’t Jagershuis is een voormalig hotel en restaurant aan de Amstelzijde 2-4 in het tot de gemeente Amstelveen behorende deel van Ouderkerk aan de Amstel. Het pand staat op de westelijke oever van de Amstel, aan de zuidelijke ingang van de historische dorpsbebouwing. Het gebouw is sinds 1970 aangewezen als rijksmonument en maakt tevens deel uit van het beschermd dorpsgezicht Ouderkerk aan de Amstel.
Op het perceel was vanaf de zeventiende eeuw een herberg gevestigd. De huidige bebouwing is echter grotendeels het resultaat van sloop en historiserende nieuwbouw in de jaren 1960. Het complex behield in 2021 na een langdurige juridische procedure zijn status als rijksmonument.
Geschiedenis Het perceel waarop ’t Jagershuis staat, was in 1614 nog onbebouwd. In de daaropvolgende jaren werd er een huis neergezet. In een transportakte uit 1633 werd voor het eerst een herberg op deze plaats vermeld, bestaande uit een huis, een schuur en een schuitenhuis. De herberg lag aan het jaagpad langs de Amstel, waar paarden en hun begeleiders werden ingezet voor het voorttrekken van trekschuiten.
Omstreeks 1662 kwam de herberg in handen van Willem Paulusz. Hooft. Hij liet een uithangbord met de Vier Heemskinderen aanbrengen, waarna de herberg bekendstond als De Vier Heemskinderen. Na meerdere wisselingen van eigenaar verdween de herbergfunctie in de achttiende eeuw. Bij de verkoop van het terrein in 1806 werd het omschreven als vier percelen met een groot erf, waarvan een gedeelte als kuiperij was ingericht.
Later werd er een café gevestigd. De horecagelegenheid werd in verschillende perioden aangeduid als De Rustende Jager, Buitenlust en Café Belvedère. In de volksmond kwam ook de naam Het Jagershuisje voor. Een advertentie uit 1935 vermeldde de zaak als Café Belvedère Buitenlust, „vanouds Het Jagershuisje”. De naam ’t Jagershuis werd in de twintigste eeuw weer in gebruik genomen.
In 1964 en 1965 werd het complex ingrijpend verbouwd en uitgebreid tot hotel-restaurant. Uit later uitgevoerd bouwhistorisch onderzoek bleek dat deze werkzaamheden feitelijk grotendeels neerkwamen op de sloop van de bestaande bebouwing en de bouw van een nieuw complex in historiserende stijl. Desondanks werd ’t Jagershuis op 9 december 1970 als rijksmonument ingeschreven, met de omschrijving "twee topgevels met haaks aangebouwde vleugel, 18e eeuw."
Het hotel-restaurant bleef gedurende de tweede helft van de twintigste eeuw in gebruik. In de jaren 1990 werkte kok Ron Blaauw er als chef-kok. Na een faillissement in 2015 kwam het complex leeg te staan en raakte het in verval.
De eigenaar, Aemstel Monuments, dat deel uitmaakt van ontwikkelaar Breevast, verzocht in 2016 om het pand uit het rijksmonumentenregister te laten verwijderen, zodat het kon worden gesloopt en vervangen door nieuwbouw. De minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap stemde aanvankelijk met het verzoek in. Na bezwaar van de Vereniging Historisch Amstelveen vernietigde de rechtbank dit besluit. In een nieuwe beoordeling werd geconcludeerd dat het gebouw, ondanks de reconstructie uit de jaren 1960, nog voldoende cultuurhistorische en situationele waarden bezat. De Raad van State bepaalde in juli 2021 definitief dat de monumentenstatus gehandhaafd bleef.
Vanwege de slechte onderhoudstoestand begon de gemeente Amstelveen in 2021 een handhavingsprocedure tegen de eigenaar. Daarna werden afspraken gemaakt over maatregelen tegen verder verval. In 2023 werd in een deel van het gebouw een tijdelijk proeflokaal en restaurant van de plaatselijke bierproducent KEK! Bier geopend. De noodzakelijke werkzaamheden om aan de wettelijke instandhoudingsplicht te voldoen waren begin 2024 voltooid.
Beschrijving Het complex bestaat volgens de oorspronkelijke monumentenbeschrijving uit twee topgevels met een haaks daarop aangebouwde vleugel. De bestaande vorm is grotendeels tot stand gekomen bij de reconstructie van 1964-1965, waarbij de oudere bebouwing werd vervangen door historiserende nieuwbouw. Het exterieur omvat onder meer een terras aan de Amstel en een dakterras. Het interieur is in de loop der tijd sterk gewijzigd.
Bij de herbeoordeling van de monumentenstatus werd het exterieur omschreven als een herkenbaar voorbeeld van een horecagebouw in historiserende stijl uit de jaren 1960. De monumentale betekenis berust volgens de waardenstelling vooral op de ligging en de rol van het gebouw in zijn omgeving. ’t Jagershuis staat aan de ingang van de historische bebouwing van Ouderkerk en is beeldbepalend vanaf de Amstel en vanaf de tegenoverliggende oever. Ook de samenhang met de lage bebouwing langs het water en het grotendeels onbebouwde gebied aan de westzijde werd als waardevol aangemerkt.
De cultuurhistorische waarde werd daarnaast verbonden met de herinnering aan de trekvaart, het negentiende-eeuwse toerisme vanuit Amsterdam en de opvattingen over dorpsvernieuwing en monumentenzorg in de jaren 1960. De oorspronkelijke herberggebouwen zijn daarbij niet bewaard gebleven; de verwijzing naar de trekvaart berust op het voortgezette gebruik van de locatie als horecagelegenheid en op de historiserende vormgeving van het huidige gebouw.
Dirk Meerburgpad Dirk Meerburg, een voormalig bewoner van de Amstelzijde en voormalig advocaat, stond bewoners en erfgoedorganisaties juridisch bij die zich verzetten tegen het schrappen van ’t Jagershuis van de rijksmonumentenlijst. Dat was dus met succes, want in juli 2021 bevestigde de Raad van State dat het gebouw niet uit het register hoefde te worden geschrapt.
Uit dankbaarheid benoemden de bewoners Meerburg tot 'ereburger van de Amstelzijde'; en werd een pad dat een kleine honderdvijftig meter verderop de Amstelzijde met het Jan Coevertveer verbindt, naar hem vernoemd: het Dirk Meerburgpad.
Bronnen, noten en/of referenties
Categorie:Rijksmonument in Amstelveen Categorie:Bouwwerk in Amstelveen Categorie:Hotel in Nederland Categorie:Restaurant in Noord-Holland Categorie:Ouderkerk aan de Amstel