zijn luciferbedrijf aan Union Match en focuste zich sindsdien op het bottelen van het bronwater. De productie verliep toen volledig manueel: van het oppompen van het water tot het in flessen doen en het uitvoeren ervan.

Het bedrijf De verkoop van flesjeswater omstreeks eind 19e eeuw en begin 20e eeuw steeg aanzienlijk door stijgende lonen en dus veranderden uitgave-patronen van een doorsnee arbeidersgezin. François Hoebeke speelde daarop in en hij richtte in 1906 Top Bronnen op. Het was het eerste bedrijf in België dat fleswater op de markt bracht. Top Bronnen voerde water rond in heel België, in het bijzonder ’s zomers naar de kust door gebrek aan zuiver drinkwater. Er werden zelfs extra treinen ingezet om de liters water vervoerd te krijgen. De fabriek had een spooraansluiting op de toenmalige spoorlijn 82 Aalst-Ronse (momenteel fhet ietspad Mijnwerkerspad). Ook buiten België kwam er vraag naar Top-water.

Om personeel aan te werven, kon hij terecht in het dorp van Nederbrakel. Zo goed als bijna iedereen (mannen, vrouwen én kinderen) uit het dorp werkte in de Top Bronnen. De fabriek bepaalde omstreeks begin 20e eeuw het leven in het dorp aan de hand van de ploegwissels. Naast personeel was het ook nodig om uit te breiden qua grondgebied. Het grondgebied werd met 25 hectare uitgebreid, en later naar 28 hectare. Binnen deze oppervlakte zat de hoofdbron. Na verloop van tijd dreigde de opbrengst daarvan ontoereikend te worden en werden de kleinere bronnen verbonden met de hoofdbron door een ondergronds tunnelnetwerk van 180 meter.

In 1985 raakte Top Bronnen NV failliet. Het had toen het imago van een merkloos product van water en limonades). Het bedrijf werd overgekocht door Herman Pycke en werd met de 47 werknemers geïntegreerd in Inexco, deel van de Inex-groep van bestuurder-algemeen directeur Pycke. Een derde van de productie werd uitgevoerd, vooral naar Nederland. De dochtermaatschappij Inexco, waar Top Bronnen NV onder viel, haalde in 1995 een omzet van 2,9 miljard Belgische frank. In 1993 werd concurrent Koningsbronnen overgenomen door de Inex-groep.

Het bedrijf werd uitgerust met een nieuwe bottelarij voor drinkwater en frisdranken. Daarnaast werd een moderne productielijn voor glas en PET gebouwd.

In 1996 maakte Top een knipoog naar het begrip Bob uit de gelijknamige campagne in een reclameslogan met een jongetje "Bob". Het weekblad Trends noemde dit "de leukste affiche die sinds enige tijd de muren siert in ons land". Het werd echter aan Top Bronnen verboden om deze naam te gebruiken, een beslissing die in de nationale pers aandacht kreeg. Na het terugtrekken van de campagne kwam Top een paar maanden later met een nieuwe reclameposter met in een trapauto hetzelfde jongetje, nu naamloos, met de slogan "Alleen met Top de baan op".

In 2005, werd een automatische vullijn gebouwd voor petflessen van 0.5 L en 1.5 L.

In 2008 werd een lijn voor glazen flessen gesloten omdat de supermarkten plastic flessen wilden. De bijhorende 12 arbeidsplaatsen, een vierde van het totaal, gingen verloren op de site.

In 2014 splitste Top Bronnen zich af van de Inex-groep. Het bedrijf ging zelfstandig verder in handen van Werner Pycke. Een jaar later werd er 2.500 m² stockgehallen bijgebouwd.

In 2020 investeerde Top Bronnen in een nieuwe siroperie en een nieuwe trayverpakkingsmachine. De oppervlakte van het dak werd bedekt met zonnepanelen omstreeks 2023.

In 2025 was er een staking van het personeel uit onvrede met het niet nakomen van eerdere afspraken.

Bronnen De bronnen zitten op ongeveer 80 m boven de zeespiegel. Het tunnelsysteem dat de verschillende bronnen verbindt, bestaat uit gewapend beton en gaar circa 40 meter naar beneden van de Toep-heuvel, waar ze ontspruiten, richting het fabrieksgebouw.

Hieronder volgen alle bronnen in gebruik door Top Bronnen NV (anno 2026):

Konings (mineraalwater) TOP (mineraalwater) Julie (bronwater) Alizee (bronwater) Toren (bronwater)

Mineraalwater Nederbrakel stond vroeger bekend om zijn water, artsen schreven zelfs kuren van “Brakels water” voor. Het zogenaamde “Brakels water” kende een grote bacteriologische en scheikundige zuiverheid. Het had geen geneeskundige krachten.Petitjean, O. (1932). Nederbrakel en zijn minerale waterbron. Tijdschrift van de Touring Club van België en Officieel Blad, 38(3), 31-39.

Zie ook Kasteel van Top Bronnen

Externe links https://topbronnen.be/nl/home/ https://inventaris.onroerenderfgoed.be/erfgoedobjecten/73756 https://www.bruisendbrakel.be

Bronnenmateriaal Petitjean, O. (1932). Nederbrakel en zijn minerale waterbron. Tijdschrift van de Touring Club van België en Officieel Blad, 38(3), 31-39. De Pessemier, P. (1986). Naar de oorsprong van de Top Bronnen. Triverius, (1), 7-29.

Afbeeldingen: Triverius; Marcel Baguet

Categorie:Bedrijf met zetel in Vlaanderen Categorie:Onroerend erfgoed in Brakel Categorie:Bron in België Categorie:Economie in Oost-Vlaanderen Categorie:Drankfabrikant Categorie:Mineraalwater