Guillaume de Bray (Bray-sur-Seine, ? – Orvieto, 29 april 1282) was een Frans geestelijke, dichter, wiskundige en kardinaal van de Rooms-Katholieke Kerk. Hij was actief binnen de Romeinse Curie gedurende meerdere pontificaten in de 13e eeuw en stond bekend om zijn juridische expertise, poëtische vaardigheden en zijn rol in talrijke kerkelijke rechtszaken en pausverkiezingen.
Biografie Guillaume de Bray werd geboren in Bray in de regio Île-de-France. Zijn exacte geboortedatum is onbekend. Hij was aanvankelijk aartsdiaken van Reims en later deken van de kathedraal van Laon (ca. 1250-1262). Hoewel sommige bronnen beweren dat hij een meester in de theologie was, vermeldt zijn grafinscriptie dat hij vooral geleerd was in het canoniek en burgerlijk recht.
Op 22 mei 1262 werd Guillaume door paus Urbanus IV tot kardinaal‑priester gecreëerd, met de titelkerk San Marco in Rome. Zijn eerste bekende ondertekening van een pauselijke bul dateert van 9 januari 1263. Urbanus IV verbleef nooit in Rome tijdens zijn pontificaat, waardoor Guillaume vooral binnen de Curie werkzaam bleef.
Guillaume de Bray nam deel aan de pausverkiezing van 1264-1265, die leidde tot de verkiezing van paus Clemens IV. Tijdens diens pontificaat trad Guillaume op als rechter (auditor) in talrijke kerkelijke geschillen, waaronder conflicten binnen de Curie en de stad Perugia, een aantal verkiezingszaken in kloosters in Reims, Keulen en Châlons-sur-Marne, en enkele juridische kwesties rond de Orde van Sint-Jan in het Heilige Roomse Rijk. Hij ontving bovendien het privilege om prebenden te verdelen in de bisdommen Laon en Reims.
Na de dood van Clemens IV in 1268 volgde een uitzonderlijk lange sedisvacatie van bijna drie jaar in Viterbo. Guillaume de Bray ondertekende het document waarin de kardinalen instemden met een regeling waarbij een commissie van zes kardinalen een nieuwe paus zou kiezen. Guillaume maakte evenwel geen deel uit van deze commissie.
In 1272 werd Guillaume benoemd tot kamerheer van het College van Kardinalen. Hij was aanwezig bij de opening van het Tweede Concilie van Lyon (1274) en vergezelde paus Gregorius X op diens terugreis naar Italië. Hij was getuige van de eed van trouw van koning Rudolf I van Habsburg aan de paus in Lausanne (1275).
Guillaume nam deel aan de drie opeenvolgende conclaven in 1276, waarbij achtereenvolgens de pausen Innocentius V, Adrianus V en Johannes XXI werden verkozen. Hij was wegens ziekte afwezig bij de discussies die leidden tot de tijdelijke opschorting van de constitutie Ubi Periculum, die de regels voor conclaven vastlegde.
Tijdens de pontificaten van paus Nicolaas III en paus Martinus IV bleef Guillaume actief als auditor in talrijke kerkelijke rechtszaken. Hij was aanwezig bij de plechtigheden rond de ratificatie van verdragen met koning Rudolf I en ondertekende meerdere bullen ten gunste van de abdij van Cluny.
Guillaume de Bray overleed op 29 april 1282 in Orvieto. Hij werd begraven in de kerk van San Domenico, waar zijn monument - ontworpen door de beeldhouwer Arnolfo di Cambio - wordt beschouwd als diens eerste gesigneerde werk. De inscriptie roemt Guillaume om zijn mathesis, lex et decreta en poesis (wiskunde, recht en poëzie).
Literatuur Jean Roy, Nouvelle histoire des cardinaux François Tome IV (Paris: Poinçot, 1787). "Guillaume XXIII". Lorenzo Cardella, Memorie delle cardinali della Santa Romana Chiesa I, parte 2 (Roma 1792). E. Jordan, "Les promotions de cardinaux sous Urbain IV," Revue d' histoire et de littérature religieuses 5 (1900) 322–334. Ferdinand Gregorovius, History of the City of Rome in the Middle Ages, Volume V. 2, second edition, revised (London: George Bell, 1906). F. Paniconi, Monumento al cardinale Guglielmo De Braye nella chiesa di San Domenico in Orvieto (Roma 1906). Agostino Paravicini Bagliani, I Testamenti dei Cardinali del Duecento (Roma: Presso la Società alla Biblioteca Vallicelliana, 1980). Antonio Franchi, Il conclave di Viterbo (1268-1271) e le sue origini: saggio con documenti inediti (Assisi: Porziuncola, 1993). Gary M. Radke, Viterbo: Profile of a Thirteenth-century Papal Palace (Cambridge University Press 1996). Andreas Fischer, Kardinale im Konklave. Die lange Sedisvakanz der Jahre 1268 bis 1271 (Stuttgart: W. de Gruyter-Max Niemeyer 2008), Bibliothek des Deutschen Historischen Instituts in Rome, 118. Arnolfo di Cambio : il monumento del Cardinale Guillaume de Bray dopo il restauro : atti del convegno internazionale di studio "Il monumento del Cardinal Guillaume De Braye di Arnolfo di Cambio dopo il restauro," Roma-Orvieto, 9-11 dicembre 2004 : in ricordo di Angiola Maria Romanini (Roma: Istituto poligrafico e Zecca dello Stato, 2010; Firenze : L.S. Olschki, 2010). Vittorio Franchetti Pardo, Arnolfo di Cambio e la sua epoca: costruire, scolpire, dipingere, decorare : atti del convegno internazionale di studi, Firenze-Colle di Val d'Elsa, 7-10 marzo 2006 (Roma: Viella, 2006).
Categorie:Frans kardinaal Categorie:Frans wiskundige