Juan Paulo Branco López (Estepona, 26 augustus 1989) is een Frans-Spaans advocaat, essayist, journalist en politiek activist.Marc Bassets, El abogado hispanofrancés en el centro de la polémica por el vídeo sexual del candidato de Macron en París, El País, 18 februari 2020.Benoist Fechner, Jérôme Dupuis en Ludwig Gallet, Juan Branco, l'avocat qui veut la peau de la Macronie et conseille le tombeur de Griveaux, L'Express, 11 februari 2019. Hij kreeg brede bekendheid met het politieke essay Crépuscule (2019), over de machtsnetwerken rond het presidentschap van Emmanuel Macron, en door zijn juridische werkzaamheden voor onder anderen Julian Assange en de Senegalese oppositieleider Ousmane Sonko.Théa Ollivier en Coumba Kane, Juan Branco arrêté à la frontière entre le Sénégal et la Mauritanie, Le Monde, 5 augustus 2023.
Opleiding en vroege loopbaan
Branco is een zoon van de Portugese filmproducent Paulo Branco en de Spaanse psychoanalytica Dolores López. Hij werd geboren in het Spaanse Estepona en groeide op in Parijs. Hij studeerde aan het Institut d'études politiques de Paris (Sciences Po) en de École normale supérieure in Parijs.Affaire Griveaux : ce qu'il faut savoir sur Juan Branco, Le Figaro, 17 februari 2020.
In november 2014 verdedigde hij aan de École normale supérieure een proefschrift in de rechtsgeleerdheid, De l'affaire Katanga au contrat social global : un regard sur la Cour pénale internationale, over het Internationaal Strafhof.De l'affaire Katanga au contrat social global : un regard sur la Cour pénale internationale, theses.fr, 26 november 2014. Het proefschrift werd later in boekvorm uitgegeven en ontving in 2015 een prijs van het toenmalige Institut Varenne in de categorie internationale strafrechtspleging.Lauréats 2015, Institut Louis Joinet. Daarna was hij gastonderzoeker aan Yale Law School en onderzoeker bij het Max Planck-instituut in Luxemburg en aan de Universiteit Sapienza Rome.
Advocatenpraktijk
Branco werd in 2017 toegelaten tot de balie van Parijs. Franse en Spaanse media beschreven hem in de tweede helft van de jaren 2010 als advocaat of juridisch adviseur van Assange en WikiLeaks in Frankrijk. Hij maakte deel uit van het verdedigingsteam dat onder leiding stond van de Spaanse jurist Baltasar Garzón.
In juni 2019 diende hij samen met advocaat Omer Shatz bij het Internationaal Strafhof een mededeling in over het Europese migratiebeleid in de Middellandse Zee. Daarin verzochten zij het hof te onderzoeken of het handelen van Europese functionarissen ten aanzien van migranten in Libië als misdaden tegen de menselijkheid kon worden gekwalificeerd.Deux avocats accusent l'Union européenne de crimes contre l'humanité envers les migrants de Libye, Le Monde, 3 juni 2019.
In 2021 stond hij een groep leden van FC Barcelona bij die een juridische procedure tegen de transfer van Lionel Messi naar Paris Saint-Germain voorbereidde.FC Barcelone : avec l'aide de Juan Branco, des socios préparent une plainte pour faire capoter l'arrivée de Messi au PSG, 20 Minutes, 9 augustus 2021.Barça-fans stappen naar Europese Commissie wegens PSG-transfer Messi, Voetbal International, 9 augustus 2021. Een jaar later trad hij namens La Liga op in pogingen om het nieuwe contract van Kylian Mbappé bij Paris Saint-Germain te laten toetsen.Juan Branco, avocat de la Liga, veut demander l'abrogation du contrat de Mbappé, Le Figaro, 17 juni 2022.
In 2024 vertegenwoordigde hij Palestijnse slachtoffers voor het Internationaal Strafhof in de zaak over de situatie in de Staat Palestina.Pablo Morán, Javier Bañuelos en Lucía Riera, Juan Branco, abogado de víctimas palestinas: «Los intereses políticos pesan en la justicia internacional», Cadena SER, 25 mei 2024.
Senegal
In 2023 maakte Branco deel uit van het verdedigingsteam van de Senegalese oppositieleider Ousmane Sonko. Op 5 augustus 2023 werd hij in het grensgebied tussen Senegal en Mauritanië aangehouden, waarna hij in Dakar in voorlopige hechtenis werd geplaatst. Op 7 augustus werd hij voorlopig vrijgelaten en keerde hij terug naar Frankrijk.Théa Ollivier, Au Sénégal, la libération de Juan Branco fait polémique, Le Monde, 8 augustus 2023.
