Burgers (Georgisch: , ) is een liberale politieke partij in Georgië. De partij werd in de zomer van 2020 opgericht door Aleko Elisasjvili, een bekend burgeractivist, die sindsdien de partij leidt. De partij is sinds 2024 in een alliantie verbonden met het eveneens liberale Lelo.
Geschiedenis Op 7 december 2018 richtte Aleko Elisasjvili, de nummer twee bij de burgemeestersverkiezingen van Tbilisi in 2017 en eerder onafhankelijk raadslid in de hoofdstad, de NGO "Georgische Burgerbeweging" op. Elisasjvili was in de voorgaande periode een bekend gezicht in het stadsactivisme vanwege zijn inzet voor het behoud van het Goediasjviliplein in het oude centrum van Tbilisi.
In aanloop naar de parlementsverkiezingen van 2020, transformeerde Elisasjvili de organisatie naar een politieke partij en hernoemde deze tot "Burgers", een naam die hij ontleende aan het Spaanse Ciudadanos. Elisasjvili werd geregistreerd als voorzitter van de partij. De focus van de partij was de "eenmansstrijd tegen het systeem" en het bestrijden van de "elitaire corruptie" in het land.
Verkiezingen 2020 en deals met Georgische Droom Bij die verkiezingen, waarin een eenmalige kiesdrempel van een procent gold, behaalde de partij ruim een procent van de stemmen, net genoeg voor twee zetels in het parlement. Elisasjvili was naast lijsttrekker ook kandidaat in het enkelvoudige kiesdistrict Saboertalo van Tbilisi, waar hij in de eerste ronde als tweede eindigde. De benodigde tweede ronde werd door hem geboycot, net als de gehele oppositie dat deed vanwege vermeende verkiezingsfraude op de eerste verkiezingsdag.
Tijdens de algemene boycot van het parlement door de oppositie toonde Burgers de meeste bereidheid om met de regerende Georgische Droom te onderhandelen over een einde aan de boycot. De partij doorbrak zes weken na de verkiezingen de eenheid van de pro-westerse oppositie en onderhandelde met Georgische Droom over electorale hervormingen, als voorwaarde voor het beëindigen van de parlementaire boycot. Op 29 januari 2021 bereikten de twee partijen een akkoord en was Burgers na de pro-Russische Alliantie van Patriotten een van de eerste oppositiepartijen die in het parlement zitting nam. Behalve lijsttrekker Elisasjvili was dat namens Burgers ook de nummer twee, Levan Ioseliani. Ioseliani werd vice-voorzitter van het parlement namens de oppositie.
Bij de lokale verkiezingen van 2021 daalde het landelijke stempercentage van de partij onder de een procent, maar de partij in de gemeente Lentechi in de noordwestelijke streek Kvemo-Svanetië een zetel te behalen. In deze parlementaire periode koos Burgers geen duidelijke kant. Ze schaarde zich niet geheel achter de pro-westerse oppositie, maar bekritiseerde af en toe wel de regerende Georgische Droom. Op 7 maart 2023 koos het door Georgische Droom gecontroleerde parlement Ioseliani tot ombudsman, een verkiezing die controversieel was voor de oppositie en die "acceptabel" was voor de regeringspartij. De verkiezing van een nieuwe ombudspersoon was een van de criteria van de EU voor het verstrekken van de kandidaatsstatus voor het EU-lidmaatschap.
Afstand van Georgische Droom miniatuur|Parlementslid Ketevan Toerazasjvili tekende in juni 2024 namens Burgers het 'Georgisch Handvest', een initiatief van president Zoerabisjvili. De partij steunde net als de hele pro-westerse oppositie de protesten tegen de invoering van de 'Wet op buitenlandse agenten', die bekritiseerd werd vanwege de gelijkenis met een soortgelijke Russische wet, die gebruikt werd om het maatschappelijk middenveld te onderdrukken. Op 15 april 2024 haalde Elisasjvili de internationale media door de fractievoorzitter van Georgische Droom, Mamoeka Mdinaradze, in het parlement een vuistslag te geven tijdens de behandeling van het wetsvoorstel.
De partij ondertekende in juni 2024 het Georgisch Handvest, geïnitieerd door president Salome Zoerabisjvili, waarin de doelstellingen voor een mogelijke toekomstige regering werden uiteengezet om het land weer terug te krijgen op het Europese pad. Op 13 augustus 2024 besloot Burgers zich voor de parlementsverkiezingen van 2024 aan te sluiten bij de door Lelo geleide coalitie Sterk Georgië.
miniatuur|Partijleider Aleko Elisasjvili voor het parlement tijdens protesten na de verkiezingen van 2024. Na die verkiezingen, waarin Burgers een zetel won via de lijst van Lelo - Sterk Georgië, boycotte de partij het parlement in een gezamenlijke actie met vrijwel de gehele pro-westerse oppositie. Dit was uit protest tegen de in hun ogen verkiezingsfraude, die ook door internationale waarnemers werd gesuggereerd. Partijleider Elisasjvili was een prominent gezicht tijdens de protestacties die daarna plaatsvonden. Alle verkozen leden van de alliantie 'Sterk Georgië' dienden een verzoek in tot beëindiging van hun parlementszetel, wat de parlementaire meerderheid van Georgische Droom op 5 februari 2025 honoreerde. De alliantie liet ook de kieslijst annuleren, waardoor de zetels vacant bleven. Daarmee raakte Burgers buiten-parlementair.