De Spaanse Audiencia Nacional opende in 2024 een onderzoek naar Brancos klacht dat hij in Mauritanië zou zijn ontvoerd en gedwongen naar Senegal zou zijn overgebracht. Hij werd op 15 april 2024 als vermeend slachtoffer gehoord. In mei 2024 gelastte de onderzoeksrechter aanvullende onderzoekshandelingen en verzoeken om internationale rechtshulp; de aangevoerde ontvoering was daarmee onderwerp van een lopend onderzoek en geen vastgestelde rechterlijke bevinding.La Audiencia Nacional investiga si Senegal secuestró al abogado franco-español Juan Branco, Europa Press, 25 maart 2024.La AN cita el 15 de abril como víctima al abogado franco-español Juan Branco, Europa Press, 12 april 2024.El juez que investiga si Senegal secuestró al abogado franco-español Juan Branco da un nuevo impulso a la instrucción, Europa Press, 29 mei 2024.
Schrijverschap en journalistiek
Branco publiceerde Crépuscule aanvankelijk gratis op internet. De handelseditie verscheen in maart 2019 bij Au Diable Vauvert. Het boek, een scherpe kritiek op de politieke, economische en mediale netwerken rond Macron, groeide in Frankrijk uit tot een bestseller.Sophie de Ravinel, Crépuscule : succès fulgurant pour le livre de l'avocat Juan Branco, Le Figaro, 10 april 2019.De quoi « Crépuscule » de Juan Branco est-il le signe ?, France Culture, 5 mei 2019. In februari 2020 meldde El País een verkoop van ongeveer 150.000 exemplaren. Slate betwistte in een factcheck een deel van de feitelijke conclusies en de methode van het boek.Antoine Hasday, « Crépuscule » de Juan Branco, ce qu'il faut garder et ce qu'il faut jeter, Slate, 26 april 2019.
In Réponses à Hadopi bekritiseert Branco de strafrechtelijke reactie op online delen en pleit hij voor een hervorming van de culturele distributie, zodat auteurs opnieuw zeggenschap krijgen over hun morele en vermogensrechten.Gilles Boenisch, Juan Branco, Réponses à Hadopi, Questions de communication, nr. 24, 2013, p. 312–314. In L'Ordre et le Monde formuleert hij, uitgaande van de zaak-Katanga, een structurele kritiek op het Internationaal Strafhof: het geringe aantal uitspraken, het gewicht van procedurele conflicten, de toenmalige concentratie van onderzoeken in Afrikaanse landen en de vervolging van uitvoerders in plaats van aanstichters.Yves Gounin, L’Ordre et le Monde. Critique de la Cour pénale internationale, Politique étrangère, nr. 3, 2016, p. 169–170.
Assange, l'antisouverain schetst de loopbaan van Julian Assange en onderzoekt zijn publieke behandeling en surveillancesystemen.Assange. L’antisouverain, Éditions du Cerf, februari 2020. In Abattre l'ennemi bekritiseert Branco de bemiddelaars in de politieke vertegenwoordiging en pleit hij voor meer rechtstreekse controle door burgers zonder elke vorm van verkiezing af te wijzen; Coup d'État onderscheidt verkiezing, staatsgreep en revolutie en zet vervolgens een insurrectionele strategie uiteen.Jean-Baptiste Juillard, La violence contre les élus : un nouveau mal démocratique ?, The Conversation, 18 april 2022.Frédéric Magellan, Juan Branco : le chaos très au point, Causeur, 28 maart 2023. In Hanouna presenteert hij de televisiepresentator minder als een autonoom machtscentrum dan als een symptoom van een systeem waarin amusement, economische belangen en politieke interventie samenkomen.Loïc Di Stefano, Contre Hanouna, le réquisitoire de Juan Branco, Boojum, 28 juni 2023.
Als journalist publiceerde Branco reportages en analyses in Le Monde diplomatique, onder meer over de Democratische Republiek Congo en over de routes tussen Djibouti en Jemen.Juan Branco, Qui veut vraiment la paix au Congo ?, Le Monde diplomatique, november 2012.Juan Branco, De Djibouti au Yémen, les rivages rouges, Les blogs du Diplo, 28 januari 2019. In 2018 werd hij uit de Centraal-Afrikaanse Republiek gezet nadat hij de VN-missie MINUSCA publiekelijk verantwoordelijk had gesteld voor een bloedbad in Bangui; Marianne beschreef hem daarbij als onafhankelijk deskundige en onderzoeker.Un expert indépendant expulsé de Centrafrique par l'ONU, Marianne, 29 mei 2018.