Vervolging partijleider Elisasjvili In november 2025 werd partijleider Elisasjvili gearresteerd voor het in brand willen steken van de kanselarij van de rechtbank van Tbilisi. In juli 2026 werd hij voor deze daad met de aanklacht "poging tot terrorisme" veroordeeld tot 13 jaar cel. Critici in Georgië zagen hierin politiek gemotiveerde vervolging en noemden Elisasjvili een "politiek gevangene van het regime-Ivanisjvili".
Ideologie
Burgers werd in eerste instantie beschreven als onderdeel van het rechts-liberale cluster van partijen in Georgië, terwijl haar kiezers economisch meer links van het centrum zaten. Eenzelfde patroon was er bij de sociaal-culturele positionering van de partij, die minder conservatief was dan haar electoraat. De partij wordt ook wel populistische trekken toegekend, mede door het activistische profiel van de oprichter Elisasjvili. Tegen 2024 schoof de partij meer op naar het links-liberale midden met sociaal-conservatievere elementen, waardoor de standpunten van de partij dichter naar haar electoraat opschoven. De partij is voorstander van toenadering tot de Europese Unie.
Publieksperceptie In een publieksonderzoek uit 2023 werd de partij bekritiseerd vanwege haar vermeende weinig principiële gedrag, wat zich met name toespitste op partijleider Elisasjvili, die opportunisme, populisme en verraad verweten werd. Het beeld over andere leden of vertegenwoordigers van de partij sloot daar bij aan, namelijk dat zij zich strategisch positioneren voor persoonlijk gewin en geneigd zijn om over te lopen wanneer dat hun persoonlijke positie ten goede komt. De partij werd in die context in dezelfde hoek geplaatst als Girtsji na 2020, die ook deals met Georgische Droom sloot voor eigen gewin en daarmee als diens bondgenoot werd gezien. De naamsbekendheid van Burgers hing vooral aan de bekendheid van Elisasjvili, waardoor ze in de beeldvorming als een eenmanspartij werd gezien, waar politieke ideologie en identiteit ondergeschikt aan zijn.
Verkiezingsresultaten Een overzicht van de verkiezingsuitslagen voor de partij.
Parlementsverkiezingen Burgers deed in 2020 zelfstandig mee met de verkiezingen en won twee zetels, geholpen door de eenmalig verlaagde kiesdrempel van een procent. In 2024 was Burgers een van de kleine deelnemers in de coalitie 'Sterk Georgië' onder leiding van Lelo. Deze coalitie won veertien zetels, waarvan er een van Burgers was.
In 2020 werden 120 van de 150 zetels verkozen door middel van evenredige vertegenwoordiging via gesloten partijlijsten met een kiesdrempel van een procent. De overige 30 zetels werden verkozen door enkelvoudige districten met een tweerondensysteem. Vanaf 2024 gold een geheel evenredig kiestelsel met een kiesdrempel van vijf procent. Verkiezing LijstNr. Proportioneel Districtzetels Totaalzetels +/- Noot Stemmen % # Zetels 2020 24 25.508 1,33 (8) 2 0 Nieuw Oppositie 2024 9 Via kieslijst Lelo - Sterk Georgië -1 Oppositie Buiten-parlementair
Gemeenteraadsverkiezingen Burgers kreeg in 2021 in de gemeenteraadsverkiezingen landelijk minder dan een procent van de stemmen. Meer dan drie kwart van deze stemmen werden in Tbilisi verkregen, waar de partij net de kiesdrempel van 2,5 procent misliep. De partij behaalde in de dunbevolkte gemeente Lentechi wel een zetel. In 2025 deed de partij nominaal mee binnen de coalitie van Lelo, die landelijk bijna zeven procent van de stemmen kreeg en tweede werd, maar er werden geen leden van Burgers verkozen. Verkiezing LijstNr. Proportioneel Districtzetels Totaalzetels +/- Noot Stemmen % # Zetels Gemeenteraad 2021 (landelijk) 7 14.652 0,83 12 1 0 Nieuw Gemeenteraad 2021 Tbilisi 7 11.743 2,45 7 0 0 Gemeenteraad 2025 (landelijk) 9 Via kieslijst Lelo - Sterk Georgië -1 Gemeenteraad 2025 Tbilisi 9 Bronnen: CESKO.
Partijleiders Bij oprichting werd Aleko Elisasjvili voorzitter van de partij. # Naam Van Tot Noot 1 Aleko Elisasjvili 2020
Internationale relaties Burgers is niet geassocieerd met internationale koepelorganisaties. Haar belangrijkste partner in de coalitie Sterk Georgië, Lelo, is gelieerd aan de Europese liberale koepelpartij ALDE.
Referenties
Categorie:Georgische politieke partij