Branco speelde ook een rol bij de totstandkoming van de verfilming van Don DeLillo's roman Cosmopolis. Zowel Don DeLillo als regisseur David Cronenberg verklaarde in interviews dat Branco het project en Cronenbergs betrokkenheid had voorgesteld.Don DeLillo, un entretien avec Slate : avec Cosmopolis, « mes mots ont pris une autre vie », Slate, 25 mei 2012.David Cronenberg sur « Cosmopolis », Slate, 27 mei 2012.
Film
In 2025 presenteerde Branco zijn eerste lange speelfilm als regisseur en scenarioschrijver, Le Massacre de Gilles de Rais. De officiële catalogus van het internationale filmfestival van São Paulo vermeldt de film als een Frans-Portugese productie van 98 minuten en als een speciale festivalpresentatie.Le Massacre de Gilles de Rais, Mostra Internacional de Cinema em São Paulo. De film werd in september 2025 ook vertoond tijdens het Festival of Films Regained in Moskou, gevolgd door een gesprek met Branco en producent Ines Branco López.Festival of Films Regained, GES-2, 2025.
Politiek
Tijdens zijn studententijd was Branco betrokken bij de jonge Franse Groenen en nam hij in 2008 deel aan de gemeenteraadsverkiezingen in Parijs. In 2010 en 2011 trad hij publiek op als tegenstander van de Hadopi-wetgeving over auteursrechtshandhaving op internet en publiceerde hij daarover Réponses à Hadopi.Juan Branco : « Hadopi crée une ligne de fracture très forte », 20 Minutes, 25 mei 2011.
Bij de Franse parlementsverkiezingen van 2017 was hij in het twaalfde kiesdistrict van Seine-Saint-Denis kandidaat met steun van La France insoumise.Législatives : « l'avocat de WikiLeaks » candidat France insoumise à Clichy-sous-Bois, Le Parisien, 5 mei 2017. In 2026 werd hij in de pers genoemd als verklaard kandidaat voor de Franse presidentsverkiezingen van 2027, vanuit de burgerbeweging Les Ruches.Présidentielle 2027 : qui sont les candidats officiellement déclarés ?, France 24, 24 mei 2026.
Zaak rond Benjamin Griveaux
In februari 2020 werd Branco als advocaat geraadpleegd door de Russische kunstenaar Pjotr Pavlenski voordat deze intieme video's publiceerde die leidden tot de terugtrekking van Benjamin Griveaux als kandidaat voor het burgemeesterschap van Parijs.Juan Branco « consulté » par Piotr Pavlenski avant la publication des vidéos intimes de Griveaux, Le Nouvel Obs, 14 februari 2020. Een berisping die de Parijse balie Branco in verband met zijn optreden in de zaak had opgelegd, werd in juni 2023 door het hof van beroep van Parijs vernietigd.La cour d'appel de Paris annule un blâme infligé à l'avocat Juan Branco, Le Dauphiné libéré, 9 juni 2023.
Bibliografie
Réponses à Hadopi, suivi d'un entretien avec Jean-Luc Godard, Capricci, 2011, ISBN 978-2-918040-25-5.Réponses à Hadopi, Bibliothèque nationale de France. De l'affaire Katanga au contrat social global : un regard sur la Cour pénale internationale, Institut universitaire Varenne, 2015, ISBN 978-2-37032-058-2.De l'affaire Katanga au contrat social global, Bibliothèque nationale de France. L'Ordre et le Monde : critique de la Cour pénale internationale, Fayard, 2016, ISBN 978-2-213-68088-0.L'Ordre et le monde, Bibliothèque nationale de France. D'après une image de Daesh, Éditions Lignes, 2017, ISBN 978-2-35526-164-0.D'après une image de Daesh, Bibliothèque nationale de France. Contre Macron, Divergences, 2019, ISBN 979-10-97088-12-5.Contre Macron, Bibliothèque nationale de France. Een eerdere tekst met deze titel circuleerde in 2017; deze bibliografische beschrijving betreft de boekuitgave van 2019. Crépuscule, Au diable vauvert/Massot, 2019, ISBN 979-10-307-0260-6.Crépuscule, Bibliothèque nationale de France. Assange, l'antisouverain, Éditions du Cerf, 2020, ISBN 978-2-204-13307-4.Assange : l'antisouverain, Bibliothèque nationale de France.